Η μουσική «πουλάει» ξανά

Η είδηση δημοσιεύτηκε στον οικονομικό Τύπο (αν και όλα τα media είναι και…οικονομικά πια) και μέχρι το σύστημα να ταρακουνηθεί από τις τελευταίες υποτιμήσεις, σκόρπισε αισιοδοξία στον μουσικό κόσμο.

Να πώς έχει η ιστορία. Τελευταία παρακολουθούσαμε τις πωλήσεις των άλμπουμ να κάνουν βουτιές που θα ζήλευε η ομάδα του Ζακ Κουστό στις υποθαλάσσιες περιπέτειές της. Η καθιερωμένη όμως στα μέσα της χρονιάς αναφορά του επίσημου «μετρητή» πωλήσεων (του Soundscan της Nielsen) έδειξε ότι για πρώτη φορά μέσα σε μια επταετία οι πωλήσεις των άλμπουμ στην Αμερική πήραν την πάνω βόλτα. Την ώρα που είχαμε αρχίσει να αποχαιρετούμε το long play και γράφαμε για το τέλος του άλμπουμ και για την επιστροφή του τραγουδιού – πράγμα το οποίο βέβαια ισχύει.

Οπως ισχύει και αυτό: Η Αντέλ, η Lady Gaga, η Κέιτι Πέρι, αλλά και οι Βρετανοί της φολκ Mumford & Sons πουλάνε άλμπουμ – όχι αστεία. Και αν η «Wall Street Journal» τα λέει σωστά – που δεν μπορεί, σωστά θα τα λέει – ακόμη και αν το «Born This Way» της Gaga (που έφτασε ένα εκατομμύριο στην πρώτη μόλις εβδομάδα) δεν είχε κυκλοφορήσει, η ανοδική τάση θα είχε σημειωθεί. Τόσο καλά!

Πανηγυρίζουν οι θιασώτες του άλμπουμ. Χαμογελάνε ικανοποιημένοι και οι καλλιτέχνες. Χαμογελάνε διπλά οι Βρετανοί. Οι οποίοι ζουν μια δεύτερη «βρετανική εισβολή» στην Αμερική (μετά την πρώτη των 60s, με Beatles, Rolling Stones, Kinks κ.ά.).

Η πρώτη κυρία της επιτυχίας είναι η Αντέλ από το φλεγόμενο αυτές τις ημέρες Τότεναμ του Λονδίνου, που άλλαξε όχι μόνο τα ποσοτικά αλλά και τα ποιοτικά δεδομένα της ποπ, «πουλώντας» μια άλλη εικόνα από αυτήν που προωθεί η ποπ. Γεματούλα κοπέλα, με κάπως παλιομοδίτικα τραγούδια και καθόλου αυτό που λέμε χορευτικό στυλ. Επίσης, τραγουδάει ντυμένη.

Το «21» θεωρείται άλμπουμ-φαινόμενο. Πάνω από 3 εκατομμύρια πωλήσεις σε Αγγλία και Αμερική και δεν δείχνει σημάδια κόπωσης. Το 2011 στη μουσική έχει το όνομά της.

Οι Mumford & Sons, πάλι, είναι ένα συμπαθέστατο φολκ βρετανικό γκρουπ με θαυμάσιο ήχο αλλά όχι προδιαγραφές επιτυχίας ροκ γκρουπ – τουλάχιστον με τις συνταγές της δισκογραφίας. Και όμως. Δεν μάσησαν. Τους έμαθαν όλοι πια στην Αμερική. Θα τους συναντήσετε πάλι στις λίστες με τα καλύτερα της χρονιάς.

Φέτος, οι Αμερικανοί άρχισαν να ενδιαφέρονται και για τα βρετανικά βραβεία Μέρκιουρι. Διεκδικητές παλιοί και νέοι και η Πόλι Τζέι Χάρβεϊ για δεύτερη φορά με το «Let England Shake» που γενικά αρέσει.

Από τις μεγάλες δισκογραφικές με τα big plans και τον απόλυτο έλεγχο στην καριέρα του καλλιτέχνη, φτάσαμε σήμερα στα μικρά ευέλικτα σχήματα. Πώς; Οχι με τον Χάρι Πότερ. Με την τεχνολογία. Σύμφωνα με τη «Wall Street Journal», το 81% των βρετανικών δισκογραφικών λειτουργούν με λιγότερους από πέντε ανθρώπους.

Από την άλλη, ενώ τα online κατεβάσματα μείωσαν τα έσοδα από τις πωλήσεις των άλμπουμ και των CD, άνοιξαν την αγορά για τη μουσική. Μουσική για όλους, ακόμη περισσότερα τραγούδια. Δηλαδή με νέους τρόπους η μουσική βρίσκει αγοραστές.

Ενα προϊόν διαφημίζεται καλύτερα με ένα τραγούδι. Η κίνηση στα σάιτ, τα λάιβ και τα φεστιβάλ κάνουν τη μουσική να έχει ζήτηση. Ολο και πιο μεγάλη.

