1993 «Ασ’ τη να λέει»

H πρώτη έκπληξη είναι η φωνή του Βασίλη Καρρά. «Ασ’ τη να λέει». Η δεύτερη, είναι το ίδιο το μαγαζί, όπου όλοι λικνίζονται όρθιοι, σαν σε μπαρ, αλλά το ρεπερτόριο είναι βγαλμένο μέσα από τα τελευταία χιτ της δικής μας παραλιακής. Σφακιανάκης, Καρράς, Βοσκόπουλος, Πανταζής και μαζί Τσιτσάνης και λαϊκά του ’50. Τόση Ελλάδα στο κέντρο της Αστόρια! Tόσο τσιφτετέλι!

Η εξαδέλφη – που έχει εγκατασταθεί στο New Jersey για πάνω από μια 20ετία – με επιπλήττει με ύφος πολύξερο. «Ορθάδικα τα λέμε εδώ… Και το “Ασ’ τη να λέει” είναι των Πυξ Λαξ. Καλά, πού ζείτε εσείς στην Ελλάδα; Oλοι κουλτουριάρηδες είστε;».

Σίγουρα το έχω ακούσει το κομμάτι αυτό. Eδώ και κάποιους μήνες παίζει πολύ και στα ελληνικά ραδιόφωνα αλλά το όνομα – Πυξ Λαξ – έχει καταχωρηθεί στο υποσυνείδητό μου ως Ζιγκ Ζαγκ – γιατί οι Ζιγκ Ζαγκ ήταν οι πρώτοι διδάξαντες σ’ αυτό το μεικτό ύφος.

Εκεί που το λαϊκό τέμνει την ποπ. Εκεί που η «παραφωνία» με τη βαριά λαϊκή χροιά του Καρρά ανακατεύεται με τον ανάλαφρο ρυθμό μιας εξελληνισμένης ρούμπας και γίνεται κάτι άλλο. Κάτι που – αν μη τι άλλο – μένει για ώρα στο αυτί.

Οι Ζιγκ Ζαγκ λοιπόν. Οχι, οι Πυξ Λαξ (με διορθώνει η εξαδέλφη). «Ασ’ τη να λέει» – και η φωνή είναι του Καρρά. Remember?

Επιστροφή στην Ελλάδα του ’93. Η παραλιακή τα καλοκαίρια ανάβει με Σφακιανάκη, Βοσκόπουλο και Λευτέρη Πανταζή, η Καίτη Γαρμπή είναι το φρέσκο πρόσωπο του «νέου λαϊκού» (το ’93 μας εκπροσωπεί στη Eurovision), ενώ η φήμη του Πασχάλη Τερζή κατεβαίνει σιγά σιγά στα νότια και ακούγεται από τις ανοιχτές BMW που τρέχουν με τη φόρα των νεοαποκτηθέντων τους CD players. Οχι, δεν έχει έρθει ακόμα η ώρα να πετάξουμε τα κασετόφωνα και τα πικάπ. Τα CD βέβαια κυκλοφορούν στην αγορά, αλλά για τον πολύ κόσμο CD player και αυτοκίνητο είναι ένα ακόμα τερτίπι showoff των Nεοελλήνων που έχουν αποκτήσει κούρσα και σπίτι εξοχικό.

Στην Ελλάδα, άλλωστε, η νέα τεχνολογία (CD) μας βρίσκει απασχολημένους με την προπόνηση των κοιλιακών στο τσιφτετέλι, τα «ελληνάδικα» γεμίζουν με νεαρά κορίτσια και αγόρια και το κόκκινο μαντιλάκι του Παπάζογλου βασιλεύει τα καλοκαίρια στον Λυκαβηττό.

Το «Τσιγάρο ατέλειωτο» του Σωκράτη Μάλαμα κάνει τους πρώτους του γύρους στον «Μελωδία» (ο σταθμός έχει ήδη δυο χρόνια ζωής το ’93), ενώ η πρώτη μεγάλη του επιτυχία, τα «Μεταξωτά» έχουν κάνει γνωστή στο πανελλήνιο μια νέου ύφους λαϊκή τραγουδίστρια, που αρέσει ακόμα και σε εκείνους που δεν ακούν λαϊκά. Η Μελίνα Κανά και ο Σωκράτης Μάλαμας. Οι περισσότεροι θυμούνται το δικό της όνομα παρά το δικό του. Δίπλα τους ακριβώς ο Ορφέας Περίδης. Ο πρώτος του δίσκος «Αχ ψυχή μου φαντασμένη» κυκλοφορεί μέσα στο ’93, αλλά τραγούδια όπως η «Φωτοβολίδα» και το «Φεύγω» έχουν κάνει τον γύρο των ραδιοφώνων και το όνομα του γίνεται σχετικά γρήγορα γνωστό, κυρίως μεταξύ των οπαδών του εντέχνου.

