Φινάλε με ένα μπαούλο μνήμες

Από τον Ορέστη και την Ηλέκτρα έως τον Χρεμύλο και την Λυσιστράτη, οι ήρωες του αρχαίου δράματος κατέβηκαν στο αρχαίο θέατρο για έναν σημαντικό σκοπό: τα 50ά γενέθλια του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος.

Στο κάλεσμά τους ανταποκρίθηκαν περίπου 2.500 θεατές την Παρασκευή και 4.000 το Σάββατο – θα ήταν αρκετά λιγότεροι δίχως τις προσκλήσεις και τη στήριξη των ντόπιων. Τα κατά τα άλλα εορταστικά «Μικρά Διονύσια», που έριξαν την αυλαία του φεστιβάλ, είχαν τη χαμηλότερη προπώληση των φετινών Επιδαυρίων.

Ο δρόμος για το αργολικό θέατρο ήταν από την αρχή δύσβατος για την επετειακή παραγωγή του ΚΘΒΕ. Η προγραμματισμένη για τον Ιούλιο πρεμιέρα της ακυρώθηκε λόγω απεργιακών κινητοποιήσεων των εργαζομένων των κρατικών σκηνών. Η πρεμιέρα έγινε στη Θεσσαλονίκη και δόθηκε νέα ημερομηνία για την Επίδαυρο στο «νεκρό» από πλευράς κίνησης τριήμερο του Δεκαπενταύγουστου.

Ούτε η κρίση βοήθησε – όπως δεν βοήθησε γενικότερα το φεστιβάλ, με εξαίρεση τον sold out «Ριχάρδο Γ’» με τον Κέβιν Σπέισι – και κάπως έτσι τα «Μικρά Διονύσια» δεν έτυχαν της υποδοχής που περίμεναν. Παρά το γεγονός ότι το ΚΘΒΕ μείωσε το εισιτήριο, με 10 ευρώ το φοιτητικό, και ενημέρωνε για την παράσταση με διανομή φυλλαδίων στα ταμεία του αρχαίου θεάτρου.

Το κοινό που συμμετείχε στο νοσταλγικό ταξίδι του ΚΘΒΕ, με ξεναγό τον Γιώργο Αρμένη, χάρισε το χειροκρότημά του στον πολυμελή θίασο που ερμήνευσε ήρωες του αρχαίου δράματος. Μια παράσταση που κορυφώθηκε με κωμωδίες του Αριστοφάνη, διανθισμένες με σχόλια από την επικαιρότητα.

Τα «Μικρά Διονύσια», σε σκηνοθεσία Γιάννη Ρήγα και Γρηγόρη Καραντινάκη, παρακολούθησαν ο υφυπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, Γιάννης Μανιάτης, καθώς και άνθρωποι από τον χώρο του πολιτισμού, όπως οι Ειρήνη Γερουλάνου, Γιώργος Χατζηδάκης, Μαίη Σεβαστοπούλου, Ξένια Καλδάρα, Διονύσης Φωτόπουλος, Εμμανουέλα Παυλίδου, Παύλος Ορκόπουλος, Γιάννης Σιαμσιάρης, Τάκης Βλαστός, Χάρης Παπαδόπουλος, Νίκος Σέκερης, Ζέτα Δούκα, Εύα Νάθενα.

Μα τι ζητούν αυτές οι τεράστιες πέτρες στην ορχήστρα (στο σκηνικό της Λίλης Πεζανού); ήταν η πρώτη σκέψη του θεατή. Κι όμως. Πάνω τους παρήλασε η ιστορία του ΚΘΒΕ με προβολές φωτογραφιών από παραστάσεις καθώς και προσώπων που σημάδεψαν την πορεία του.

«Γιορτάζουμε μια ολόκληρη ζωή». Ο Γιώργος Αρμένης ως ο αφανής ήρωας, φροντιστής του κρατικού θεάτρου από την ίδρυσή του το 1961, έσερνε ένα μπαούλο με την επιγραφή «ΚΘΒΕ».

