… και η επανάσταση στη γυναικεία μόδα

«Ξανάδωσα στο σώμα των γυναικών την ελευθερία του», περηφανευόταν η αιώνια «Δεσποινίς». «Στο σώμα αυτό που ίδρωνε μέσα σε ρούχα φιγουρατζήδικα, κάτω από δαντέλες, κορσέδες, εσώρουχα και βάτες». Και αυτό, όπως εξομολογείται, όχι για να δημιουργήσει αυτό που της άρεσε, «αλλά πρωτίστως για να βγάλω από τη μόδα ό,τι δεν μου άρεσε. Χρησιμοποίησα το ταλέντο μου σαν εκρηκτική ύλη».

Το όπλο της Σανέλ ήταν τα φτωχά υλικά και καθετί που μέχρι το 1920 περνούσε απαρατήρητο. Με αυτά καταρράκωσε το στυλ του 19ου αιώνα, αλλά και υπονόμευσε τα εξωτερικά γνωρίσματα της αριστοκρατίας, την οποία κατάφερε εντέλει να αλώσει. «Εκρυψε τη ζιμπελίνα ως φόδρα σε αδιάβροχο», θυμίζει ο Μοράν. «Εσβησε τη λάμψη των μεταξωτών με την ουδετερότητα των ζέρσεϊ, αντικατέστησε τα ζωηρά χρώματα με τις ξεβαμμένες αποχρώσεις της στολής αλεξιπτωτιστών». Η ίδια εξηγεί ότι «το παραφορτωμένο ρούχο είχε πνίξει την αρχιτεκτονική του σώματος», αλλά και ότι το κυνήγι της πρωτοτυπίας είναι κι αυτό λάθος διότι στη ραπτική σε ρίχνει στη μεταμφίεση και στη διακόσμηση σε οδηγεί στη σκηνογραφία. «Η εκκεντρικότητα σκοτώνει την προσωπικότητα. Ολα τα υπερθετικά εξευτελίζουν», τονίζει στην αφήγησή της – και μακάρι να την έπαιρνε υπόψη ο σημερινός κόσμος των fashion victims.

Αντίθετα πάντως από ό,τι θα περίμενε κανείς, η «Μαντεμουαζέλ» απομυθοποιεί την υψηλή ραπτική και δεν κρύβει ότι έκανε την περιουσία της χάρη στους Αμερικανούς που κυριολεκτικά της παραδόθηκαν. «Να μην ακούω άλλο για την τέχνη της ραπτικής», λέει κυνικά. «Η ραπτική είναι τεχνική, επάγγελμα, εμπόριο». Και παρότι σφράγισε τη μεσοπολεμική μόδα και τη μεταπολεμική ανασυγκρότηση με τα ταγέρ της, τα ανδρικά κοστούμια της, το «μικρό μαύρο φουστανάκι», τα φο μπιζού της, τις τσάντες με το μακρύ αλυσιδωτό λουράκι, το άρωμά της που αντί για όνομα είχε αριθμό, εκείνη επιμένει ότι επιβλήθηκε περισσότερο με τον αέρα της. «Η τέχνη μιας γοητευτικής παρουσίας, το γούστο, η διαίσθηση, το βαθύτερο νόημα της ζωής, τίποτε απ’ όλα αυτά δεν διδάσκεται», λέει. Και προσθέτει: «Μπορεί κανείς να είναι κομψός χωρίς χρήματα». Ακούσατε;