Εννιά ήρωες της ένατης τέχνης

Τεντέν

Ο αγέραστος νεαρός του Ερζέ

Η ταινία του Στίβεν Σπίλμπεργκ ήταν η αφορμή μιας ακόμα επανέκδοσης (πιο σωστά: ανατύπωσης από την τελευταία έκδοση), αυτή τη φορά με σκληρό εξώφυλλο, των περιπετειών του Τεντέν. Η σειρά, αυτή τη φορά, αρχίζει από «Το μυστικό του μονόκερου», την ιστορία στην οποία βασίστηκε ο Σπίλμπεργκ (που είχε πρωτοκυκλοφορήσει το 1946). Τα συστατικά της αφηγηματικής σχολής για την οποία είναι κατά βάσιν υπεύθυνος ο Βέλγος Ερζέ, ο σεναριογράφος και σχεδιαστής του Τεντέν, είναι γνωστά: σκληρό ντεκουπάζ, σχεδιαστική καθαρότητα καρικατουρίστικων μορφών, αδρά περιχαρακωμένοι χαρακτήρες (ο καπετάνιος Χάντοκ και οι δίδυμοι γκαφατζήδες αστυνομικοί επιθεωρητές Ντυπόν και Ντιπόν είναι μορφές αγέραστες), περιπετειώδες φόντο που συχνά παραπέμπει στα πολιτικοκοινωνικά γεγονότα της εποχής, εναλλαγές κωμικών και δραματικών σεκάνς, σύνθετη αφηγηματική δομή, σασπένς. Ο Ερζέ είναι για τα κόμικς ό,τι ο Χίτσκοκ για τον κινηματογράφο. Και ιστορία και πολύ σύγχρονος ταυτόχρονα.

HerGΕ, Οι περιπέτειες του Τεντέν, Μαμούθ Κόμικς

Σκρουτζ Μακ Ντακ

Το σύνθετο παπί του Μπαρκς

Κανονικά θα έπρεπε να έχει εμπεδωθεί. Ο Σκρουτζ Μακ Ντακ δεν είναι ο μονοδιάστατος τσιγκούνης που τα θέλει όλα για τον εαυτό του και δεν δίνει δεκάρα για τίποτα και για κανέναν. Ισα ίσα. Χάρη στο συστηματικό κτίσιμο του χαρακτήρα του από τον σεναριογράφο και εικονογράφο του Ντίσνεϊ, από τα τέλη της δεκαετίας του 1940 έως και τα πρώτα χρόνια του 1960, τον Καρλ Μπαρκς, ο Σκρουτζ μετατράπηκε σε ένα σύνθετο μυθιστορηματικό πρόσωπο. Η σχέση του με το χρήμα, αλλά και με τα ανίψια του, με τους εχθρούς του (τη συμμορία των Μουργόλυκων και τη μάγισσα Μάτζικα ντε Σπελ), με τις επιχειρήσεις του και, γενικότερα, με την περιπέτεια, την οποία συνεχώς επιδιώκει, είναι τα κίνητρα για να περιγραφεί ένα πρόσωπο που αναζητεί νόημα στη ζωή. Ο ένατος και ο δέκατος τόμος της σειράς με όλα τα κόμικς του Μπαρκς για την Ντίσνεϊ καλούν τον αναγνώστη να ανακαλύψει ώριμο πλέον και εξελιγμένο αυτόν τον χαρακτήρα.

Η Μεγάλη Βιβλιοθήκη του Καρλ Μπαρκς, τ. 9 Μήνυμα από τη μυστηριώδη νήσο, τ. 10 Η φιλοσοφική λίθος, Νέα Ακτίνα

Μπόουν

Το τέλος της περιπέτειας του Σμιθ

Ο φόβος, τα πλάσματα του κακού, η μοναξιά, τα επιπόλαια ξαδέρφια του, οι αντιξοότητες αλλά, κυρίως, ο χωρίς ανταπόκριση έρωτας και οι σαρκοβόροι αγριοπόντικες («Stupid Stupid Rat Creatures») ταλαιπώρησαν τον μικρούλη Μπόουν. Ευτυχώς, όμως, η περιπέτειά του φτάνει στο τέλος της. Αλλά πριν πρέπει να βρεθεί ένα Κεράτινο Στέμμα. Το γοητευτικά μυστηριώδες αφήγημα του Τζεφ Σμιθ που κατάφερε να συγκεράσει το μυστήριο της περιπέτειας του φανταστικού με το ρομάντζο αλλά και την ποίηση ολοκληρώνεται με τους δυο τελευταίους τόμους που κυκλοφόρησαν μαζί. Οι «Κυνηγοί θησαυρού» και το «Κεράτινο στέμμα» είναι αρκετοί για να λυθούν όλες οι αφηγηματικές εκκρεμότητες που είχαν δημιουργηθεί στα προηγούμενα επεισόδια. Το πιο αταξινόμητο, ίσως, μεγάλο βιβλίο κόμικς φτάνει στο τέλος του και περιμένει πολλούς ακόμα να το ανακαλύψουν.