Ταυτόχρονα έχουν πέσει σχεδόν στο μηδέν τα έξοδα από τις ηχογραφήσεις και τη διανομή. Το ευρωπαϊκό (διάσημο πλέον) Spotify – το σάιτ από όπου μπορείς να κατεβάσεις μουσική και πρόσφατα έκανε πρεμιέρα και στην Αμερική – είναι μια ακόμη πετυχημένη ιστορία στη νέα εποχή. Οι άνθρωποί του το εξηγούν απλά. Μοιάζει με τη δεκαετία του ’80 που όλοι ηχογραφούσαν στα κασετόφωνά τους – αυτό απλώς άνοιξε την όρεξη για περισσότερη μουσική. Τι λέγαμε;

Οι καλλιτέχνες, έτσι, δίνουν συνεχώς καινούργια κομμάτια στο Ιντερνετ (μόλις πριν από λίγο οι Beirut έδωσαν ολόκληρο το καινούργιο άλμπουμ τους «Τhe Rip Tide»). To κοινό θα «τσιμπήσει» και θα αγοράσει κάτι διαφορετικό. Μπορεί να είναι ένα βινύλιο, ειδικά σχεδιασμένο, χειρόγραφοι στίχοι, κάτι. Ακόμη και μεγάλοι, αναγνωρισμένοι καλλιτέχνες ψάχνουν να κάνουν τη διαφορά. Ο Μπεκ μέσα από το σάιτ του δίνει ειδικές ηχογραφήσεις, συνεργασίες, παραγωγές, έχει φτιάξει το δικό του Record Club. Στο beck.com για περισσότερα (εκεί θα δεις και τα νέα για το καινούργιο φωτογραφικό άλμπουμ του). Η σχέση του καλλιτέχνη με το κοινό είναι πια σε άλλο επίπεδο.

Ο Πρινς πριν από τρία χρόνια έδινε το άλμπουμ του με τη «Mail On Sunday» στην Αγγλία και με άλλες εφημερίδες σε άλλες χώρες. Η κίνησή του προκάλεσε διαμαρτυρίες από τα δισκοπωλεία. Το ίδιο σκηνικό επαναλήφθηκε και με τη νέα κυκλοφορία-συνεργασία των Κανάι Γουέστ και Τζέι-Ζ στους οποίους απευθύνθηκαν οι ιδιοκτήτες των δισκάδικων με ανοιχτή επιστολή διαμαρτυρίας όταν οι ράπερ έδωσαν το καινούργιο τους «Watch The Throne» μόνο μέσω της αλυσίδας καταστημάτων Best Buy.

Τα πράγματα είναι ανάποδα πια. Παλιά οι καλλιτέχνες έβγαζαν το άλμπουμ και έκαναν περιοδεία για να το υποστηρίξουν και να αυξήσουν τις πωλήσεις του, τώρα το άλμπουμ «πουλάει» τη συναυλία, την περιοδεία και ό,τι άλλο. Διότι η μουσική αγορά δεν αφορά μόνο πωλήσεις σε άλμπουμ. Τα ρινγκ-τόουνς, τα τραγούδια που δίνονται σε διαφημίσεις, έχουν αξία. Τα λαγωνικά της μουσικής ακούνε ώρες ατέλειωτες υλικό για να βρουν το κομμάτι που θα κάνει για τη διαφήμιση. Το ένστικτο εδώ μετράει.

Παράδειγμα η μεγάλη επιτυχία των Asteroids Galaxy Tour. Οι οποίοι ήρθαν και έπαιξαν και στην Αθήνα με τον χορηγό τους και είπαν και το «Golden Age», το τραγούδι της διαφήμισης, που σερβίρεται δροσερό μαζί με την μπίρα. Ποιος τους ήξερε χθες; Πολύ λίγοι.

Με διαφήμιση ή άνευ μπορεί να γίνει κάποιος σταρ χωρίς να βγει από το δωμάτιό του. Απλά πράγματα. Δεν χρειάζεσαι συμβόλαιο με δισκογραφική, ούτε στούντιο και «περιττά» έξοδα, αρκεί το λάπτοπ. Δεν υπάρχει καλλιτέχνης που να μην το αναφέρει σε συνέντευξή του. Απόλυτη ελευθερία. Κανένας περιορισμός να βγάλεις έναν δίσκο κάθε δύο χρόνια ή να ακολουθήσεις κάποιο συγκεκριμένο στυλ. Ο Κρεγκ Πότερ των Elbow (από τις μπάντες της Αγγλίας που είναι αρκετά χρόνια μαζί αλλά έχουν ακουστεί πολύ τελευταία) λέει – και δεν είναι ο μόνος που το βλέπει – πως σε μερικά χρόνια δεν θα είμαστε καθόλου σίγουροι πως θα υπάρχουν δισκογραφικές εταιρείες.

Οι καλλιτέχνες – πιο πολύ της dance και της ηλεκτρονικής – εδώ και χρόνια έχουν τα δικά τους labels και κυκλοφορούν το δικό τους υλικό, αλλά και άλλους καλλιτέχνες που πιστεύουν, όπως για παράδειγμα ο LTJ Bukem και η Good Looking Records του, που έχει βγάλει εξαιρετικά πράγματα στο drum ‘n’ bass και όχι μόνο.