Υπό το «βλέμμα» των άλλων

Σαν ένα «επαναστατικό πάρτι» περιγράφει την ατμόσφαιρα στην Αθήνα ο γερμανός δημοσιογράφος, παρουσιαστής ενημερωτικής εκπομπής Βουλφ Σμίζε (ZDF), καλεσμένος την περασμένη Τετάρτη, ημέρα που ο τόπος ήταν ανάστατος από τις απεργίες και τις πορείες, στην «Πρωινή γραμμή» των Λυριτζή – Οικονόμου. «Είδα», είπε, «μια χαρούμενη επαναστατική ατμόσφαιρα, ένα κλίμα αλληλεγγύης, όλοι ζητούν χρήματα».

Είπε κι άλλες νοστιμιές ο γερμανός δημοσιογράφος, όπως ότι «οι Γερμανοί δεν καταλαβαίνουν γιατί οι Ελληνες αρνούνται να πάρουν το “φάρμακο” που τους προτείνεται και όπως άλλοι ασθενείς όταν τους λέει ο γιατρός ότι πρέπει να κόψουν το αλκοόλ κ.λπ. ακούν, οι Ελληνες κάνουν τα εντελώς αντίθετα». Το θέμα δεν είναι ότι ο γερμανός δημοσιογράφος είναι βαθύτατα πεπεισμένος ότι το «φάρμακο» που δίνεται στην Ελλάδα είναι το σωστό γιατρικό και στη σωστή δοσολογία, αλλά το «βλέμμα» του στη χώρα και για την ακρίβεια στη γυαλιστερή της επιφάνεια, εκεί απ’ όπου αλιεύει πάντα η προκατάληψη τα στερεότυπα, ήταν ένα δείγμα λαϊκισμού-της-άλλης-πλευράς. Ιδιας ποιότητας με τον λαϊκισμό της ελληνικής πλευράς που επίσης αλιεύει επιχειρήματα μέσα από αρνητικά στερεότυπα.

«Πολλοί Ελληνες με αυτό το “φάρμακο” έχουν φτάσει στα όρια της φτώχειας, κάθε μέρα ανακοινώνονται και νέα μέτρα…», εξηγεί ο Οικονόμου δίνοντας την ευκαιρία στον Βουλφ να ξεδιπλώσει περισσότερες πτυχές της γερμανικής (λαϊκής) οπτικής για την κρίση στην Ελλάδα. «Οι Γερμανοί δεν καταλαβαίνουν την ελληνική πολιτική, τα Greek statistics… Δεν καταλαβαίνει ο γερμανός πολίτης γιατί μας λέτε Ναζί, “εγώ δίνω τον μισθό μου”, σκέφτεται, “και εκείνοι με αποκαλούν Ναζί”».

«Μπορεί να μας δανείζει ο Γερμανός, αλλά τα παίρνει πίσω με τόκο», διευκρινίζει ο Λυριτζής, «και επίσης η Ελλάδα είναι αγορά για γερμανικά προϊόντα, για οπλικά συστήματα, τα δίνουμε πίσω τα χρήματα με τόκο». «Θα μπορούσες, Βασίλη, να μιλήσεις στο Κοινοβούλιό μας, τα ίδια μας λένε οι πολιτικοί μας, ότι είναι καλό να δανείζουμε στην Ελλάδα, την Ισπανία, αλλά ο κόσμος δεν πιστεύει ότι θα πάρει πίσω τα χρήματά του».

Μοιάζει αιώνες πίσω εκείνη η Ευρώπη που θα έχτιζε τη φιλία των λαών της πάνω στην εκτόνωση των αρνητικών στερεοτύπων που είχαν συσσωρεύσει οι μεν για τους δε στα χρόνια των άγριων πολεμικών αλληλοσπαραγμών. Τότε που Γάλλοι και Γερμανοί έδιναν ένα λαμπρό παράδειγμα προσέγγισης των λαών με σειρά από χιουμοριστικά φιλμάκια συμπαραγωγής και των δυο πλευρών που έδειχναν τα ελαττώματα των μεν με τον τρόπο που τα βλέπουν οι δε. Στην Ευρώπη της οικονομικής κρίσης το πρώτο που κόπηκε είναι το χιούμορ. Στην καλύτερη περίπτωση υπάρχει η βαθιά πολιτική ματιά της γαλλικής σάτιρας «Les Guignols de l’info» στον Ελληνα που υπομένει τα πάντα στην κρίση, παρουσιάζοντάς τον σαν πειραματόζωο σε πείραμα ευρωπαίων επιστημόνων, που αποδεικνύει ότι εξακολουθεί να εργάζεται παρόλο που του ‘χουν κόψει μισθό και κάθε παροχή. Στην πραγματικότητα ο φουστανελοφόρος Ελλην της γαλλικής σάτιρας είναι απλώς η αφορμή για να εκφραστεί ο τρόμος για μια Ευρώπη του μέλλοντος στυγνή, ψυχρή και απάνθρωπη.