jeff smith, Bone #8: Κυνηγοί θησαυρού, Bone #9: Κεράτινο στέμμα, μετάφραση: Μπέλλα Σπυροπούλου, Jemma Press

Μάρκος

Greek G.I.Joe του Τάσου Μαραγκού

Να και ένας Νεοέλληνας με αυτοσυνείδηση, την οποία κατέκτησε μέσα από τη μικρή πείρα του στη ζωή. Είναι ο Μάρκος, δημιούργημα (και ώς έναν βαθμό alter ego, όπως συνηθίζουμε να λέμε) του σεναριογράφου και σχεδιαστή κόμικς Τάσου Μαραγκού, ο οποίος βαδίζει τη δύσκολη πορεία προς την ενηλικίωση τεύχος τεύχος – αφού ο δημιουργός του τον αναπτύσσει σε τευχίδια ατάκτως ερριμμένα, υπό τον τίτλο «Krak», μιμούμενος μια σπουδαία παράδοση στα αμερικανικά ανεξάρτητα κόμικς. Στο νέο τεύχος, το #7, ο Μάρκος βρίσκεται στον στρατό. Εχει τελειώσει τη βασική εκπαίδευση και παίρνει μετάθεση σε μονάδα για νησί – κι εκεί παλεύει με αστείους στρατοκράτες και κακότροπους αντικοινωνικούς «παλιούς». Και όχι μόνον επιβιώνει αλλά γίνεται φίλος και πρότυπο του τύπου που τον είχε πήξει στο καψώνι. Καρικατούρα με πλάκα, καθαρή γραμμή, αφηγηματική μαεστρία και μήνυμα.

Τάσος Μαραγκός, Κρακ #7, Jemma Press

Μαρξ σε μάνγκα

«Κεφάλαιο» για όλους made in Japan

Εχετε διαβάσει το «Κεφάλαιο» του Μαρξ; Μην απαντήσετε ναι, διότι θα σας ρωτήσουμε αν έχετε διαβάσει τον «Οδυσσέα» του Τζόις. Οι μεγαλύτεροι από σας το πολύ πολύ να θυμούνται το κόμικς που είχε εκδώσει στα 1980 η Σύγχρονη Εποχή. Ε, τώρα το κλασικό αυτό κείμενο ξανακυκλοφορεί σε κόμικς, αυτή τη φορά γιαπωνέζικης προελεύσεως και αισθητικής – σε μάνγκα, όπως λέγονται τα κόμικς εκεί, στη μακρινή Ανατολή. Χωρισμένο σε δύο μέρη, απολύτως συμπληρωματικά, με το πρώτο να πραγματεύεται τα πάντα για το χρήμα, τι συμβολίζει στην οικονομία και πώς επηρεάζει τις ανθρώπινες σχέσεις και με το δεύτερο να περιγράφει τους μηχανισμούς του κεφαλαίου, το βιβλίο θα μπορούσε να είναι ένα έξυπνο εγχειρίδιο εισαγωγής σε ένα κλασικό κείμενο – που κατέγραψε τη δημιουργία της κοινωνικής ανισότητας μετά την έκρηξη της βιομηχανικής επανάστασης, από τα μέσα του 19ου αιώνα και ύστερα…

Καρλ Μαρξ, Το Κεφάλαιο, σενάριο – σχέδιο: Γιουσούκε Μάρουο, μτφρ: Γιάννης Καυκιάς, ΚΨΜ

Μικρός Λάβκραφτ

Ο Κθούλου σε καλεί

Ο Χάουαρντ Φίλιπς Λάβκραφτ (1890-1937) ήταν ένας βορειοαμερικανός συγγραφέας που άλλαξε για πάντα τη λογοτεχνία του τρόμου: επινόησε το πάνθεον των Μεγάλων Παλαιών που μετεξελίχθηκε σε μια μοντέρνα κοσμογονία που ο ίδιος αποκάλεσε «μυθολογία των Κθούλου» – όσοι έχετε εντρυφήσει σε εκδοχές του χαρντ ροκ όπως αυτές των Metallica ή των Mercyful Fate σίγουρα θα ξέρουν πολλά παραπάνω για τον δημιουργό και τα μεταφυσικά, απόκοσμα δημιουργήματά του. Το δίδυμο Χοσέ Ολιβερ και Μπαρτόλο Τόρες πιάνουν το νήμα από εκεί που τελειώνει η μυθολογία του Λάβκραφτ – και επινοούν έναν ήρωα που θα μπορούσε να είναι παρωδία. Με τη φόρμα του κόμικς-στριπ, ο μικρός Λάβκραφτ πρωταγωνιστεί σε μικρές ιστορίες παιδικής ηλικίας – όπου ο τρόμος συνυπάρχει με την παρωδία του και τα φανταστικά όντα του συγγραφέα τελικά είναι παρόντα και σχολιάζουν την εποχή μας.

