… και η χαμένη τιμή των «επιτυχημένων»

«Μπορεί το οικονομικό έλλειμμα της Ελλάδας να διογκώνεται κατά τη δεκαετία του ’80», μου έλεγε προχθές ο Παναγιωτόπουλος, «όμως εγώ ήθελα να σχολιάσω ένα διαφορετικό έλλειμμα, το οποίο διογκώθηκε το ’90: το έλλειμμα στην κοινωνική συνείδηση, στις ηθικές αρχές, στην αιδώ, στην αισθητική κ.ο.κ.».

Αυτό μας εξιστορεί τούτο το μυθιστόρημα: ότι τα μορφωμένα, φτασμένα και μπερδεμένα σήμερα «παιδιά του Κάιν» συνέβαλαν σ’ αυτή την κατάσταση και δεν κατάφεραν να αφομοιώσουν τους Αβελ που είχαν διαφορετικά κριτήρια για την επιτυχία και για το νόημα της ζωής. Ο Πέτρος λ.χ., ο οικοδεσπότης της παρέας, παλιά αντέγραφε τον Χρήστο και ονειρευόταν να γυρίσει μια καλλιτεχνική ταινία, σήμερα όμως ως συνιδιοκτήτης μιας διαφημιστικής εταιρείας, διοργανωτής ενός διεθνούς σεμιναρίου για σεναριογράφους και παντρεμένος με την κόρη ενός πολιτευτή του ΠΑΣΟΚ, έχει γίνει άσος στο να πουλάει φύκια για μεταξωτές κορδέλες. Ο Σάκης πάλι, «που φωτογραφίζει τα… φύκια με τόση τέχνη ώστε να μοιάζουν με μεταξωτές κορδέλες», δεν θα καεί ποτέ γιατί μέσα από τον φακό του βλέπει μονάχα την εικόνα του κόσμου, κι όχι την αληθινή ζωή. Η φραγκάτη Ειρήνη είναι επιτυχημένη μπιζνεσγούμαν αλλά είχε τα φόντα να κάνει κάτι πιο δημιουργικό από το να τυλίγει με μεταξωτές κορδέλες ακριβά κρύσταλλα… Η ψυχρή καλλονή Αντιγόνη μπορεί να πουλά περισπούδαστα φύκια στους φοιτητές του Τμήματος ΜΜΕ, δεν παύει όμως να μας θυμίζει πως εκείνη η εποχή έμεινε στην επιφάνεια των πραγμάτων. Μόνο η κάποτε πολιτικοποιημένη και νυν απογοητευμένη Σοφία, που χαράμισε τον θυμό της, καταλαβαίνει ότι ο Χρήστος είναι θύμα ολονών τους. Ο αποδιοπομπαίος τράγος. Αυτή είναι το alter ego του Παναγιωτόπουλου, ο οποίος σχολίαζε: «Θυμάμαι πολύ καλά το κιτς του χαβαλέ-χωρίς-όρια που κυριαρχούσε ή τους επαγγελματίες της εξυπνάδας που έγιναν οι opinion leaders της τριακονταετίας. Και τώρα, να που έρχεται η κρίση σαν μαθηματική επαλήθευση όλων αυτών».