Η νέα δεκαετία, η δεκαετία των τραγουδοποιών, δίνει σιγά σιγά το «παρών» μέσα από τα ραδιόφωνα, τον Τύπο, τις μουσικές σκηνές. Το «Μετρό», το «Τσάι στη Σαχάρα», το «Καφεθέατρο», το «Ραβάναστρο», η «Σφεντόνα»…

Τότε μπαίνουν στο κάδρο και οι Πυξ Λαξ. Ενα γκρουπ από τις δυτικές όχθες της Αθήνας σε μια εποχή που η δισκογραφία δεν θέλει να ποντάρει σε γκρουπ. Δεν είναι της μόδας τα γκρουπ. Δεν ξέρει να τα προωθήσει – η ακόμα και να τα «φτιάξει» – όπως τα μεμονωμένα νέα καλλίγραμμα φιντάνια που εντάσσονται στη νέα τηλεοπτική εποχή. Οι Πυξ Λαξ άλλωστε γράφουν και μια μουσική που μπερδεύει τους παραγωγούς. Δεν είναι ούτε λαϊκοί. Ούτε ποπ. Ούτε ροκ. Είναι κάτι ανάμεσα, κάτι που δεν έχει σαφή παραλήπτη (όπως είχε ο νεαρός Σάκης Ρουβάς που το ’93 έχει ήδη δυο χρόνια στη δισκογραφία).

Ομως στη Μίνος ΕΜΙ δουλεύει ένας φίλος της παρέας Πλιάτσικα – Στόκα, ο Μάνος Ξυδούς και ο Μάνος θα επιμείνει…

Εμπειρος παραγωγός, χρόνια μέσα στα νέα ρεύματα του εν Ελλάδι ροκ, συμμετείχε και στο στήσιμο του πρώτου τους δίσκου, «Τι άλλο να πεις πιο απλά» (1990), όπως και σε ετούτον εδώ τον τρίτο – «Ο ήλιος του χειμώνα με μελαγχολεί», 1993 – έως ότου γίνει μόνιμο μέλος του συγκροτήματος. Η ιδέα για τη συμμετοχή του Καρρά στο συγκεκριμένο κομμάτι (που είχε γράψει ο ίδιος) ήταν και δική του. Ιδού τι έλεγε ο Βασίλης Καρράς σε παλιότερη συνέντευξή του:

«Ο Μάνος Ξυδούς την έκανε τη δουλειά μαζί με τον Αχιλλέα Θεοφίλου. Γιατί οι παραγωγοί όταν είναι επαγγελματίες αληθινοί είναι πολύτιμοι. Το “Aσ’ τη να λέει” ήταν ένα τραγούδι έξω απ’ τα νερά μου. Το είχα δυο μήνες στα χέρια μου γραμμένο απ’ τα παιδιά με μια κιθάρα».

«Ασ’ τη να λέει», η πρώτη τους επιτυχία, το πρώτο άνοιγμα στο μεγάλο κοινό, η βασική ώθηση για τη συνέχεια. Στον επόμενο δίσκο – «Για τους πρίγκιπες της δυτικής όχθης» (1994) που θα γίνει χρυσός – θα φανεί ακόμα πιο ξεκάθαρα η δυναμική τους, τα τραγούδια τους θα παίζονται στα ραδιόφωνα, η παρουσία τους θα ισοδυναμεί με ένα φανατικό κοινό που σιγά σιγά θα απλώνεται (κυρίως μετά τη συνεργασία τους με τον Γιώργο Νταλάρα στην Ιερά Οδό).

Οι Πυξ Λαξ, το μοναδικό γκρουπ της δεκαετίας του ’90 που κατάφερε να γεφυρώσει έντεχνους, ροκάδες και λαϊκούς και να πουλήσει χιλιάδες εισιτήρια και χιλιάδες δίσκους (ακόμα κι όταν η κρίση της δισκογραφίας θα χτυπούσε και τους αδιαμφισβήτητους σταρ του χώρου). Το «Ασ’ τη να λέει» μπορεί να μην ήταν το καλύτερο (ή το πιο χαρακτηριστικό) τους κομμάτι – και δεν ήταν – όμως ποιος μπορεί να αμφισβητήσει ότι ήταν το πρώτο που έφτασε μέχρι τις λεωφόρους της Νέας Υόρκης και γεφύρωσε και τη δική μου απόσταση με την «αμερικάνα» εξαδέλφη;