… και οι λόρδοι – πράκτορες της Κα Γκε Μπε

«Tinker», «tailor»…, «γανωτής», «ράφτης», «στρατιώτης», «φτωχός»… όπως στο εγγλέζικο παιδικό τραγούδι, είναι τα κωδικά ονόματα που ο αρχηγός της βρετανικής αντικατασκοπείας, ο «Ελεγχος» (στην ταινία, ο Τζον Χερτ), έχει δώσει στα ύποπτα πρωτοπαλίκαρά του μέχρι να αποκαλυφθεί ποιος ανάμεσά τους είναι ο «τυφλοπόντικας». Εκείνος δηλαδή που δρα στο σκοτάδι υπέρ των Ανατολικών. Ομως ο αρχηγός πεθαίνει πριν να ολοκληρώσει τη σχετική εμπιστευτική έρευνα – φιάσκο, οπότε οι Μυστικές Υπηρεσίες αναδιοργανώνονται με τον «τυφλοπόντικα» υψηλότερα στην ιεραρχία. Ωσπου το Φόρεϊν Οφις κάτι μαθαίνει και επιστρατεύει τον πέμπτο της παρέας, παροπλισμένο εκπαιδευτή κατασκόπων και συνταξιούχο πλέον, για να βρει τον προδότη στην Ιντέλιτζενς χωρίς να ανοίξει ρουθούνι. Ετσι μπαίνει στο παιχνίδι ο καθόλου γκλαμουράτος Τζορτζ Σμάιλι, ένας αντι-Τζέιμς Μποντ που θα πάρει την κωδική ονομασία «ζητιάνος» (τον υποδύεται ο Γκάρι Ολντμαν), και με ένα παιχνίδι ιδιοφυών ανακρίσεων θα αποκαλύψει τον διπλό πράκτορα (στην ταινία ο Κόλιν Φερθ). Ομως δεν θα θριαμβολογήσει. Διότι γνωρίζει ότι η αποκάλυψη της σαπίλας θα σαρώσει τα πάντα – φιλίες, πιστεύω, αρχές.

Αυτό ήταν το πολιτικοφιλοσοφικό σχόλιο του Λε Καρέ, ο οποίος επίτηδες έδωσε στο μυθιστόρημά του ένα τέλος διαφορετικό απ’ ό,τι είχε αυτή η υπόθεση. Στην πραγματικότητα ο Φίλμπι δεν θα δολοφονηθεί αλλά θα διαφύγει στα 51 του στην Μόσχα το 1963, θα πάρει σοβιετική υπηκοότητα, θα γίνει γραμματόσημο, θα παντρευτεί για τέταρτη φορά, αλλά θα καταλήξει καταθλιπτικός και θα πεθάνει το 1988. Ο Μπλέικ θα δραπετεύσει στα 44 του το 1966 στη Μόσχα, όπου κατοικεί και σήμερα, αμετανόητος («για να προδώσεις πρέπει πρώτα να ανήκεις») και παρασημοφορημένος από τον Πούτιν. Οσο για τον Μπλαντ, αυτός θα την πάθει από τη Θάτσερ. Ενώ είχε ομολογήσει μυστικά το 1964 προδίδοντας φίλους του «τυφλοπόντικες» στη βρετανική κυβέρνηση, με αντάλλαγμα να μην διωχθεί ποινικά και να συνεχίσει να διδάσκει στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου, εκείνη τον έβγαλε στο φως το 1979, κι έτσι έχασε τον τίτλο του λόρδου και πέθανε το 1983 στο Λονδίνο, μαραζωμένος και μετανιωμένος για τη φιλοσοβιετική δράση του.

«Ο “Μυστικός Κόσμος”, λέει σήμερα ο Λε Καρέ, «ήταν το πεδίο μάχης του Ψυχρού Πολέμου. Ομως στα βιβλία μου είναι μια μεταφορά που αγκαλιάζει και τον υστερικό πόλεμο κατά της τρομοκρατίας για το πού οδηγείται η διεθνής πολιτική και πώς επηρεάζονται οι ζωές των κοινών ανθρώπων: οι σχέσεις με την πατρίδα τους, με τους συνανθρώπους τους, με τους φόβους τους».