Χοσέ Ολιβερ, Μπαρτόλο Τόρες, Ο μικρός Λάβκραφτ, μετάφραση Βασίλης Μπαμπούρης, Οξύ

Κυρ Λευτέρης

Η ρευστή ζωή του Θανάση Πέτρου

Ο Θανάσης Πέτρου είναι από τους συνεπέστερους και πιο αθόρυβους καλλιτέχνες. Τα κόμικς του (πιο πρόσφατο, το «Παραρλάμα», μια σειρά εικονογραφημένα διηγήματα του Δημοσθένη Βουτυρά) διεκδικούν το χειροποίητο που έχει η εικαστικότητα – αλλά αυτό επ’ ουδενί δεν λειτουργεί σε βάρος της αφήγησης. Θέλω να πω ότι ξέρει να αφηγηθεί μια ιστορία και να κάνει την αφήγησή του καθηλωτική. Στη νέα του δουλειά, χάρη στο σενάριο του Τάσου Ζαφειριάδη και του (νεότερου) Γιάννη Παλαβού, εικονογραφεί μια ιστορία μικροαστικής καθημερινότητας. Ο κυρ Λευτέρης ζει μόνος, σε διαμέρισμα, δουλεύει σε γραφείο κηδειών και, μια δύσκολη μέρα, πρέπει να βρει μια λύση με το πτώμα ενός μοναχικού ανδρός που όζει στον νεκροθάλαμο όσο αναμένεται η κόρη του από το εξωτερικό για την κηδεία. Να μεταφέρουν το φέρετρο στο δάσος; Γιατί όχι; Προσοχή, δεν είναι ανέκδοτο αλλά το αφήγημα μιας μικρής μικροαστικής επανάστασης.

Θανάσης Πέτρου, Το πτώμα, Jemma Press

Κόναν

Η μελαγχολική σάγκα της Κιμμερίας

Ο «Κόναν ο Βάρβαρος», το δημιούργημα ενός σπουδαίου αφηγητή του φανταστικού όπως ο Ρόμπερτ Ε. Χόουαρντ, έπεσε σε καλά χέρια, όταν οι επιτελείς της εκδοτικής εταιρείας Marvel αποφάσισαν να διασκευασθούν οι ιστορίες του πρωτότυπου σε κόμικς. Η επιτυχία ήταν τεράστια – εξαιτίας της, μάλιστα, παρακινήθηκε και ο κινηματογράφος, κάπως έτσι εμπλούτισε την καριέρα του και ο Αρνολντ Σβαρτσενέγκερ. Τα τελευταία χρόνια, και αφού η Marvel απέσυρε το ενδιαφέρον της για τη σειρά, ο Κόναν ευτύχησε ξανά στα χέρια νεότερων σχεδιαστών για την εταιρεία Dark Horse. Ωσπου, πρόσφατα, ήρθε η ώρα κάποιοι νεότεροι δημιουργοί (ο Τομάς Τζορέλο και ο Τίμοθι Τρούμαν) να συνεργαστούν με τον «σκληρό» παλαίμαχο Ρίτσαρντ Κορμπέν, για μια περιπετειώδη σάγκα που εκκινεί από το ποίημα του Χόουαρντ «Κιμμερία». Εκεί, λοιπόν, στην Κιμμερία, τη «γη του σκοταδιού και της ατέλειωτης νύχτας», η περιπέτεια ανθίζει ξανά.

Τρούμαν – Τζορέλο – Κορμπέν, Κιμμερία, μτφρ: Ορέστης Μανούσος, Anubis

Τζιμ Χόκινς

Τελετή μύησης σε κλασικές αξίες

Ο Τζιμ Χόκινς, ο παράξενος κύριος Τρελόνι και ο γιατρός Λάιβσι μπαρκάρουν για να βρουν έναν θησαυρό. Αλλά οι πειρατές του Κάπτεν Φλιντ είχαν αντίθετη γνώμη… Το κλασικό κείμενο του Ρόμπερτ Λούις Στίβενσον έχει γίνει πολλές φορές κόμικς – οι παλιοί θα το θυμάστε στα «Κλασσικά Εικονογραφημένα» και οι μυημένοι θα θυμάστε ότι δύσκολα μπορούσε να ξεπεραστεί η κόμικς εκδοχή του σπουδαίου Ούγκο Πρατ (δημιουργού του Κόρτο Μαλτέζε). Εν πάση περιπτώσει, η κλασική εκείνη ιστορία ξαναγίνεται κόμικς στην Αμερική (διασκευή: Αντριου Χάραρ, εικονογράφηση: Ρίτσαρντ Κόλρας), και αξίζει: έχει δυναμισμό και σπουδαία τεχνική, που επιτρέπει σε νεότερους κυρίως αναγνώστες να κάνουν τη διαδρομή της μύησης στην περιπέτεια. Γενικώς, η σειρά με Παιδικά Εικονογραφημένα με σπουδαία κείμενα Κλασικής Λογοτεχνίας που εκδίδει η Anubis είναι τα ενήλικα «Κλασσικά», ας το ξέρετε οι γονείς.

Ρόμπερτ Λούις Στίβενσον, Το νησί των θησαυρών, εικονογράφηση: Ρίτσαρντ Κόλρας,

μτφρ: Ιάσων Μανούσος, Anubis