Ο Αμλετ έγινε… Ζι Νταν
«Να ζει κανείς ή να μη ζει», θα πει ο Κινέζος Αμλετ που ακούει στο όνομα... Ζι Νταν (και τον ενσαρκώνει ο ηθοποιός Φου Ζι Ρου). Ο θίασος όπερας του Πεκίνου, αγωνιώντας για την επιβίωση μιας παραδοσιακής τέχνης, προσπαθεί να την αλλάξει και να την φέρει πιο κοντά στο δυτικό κοινό. Με μια νέα εκδοχή της σαιξπηρικής τραγωδίας υπό τους ήχους κυμβάλων
Ενας κινέζος πρίγκιπας, με έντονο μακιγιάζ, κρατώντας μια νεκροκεφαλή, ταξιδεύει το φετινό καλοκαίρι σε διεθνή φεστιβάλ. Τον λένε Ζι Νταν, αλλά είναι ο Αμλετ. Ενας σαιξπηρικός ήρωας κινεζικής κοπής, φτιαγμένος από την όπερα του Πεκίνου, που ζει και δρα σε ένα εμπόλεμο βασίλειο, κάπου στην κινεζική ενδοχώρα… Αυτός ο Αμλετ – τίτλος της παράστασης, «Η εκδίκηση του πρίγκιπα Ζι Νταν» – κάνει μια γέφυρα ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση. Και για πρώτη φορά, μέσα από τη διασκευή ενός κλασικού δυτικού έργου, ο θίασος Shanghai Peking Opera επιχειρεί να κάνει κατανοητή στο δυτικό κοινό την κινεζική όπερα με την παραδοσιακή μουσική, τα ακροβατικά και τους μίμους.
«Η παράσταση δημιουργήθηκε αποκλειστικά για θεατές που δεν είναι εξοικειωμένοι με την όπερα του Πεκίνου. Μπορεί το θέαμα να είναι εντυπωσιακό. Δεν είναι εύκολο ωστόσο για τους Δυτικούς να παρακολουθήσουν τις υποθέσεις των κινεζικών έργων», λέει ο συγγραφέας Φενγκ Γκανγκ που διασκεύασε τον «Αμλετ».
Τα 1.400 έργα που απαρτίζουν το ρεπερτόριο της σύγχρονης όπερας του Πεκίνου αποκαλύπτουν έναν κόσμο δομημένο πάνω σε αυστηρούς κανόνες και παραδόσεις, όπως η υπακοή, ο σεβασμός προς τους γονείς, η τήρηση των συζυγικών καθηκόντων της γυναίκας και η φιλία.
«Προτείνω στο δυτικό κοινό να ενημερωθεί καλά για την όπερα, από την εμφάνισή της το 1790 έως σήμερα, πριν παρακολουθήσει παραστάσεις», σχολιάζει ο Φενγκ Γκανγκ στην «Daily Telegraph».
Και αυτό επειδή η κινεζική όπερα είναι αυστηρά δομημένη. Εξ ου και η εκπαίδευση των ηθοποιών διαρκεί οκτώ έτη. Τέσσερις είναι οι τυποποιημένοι ρόλοι: ο Σενγκ (ανδρικός ρόλος με αρκετές παραλλαγές), η Νταν (μπορεί να είναι καμαριέρα, κοπέλα ευγενικής καταγωγής ή γυναίκα μεγάλης ηλικίας), ο Γινγκ (ρόλος με βαμμένο πρόσωπο) και ο Τσου (κωμικό πρόσωπο – κλόουν).
Το χρώμα του μακιγιάζ φανερώνει στοιχεία για την προσωπικότητα και τη μοίρα κάθε χαρακτήρα. Το κόκκινο ταυτίζεται με την πίστη, το κίτρινο με την προδοσία και το λευκό με την αγριότητα και την πονηριά.
Οσον αφορά τον υποκριτικό κώδικα, κάθε κίνηση, ακόμη και των βλεφάρων, έχει σημασία. Το τρέμουλο των χεριών, για παράδειγμα, φανερώνει εκνευρισμό. Οταν ο ήρωας τοποθετεί τα χέρια πίσω από το κεφάλι, δηλώνει την έκπληξή του. Αν τον δείτε να κάνει κύκλους στη σκηνή, θέλει να σας πει ότι πραγματοποιεί ένα μακρινό ταξίδι.