Δυσβάστακτος σπαραγμός

Αυτήν τη φορά δεν προβαλλόταν ούτε πολιτικό σίριαλ ούτε θρίλερ ούτε καν σαπουνόπερα. Αλλά ένα θέαμα πρωτοφανές που συμπύκνωνε δυσβάστακτα την τραγική διάσταση μεταξύ του καίριου αιτήματος της πραγματικότητας, να υπάρξει δηλαδή χρόνος και εργαλεία για τη διαπραγμάτευση του πλήθους των διασταυρούμενων μηνυμάτων και μιας ακατάπαυστης αναμόχλευσης από πάνελ σε πάνελ εκφωνημάτων και «επιφωνημάτων», των οποίων κυρίαρχο χαρακτηριστικό ήταν η προσωρινότητα.

Οι φρενιτιωδώς εναλλασσόμενοι πολιτικοί στα πάνελ παρήγαν ένα εκρηκτικό θέαμα από συγκρούσεις, αντιπαρατιθέμενες γνώμες και ερμηνείες που αναζητούσαν τη «μαγική συνταγή» της σύνθεσής τους.

Γι’ αυτό και η τηλεοπτική φαντασμαγορία της σπαρασσόμενης πολιτικής σκηνής θα λέγαμε ότι αποτύπωνε τη συνοπτική διατύπωση για την κατάστασή μας, ότι η «Ελλάδα αποτελεί ένα παγκόσμιο πείραμα» όχι μόνο με την οικονομική έννοια και τις κοινωνικές συνέπειές της αλλά με όλους τους τομείς που συνθέτουν την εικόνα ενός σύγχρονου κράτους, άρα και αυτόν της σχέσης πολιτικής και τηλεοπτικού θεάματος.

Το θέαμα έχει συνοπτικώς τα εξής χαρακτηριστικά: με άοκνη επιμονή Τρέμη, Χούκλη, Κοσιώνη, Στάη και οι ομάδες σχολιαστών που τις πλαισιώνουν, μηδέ των ενημερωτών της πρωινής ζώνης εξαιρουμένων, προσπαθούν να εκμαιεύσουν από το παρελαύνον πλήθος των πολιτικών, των δύο μεγάλων κομμάτων κυρίως, έναν λόγο σαφήνειας για τις προθέσεις των μεν και των δε.

Τη νύχτα της Παρασκευής οι κάμερες μεταφέρουν τα ιστορικά γεγονότα της Βουλής, ο πρόεδρος της αξιωματικής αντιπολίτευσης και σύσσωμο το κόμμα του εκτός αιθούσης αποχωρεί μετά το πέρας της ομιλίας του Γιώργου Παπανδρέου , εκφράζοντας τη δυσαρέσκειά του αποφθεγματικώς μόνο στις κάμερες.

Εχουν παρεμβληθεί νωρίτερα προσεκτικά διατυπωμένες δηλώσεις της κ. Καϊλή, η πολιτική τοποθέτηση της οποίας έχει προκαλέσει ακόμη και προσωπικές εναντίον της επιθέσεις που δοκιμάζουν την ποιότητα του πολιτικού πολιτισμού. Δεν υπάρχει ούτε γι’ αυτά χρόνος επεξεργασίας.

Το πρωί του Σαββάτου η εικόνα παραμένει πιο θολή από όλες τις προηγούμενες ημέρες, αν και πλάνα από τη συνάντηση των Πρωθυπουργού – Προέδρου της Δημοκρατίας – την επομένη προστίθενται και αυτά της συνάντησης Α. Σαμαρά – Προέδρου της Δημοκρατίας – μοιάζουν τα μόνα που διατηρούν την ανάμνηση μιας συστατικής λειτουργίας κράτους σε ένα τηλεοπτικό θέαμα το οποίο μετά βίας πλέον συντηρεί τους κανόνες μιας αφήγησης με νόημα για τον θεατή.

Γιατί στον πυρήνα των ενημερωτικών θεαμάτων υπάρχει πάντα ένα σενάριο και σε αυτό στηρίζουν το νόημά τους, το οποίο συνοψίζεται στην προστασία (έστω υποτίθεται) του συμβολαίου των πολιτών με τους πολιτικούς τους. Αυτό προσπαθούν να τηρήσουν οι ενημερωτικοί μαραθώνιοι για να συγκρατήσουν και το τηλεοπτικό κοινό.

Ωστόσο η παρέλαση πολιτικών προσώπων από τηλεπαράθυρα έδινε την αίσθηση ότι η τηλεοπτική οθόνη είναι ένα γυάλινο, αποστειρωμένο εργαστήριο πολιτικών πειραμάτων με υποθέσεις εργασίας, των οποίων τον πραγματικό σκοπό θα δυσκολευόταν ακόμη και σε περιόδους νηνεμίας να αντιληφθεί το φιλοθέαμον πλήθος.

Οσοι το συνοψίζουν στο επιγραμματικό και άκρως επικοινωνιακό «διάσωση της χώρας» είναι οι μόνοι κερδισμένοι – για όσους ακούν, γιατί οι αθηναϊκές πλατείες και δρόμοι είναι γεμάτοι το ηλιόλουστο πρωινό του Σαββάτου και κάποιοι μόνο ψελλίζουν την απορία γιατί δεν υπάρχει συγκεντρωμένο πλήθος έξω από τη Βουλή ή τα κομματικά γραφεία να ζητάει το αυτονόητο «συνεννοηθείτε». Τον ρόλο έχουν αναλάβει βέβαια παρουσιαστές και σχολιαστές.

Εξ ου και παρακολουθούμε σε παγκόσμια πρώτη ένα πρωτοφανές τηλεοπτικό φαινόμενο, την μεν τηλεόραση να προσπαθεί να συντηρήσει στοιχεία σύνθεσης που να αποτυπώνουν πολιτική συνέπεια στη λειτουργία ενός κράτους – και δη υπό κρίση – απέναντι από μια πολιτική σκηνή που την ξεπερνά σε εντυπωσιασμούς, διεκδικώντας τις κάμερες για να επιδείξει την αμετακίνητη νοοτροπία του διφορούμενου (ώσπου να ολοκληρωθούν οι υπολογισμοί για το όφελος από τη μία ή την άλλη στάση).