Αναζητώντας το «οικείο»

Τα μηνύματα του κοινού είναι σαφή. Ελληνικά σίριαλ. Οχι οποιαδήποτε όμως. Τα δυο καινούργια του Mega, που προβάλλονται το βράδυ της Δευτέρας, «Πίσω στο σπίτι» και «Με λένε Βαγγέλη» διαθέτουν στοιχεία ποιότητας που αναγνωρίζονται από το κοινό, έστω κι αν δεν είναι όλα εκείνα που θα περίμενε κανείς να συγκεντρώνουν οι ελάχιστες πλέον τηλεοπτικές παραγωγές.

Ακόμη και από τις επαναλήψεις των παλαιότερων σειρών κερδίζουν το ενδιαφέρον εκείνες που διέθεταν πάνω απ’ όλα χαρακτήρες με τους οποίους ταυτίστηκε το φιλοθέαμον και ομάδες ηθοποιών που τους σφράγισαν με τις ερμηνείες τους.

Μπορεί η αισθητική της εικόνας να μην εκσυγχρονίστηκε ποτέ με τα υψηλά στάνταρ που απαιτούσε η εξέλιξη της τηλεόρασης, αλλά το ελληνικό τηλεοπτικό κοινό ξεχώριζε πάντα το «οικείο», αυτό που απέπνεαν με τις ερμηνείες των ρόλων τους συγκεκριμένοι ηθοποιοί. Από τις πάλαι ποτέ «Τρεις Χάριτες», το «Και οι παντρεμένοι έχουν ψυχή», τους «Απαράδεκτους» ώς το «Στο παρά πέντε» μια μακριά αλυσίδα σειρών απέδειξε ότι η ελληνική τηλεοπτική κωμωδία έχει αντοχή. Εστω κι αν ο εθισμός στο είδος από τις αλλεπάλληλες επαναλήψεις τους, άρα η συνήθεια που καλλιέργησαν στο τηλεοπτικό κοινό, αποτελεί ένα σημαντικό στοιχείο για την προτίμηση που κερδίζουν. Δεν αρκεί μόνο αυτό. Κάθε φορά τη σφραγίδα της επιτυχίας την έβαζαν και οι ερμηνείες των ηθοποιών, οι οποίες κατάφερναν να δώσουν εκείνο το στοιχείο της «οικειότητας» που πρέπει να αισθανθεί το κοινό. Είναι αυτό το «εύκολα αναγνώσιμο», για το οποίο συχνά καταγγέλλεται η τηλεόραση γιατί συγχέεται με το πρόχειρο. Παγίδα και για ηθοποιούς που εγκαταλείπονται σε δοκιμασμένες πλην ανιαρές μανιέρες.

Αλλά αυτά ήταν τα αποτελέσματα μιας διογκωμένης βιομηχανίας ετήσιας παραγωγής σίριαλ-με-τον-σωρό. Τέτοια περιθώρια πλέον δεν υπάρχουν. Τα ελάχιστα σίριαλ αυτομάτως ανεβάζουν και τον πήχυ των απαιτήσεων.

Να θεωρήσουμε ότι αυτό θα έχει και θετικό αντίκρισμα σταδιακά σε ένα επίσης διογκωμένο θεατρικό τοπίο, διαβρωμένο από τα τηλεοπτικά ήθη, με τηλεοπτικούς θιάσους, τηλεοπτικές ερμηνείες και έργα τηλεοπτικής αισθητικής;

Πάντως έχει σημασία ότι τα σίριαλ που έκαναν επιτυχία έχουν ισχυρό το λαϊκό στοιχείο, όπως το εκφράζουν οι ηθοποιοί που πρωταγωνιστούν. Και αν η Μαρία Καβογιάννη στο «Πίσω στο σπίτι» ορισμένες στιγμές παρασύρεται σε μια πιο… τηλεοπτική μανιέρα – δεν έχουμε ξεχάσει τη δραματική ερμηνεία της στο «Χαρά αγνοείται», που απέδειξε ότι ακόμη και στην τηλεόραση μπορεί μια καλή ηθοποιός να έχει τη δυνατότητα να ξεδιπλώσει την ευρεία γκάμα του ταλέντου της -, ο Βασίλης Χαραλαμπόπουλος στον υπερβολικό έτσι κι αλλιώς και ακραίο χαρακτήρα, τον Βαγγέλη, δεν χάνει ούτε μια στιγμή το μέτρο της φυσικότητας. Γίνεται «δικός μας» παρ’ όλο που ο ίδιος ο ρόλος μοιάζει να σατιρίζει καταστάσεις και τρόπους ζωής όχι απολύτως οικεία.

Συντονίζεται ιδανικά μαζί του ο Μάκης Παπαδημητρίου, που μας έκανε να τον προσέξουμε για την έξοχα διακριτική ποιότητα με την οποία στηρίζει τον κεντρικό χαρακτήρα, διατηρώντας ωστόσο εκείνη την αυτονομία που χαρακτηρίζει έναν ρολίστα (είχε αφήσει τα ίχνη του και σαν Ζαν Κλοντ στα «Μαύρα μεσάνυχτα»).

Αντιθέτως δείχνει ισχυρά σημάδια κόπωσης η τηλεόραση των κουτσομπολιών, του λάιφσταϊλ, αλλά και των διαγωνιστικών σόου διασημοτήτων. Ισως γιατί μοιάζει να την έχει ξεπεράσει η εποχή. Ισως γιατί τα πρόσωπα που την υπηρετούν και την τροφοδοτούν, πέραν της αρχικής έκπληξης που προκάλεσαν με τις συμπεριφορές τους και το προσωπικό ριάλιτι στο οποίο επιδόθηκαν, εξαντλήθηκαν και δεν έχουν τίποτε να πουν και κυρίως να δείξουν.