Σαν «παράσημο» ανοικτής παλάμης

Αυτές οι ώρες που κρίνουν την ποιότητα προσώπων, λαού και πολιτισμού, με την τηλεόραση να έχει καθοριστικό ρόλο στη σύνθεση του τοπίου, είναι ίσως οι καταλληλότερες για να διαπιστωθεί πόσο επικίνδυνη είναι η βλακώδης αντιγραφή τηλεοπτικών κόνσεπτ που προσβάλλουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και τα οποία σε εποχές ευδαίμονος χαλαρότητας εμφανίζονται σαν χαριτωμένη και «ανώδυνη» ψυχαγωγία.

Γιατί το βράδυ της κολασμένης για τον τόπο περασμένης Τετάρτης, όταν καρφωμένοι στις οθόνες παρακολουθούσαμε με κομμένη την ανάσα τις πολιτικές εξελίξεις, προσπαθώντας να τις ερμηνεύσουμε με όσα «όπλα» έχει αφήσει στη σκέψη και τη σύνεση η μνήμη μιας κοινωνίας με αξίες, με πολιτικό αισθητήριο, με εμπειρία στον πολιτικό κυνισμό, ένα πρόγραμμα ανεκδιήγητης κακογουστιάς έκανε πρεμιέρα στον Αντ1, θυμίζοντας τα ακραία ελαττώματα στα οποία επένδυσε η τηλεόραση-της-αφασίας στα χρόνια της χαβαλετζίδικης ψευδοευδαιμονίας. Ο τίτλος του «FAB5» μας φάνηκε σαν παραλληλισμός με τον αριθμό των δακτύλων μιας ανοικτής παλάμης, χειρονομία που βρίσκει πλείστες εφαρμογές εντέλει στην εγχώρια πραγματικότητα.

Το κόνσεπτ του εν λόγω τηλεοπτικού υποπροϊόντος προβλέπει μια ομάδα ειδημόνων σε θέματα εμφάνισης και στάιλινγκ να αναλαμβάνει έναν «κοινό θνητό», του οποίου η μπρούτα συμπεριφορά και η εμφάνιση τον κάνουν αντιδημοφιλή σε περιβάλλοντα στα οποία έχουν σημασία οι κώδικες συμπεριφοράς και κομψότητας, και να τον συμβουλεύει πώς θα γίνει περισσότερο κοινωνικά αποδεκτός. Ηδη το εν λόγω τηλεοπτικό προϊόν ανήκει στην κατηγορία εκείνων που προπαγανδίζουν την τάχα πολύ ψυχαγωγική, πλην απολύτως εξουσιαστική, παρέμβαση του τηλεοπτικού θεάματος στον έλεγχο της ανθρώπινης προσωπικότητας. Γιατί δεν υποδεικνύονται απλώς τρόποι ντυσίματος και συμπεριφοράς σε ένα γεύμα για παράδειγμα αλλά γίνεται παρέμβαση ακόμη και στον πυρήνα του ψυχισμού ενός ανθρώπου, καθώς αποσταθεροποιείται η ίδια του η αντίληψη για τον εαυτό του προκειμένου να οδηγηθεί σε δραστικές αλλαγές της εικόνας του, όπως π.χ. να κάνει μπότοξ ένας νέος άνδρας, πατέρας, οικογενειάρχης.

Διπλή φρίκη εκείνη τη νύχτα. Από τη μια η αίσθηση της on camera κατάρρευσης της αξιοπρέπειας του τόπου και από την άλλη μιας επίσης on camera κατάρρευση της ελευθερίας της προσωπικότητας. Η πεντάδα των Ηλία Ψινάκη, Λάκη Γαβαλά, Τρύφωνα Σαμαρά, Γιώργου Μέρλου και Πάνου Φασούλη, με ακκισμούς και τσαλίμια που θύμιζαν σέικερ σε διαρκή κίνηση, ξεκατίνιασε έναν νεαρό άνδρα – προσφέρθηκε εθελοντικώς να το τονίσουμε – μεταμορφώνοντάς τον από κάπως ασουλούπωτο «αγρίμι» σε σκυλάκι σαλονιού, και δη μποτοξαρισμένο. Δικαίωμά του, ας το ‘κανε όμως για προσωπική του ευχαρίστηση. Ολο αυτό σε κοινή θέα ήταν όχι απλώς θλιβερό αλλά εξοργιστικά βλακώδες.

Και για όσους υποστηρίζουν ακόμη ότι αυτού του είδους η τηλεόραση απλώς διασκεδάζει, υπενθυμίζουμε ότι σε αυτόν τον πολύ τηλεοπτικό τόπο των υπερβολών καταφέραμε να παρεμβαίνει η τηλεοπτική σάχλα στην πολιτική.

Αλλωστε ο Ψινάκης που πρώτος υποβλήθηκε, ανασκελωμένος, σε ενέσεις επιδιόρθωσης μούρης για να δώσει το καλό παράδειγμα, απαιτώντας από τον γιατρό να του κάνει τη μούρη «τσίτα, ακίνητη» (δηλαδή παραμορφωμένη σε μάσκα θλιβερής απομίμησης του νεανικού ατσαλάκωτου δέρματος), υπήρξε το μήλον της Εριδος πολιτικών χώρων, με τον ένα εκ των δύο να τον κερδίζει και να τον αναδεικνύει σε δημοτικό σύμβουλο, με τις ψήφους των περήφανων δημοτών της πρωτεύουσας.

Παρακολουθούμε αυτές τις ημέρες τον λόγο σοφών αναλυτών της ελληνικής πραγματικότητας που διαπιστώνουν μέσα στην κρίση που περνάει ο τόπος την κυριαρχία φαντασιώσεων στην ελληνική κοινωνία, οι οποίες την εμποδίζουν από το να έχει πλήρη αντίληψη της δραματικής πραγματικότητάς της. Αναρωτιόμαστε δε πώς θα μπορούσε να συμβαίνει διαφορετικά σε έναν τόπο βομβαρδισμένο επί δύο και πλέον δεκαετίες με τηλεοπτική ευτέλεια, μέσω της οποίας έχει αναδειχθεί ο νοσηρός ναρκισσισμός σε κοινωνικό «ιδανικό».