«Και τι δεν έχουν δει τα μάτια μου», έλεγε καθώς ξεσκόνιζε μνήμες και αντικείμενα. Τράβηξε ένα ραβδί μέσα από το μπαούλο και αμέσως ανακάλεσε από τη μνήμη του τα λόγια του γέροντα Οιδίποδα (που είχαν ερμηνεύσει ο Ιορδάνης Μαρίνος το 1961 αλλά και ο Θάνος Κωτσόπουλος το 1968).

Ο Γιώργος Αρμένης αποτέλεσε συνδετικό κρίκο ανάμεσα σε 28 αποσπάσματα έργων αρχαίου δράματος που θύμισαν εμβληματικές παραστάσεις του ΚΘΒΕ. Η σύνθεση των κειμένων και η μετάφραση είναι του Κ.Χ. Μύρη. Τα κοστούμια επιμελήθηκε η Ερση Δρίνη, τη μουσική ο Γιώργος Χριστιανάκης.

Εκανε μια αναδρομή με μικρές ιστορίες και σκωπτικά σχόλια όπως: «Τόσα χρόνια είμαι στο θέατρο και όλο για λιτότητα ακούω… υποκριτικής εννοώ».

Εβγαζε από την τσέπη του ένα τσαλακωμένο χαρτί. Σε αυτό είχε σημειώσει συμβουλές δασκάλων του θεάτρου – από τον Ιορδάνη Μαρίνο και τον Κυριαζή Χαρατσάρη έως τους Δαμιανό Ζαρίφη, Βασίλη Παπαβασιλείου, Λεωνίδα Τριβιζά.

Κοιτούσε νοσταλγικά, από μια γωνιά, τους ήρωες που ξυπνούσαν θρυλικές παραγωγές του ΚΘΒΕ. Αλλοτε τους πλησίαζε, τους μιλούσε.

Οι φωτισμοί του Ανδρέα Μπέλλη δημιούργησαν ονειρικά τοπία, ενώ σε κάποιες σκηνές έδωσαν την εντύπωση παράλληλου σύμπαντος, φέρνοντας εικόνες του παρελθόντος στο σήμερα.

Πάνω στην τεράστια πέτρα του σκηνικού εμφανίστηκε ο Προμηθέας που «όλες τις τέχνες δίδαξε στον άνθρωπο». «Ολα τα εργαλεία μάς έδωσες και κοίτα την κατάντια μας», σχολίαζε ο φροντιστής.

«Κάπνιζε πολύ ο κύριος Μίνως (Βολανάκης). Το ίδιο και ο Κουν. Είχαν μεγάλη αγωνία για τις παραστάσεις», μας αποκάλυψε. Για να αναφερθεί στην πρώτη φορά που ανέβηκε παραγωγή του ΚΘΒΕ στην Επίδαυρο. Ηταν το 1975 με την «Ηλέκτρα» σε μετάφραση και σκηνοθεσία Μίνωος Βολανάκη.

Συγκινητική στιγμή η Λίνα Λαμπράκη ως Εκάβη. «Οδηγήστε με, ψυχοκόρες. Στηρίξτε με να περπατήσω ορθή», έλεγε η ηθοποιός που έζησε από κοντά την πορεία του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, καθώς συνεργάζεται σε παραγωγές του από τη δεκαετία του ’70 έως σήμερα.

Καθώς η παράσταση κάλπαζε με γοργούς ρυθμούς προς την κωμωδία, από την ορχήστρα πέρασαν οι Λάζαρος Γεωργακόπουλος (Προμηθέας, Ορέστης), Γιάννης Καλατζόπουλος (Φύλακας της «Αντιγόνης»), Μαρία Καραμήτρη (Ηλέκτρα), Δημήτρης Κολοβός (Αίαντας), Ταμίλα Κουλίεβα (Ηλέκτρα), Λίνα Λαμπράκη (Εκάβη), Γιάννης Μαλλούχος (Φρύγας), Αλεξάνδρα Σακελλαροπούλου (Κλυταιμνήστρα, Κασσάνδρα), Βασίλης Σπυρόπουλος (Αγγελιαφόρος), Νίκος Ψαρράς (Ορέστης, Ετεοκλής).