[Αποψη] Θεραπευτικές ανισότητες

Η Παγκόσμια Συνομοσπονδία Ψυχικής Υγείας καθιέρωσε τη 10η Οκτωβρίου Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας για να δώσει έμφαση σε αυτό το μεγάλο πρόβλημα της εποχής μας, με στόχο να προσελκύσει το ενδιαφέρον των ηγετών του κόσμου αλλά και του κοινού στον αγώνα για την καταπολέμησή του. Περισσότερα από 121 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο πάσχουν από κατάθλιψη, 75 εκατομμύρια είναι εξαρτημένοι από το αλκοόλ και 15 εκατομμύρια έχουν εξάρτηση από ναρκωτικά. Η παρούσα παγκόσμια οικονομική κρίση επιφέρει επίσης απρόβλεπτες επιπρόσθετες συνέπειες.

Παρά το μείζον μέγεθος του προβλήματος υπάρχει σήμερα τεράστιο θεραπευτικό κενό. Υπολογίζεται ότι περίπου τα 2/3 των ανθρώπων που πάσχουν από ψυχικές διαταραχές δεν λαμβάνουν θεραπεία. Οι επιπτώσεις στην οικονομία είναι εντυπωσιακές. Στη Βρετανία, για παράδειγμα, έχει υπολογιστεί ότι περίπου 91 εκατομμύρια εργάσιμες ημέρες χάνονται κάθε χρόνο εξαιτίας ψυχικών διαταραχών και 50% από αυτές οφείλονται σε στρες και άγχος.

Οι μεγάλες θεραπευτικές ανισότητες ανάμεσα στις ψυχικές και τις σωματικές παθήσεις οφείλονται, εκτός από τη χαμηλή χρηματοδότησή τους, σε ανεπαρκείς πολιτικές, έλλειψη ενδιαφέροντος, καθώς επίσης και στο στίγμα που δυστυχώς εξακολουθεί μέχρι σήμερα να συνδέεται με τις ψυχικές ασθένειες.

Σε απάντηση της πρόσκλησης για δράση σε σχέση με την ψυχική υγεία παγκοσμίως σημειώθηκαν πρόσφατα ελπιδοφόρες πρωτοβουλίες. Οι κυριότερες είναι το «Πρόγραμμα δράσης για το χάσμα στην ψυχική υγεία» του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και η «Κίνηση για την Παγκόσμια Ψυχική Υγεία» της Παγκόσμιας Ψυχιατρικής Εταιρείας. Στις προτάσεις τους περιλαμβάνονται ο επαρκής σχεδιασμός για την ψυχική υγεία, η ύπαρξη επαρκούς θεραπευτικού δυναμικού και τέλος, η συνέχεια και η συνέπεια στην καταγραφή δεδομένων σε συνάρτηση με την καλύτερη πρακτική και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η μεγάλη αλληλεπίδραση που υφίσταται μεταξύ ψυχικών και σωματικών ασθενειών καθιστά επιτακτική την αποδοχή του γεγονότος ότι δεν νοείται υγεία χωρίς ψυχική υγεία.

Ο Νίκανδρος Μπούρας είναι ομότιμος καθηγητής της Ψυχιατρικής στο Institute of Psychiatry του King’s College London