… και η ποίηση στα χρόνια της κρίσης

Στην εποχή της κρίσης η ποίηση μπορεί να παίξει έναν ρόλο «πολιτικής της καθημερινής ζωής» πιστεύει ο Νάνος Βαλαωρίτης. «Διότι και οι ποιητές έχουμε ανάγκη να ενωθούμε με όλους όσοι αντιστέκονται σ’ αυτό το σύστημα που πνίγει την πολιτική, οικονομική και υπαρξιακή μας υπόσταση». Προσοχή όμως: ο Βαλαωρίτης δεν μιλά για «στράτευση» («διότι αυτό θα σήμαινε υποταγή της προσωπικής αισθητικής σε κομματικές επιταγές») αλλά για «révolte»: δηλαδή για «μια στάση κοινωνικής κριτικής, προσωπική ή συλλογική μέσα από μικρές, ανεξάρτητες ομάδες». Γι’ αυτό και επιμένει ότι σε τέτοιες εποχές «η ποίηση οφείλει να μην είναι ναρκισσιστική αλλά να αποτείνεται στον έξω κόσμο, με ενδιάμεσο φυσικά τον μέσα κόσμο, τη γλωσσική επεξεργασία δηλαδή, που διαφοροποιεί το ποίημα από ένα άρθρο ή ένα μανιφέστο». Χαρακτηριστική η καινούργια του συλλογή «Ουρανός χρώμα βανίλιας» (εκδ. Αγκυρα). Εδώ διαβάζει κανείς το ομότιτλο ποίημα του 2007 εμπνευσμένο από την Πάρνηθα που «ολόκληρη / πισώπλατα καιγότανε». Εδώ και το «Κυνηγώντας τον άνεμο» του 2005 για τα κύματα των διαδηλωτών, τους οποίους καλεί σε εγρήγορση: «Μην ολισθήσετε και σεις/ ανήμποροι να συγκεκριμενοποιηθείτε/ προς την αλυσοδεμένη συμπαιγνία».

Διανύοντας την τέταρτη άνοιξή του, άλλαξε όπως μού εξηγούσε, το ποιητικό του ύφος «που το λέγαν σκοτεινό», αφήνοντας πίσω του τους πειραματισμούς με την παράλληλη γραφή, την ενδοκειμενική αυτοαναφορικότητα, την υπαρξιακή παραμυθολογία, το καρναβαλίστικο πνεύμα, τον λετρισμό, την οπτική ποίηση, τον μετα-υπερρεαλισμό, τον γλωσσοκεντρισμό κ.ά. «Είμαι ιδιότυπος αλλά θέλω να είμαι και προσιτός. Αρχισα λοιπόν να καλλιεργώ μια ποίηση που την ονομάζω μετα-ρεαλιστική. Προέρχεται από την κλασική πρωτοπορία (φουτουρισμό, ντανταϊσμό, υπερρεαλισμό…), δεν αποκλείει τη φαντασία, είναι όμως πιο “ελαφρά” διότι μεσολαβεί το στοιχείο του χιούμορ. Κι έτσι γίνεται ευρύτερα αναγνώσιμη στην εποχή μας που είναι και η εποχή της ψηφιακής επανάστασης – η εποχή του μεγάλου καινοτόμου Στιβ Τζομπς ο οποίος μεταμόρφωσε όχι μόνο την καθημερινότητά μας αλλά και την ιστορία του κόσμου». Ο Βαλαωρίτης δηλώνει εθισμένος στο Mac εδώ και 25 χρόνια. «Μέσα απ’ αυτό ενημερώνομαι για όλα. Ωστόσο πολλοί Ελληνες αρνούνται να υποκύψουν στην τεχνολογία. Δεν καταλαβαίνουν ότι μπορεί έτσι να διατηρούν την ιδιομορφία τους αλλά χάνουν το βασικότερο: την επαφή με τον κόσμο».