Ο κόσμος γκρεμίστηκε…

ΤΟ ΕΡΓΟ. Ο βασιλιάς της Δανίας Αμλετ έχει πεθάνει ξαφνικά. Τον έχει διαδεχτεί ο αδελφός του Κλαύδιος που λίγες μέρες μετά παντρεύεται τη χήρα του Γερτρούδη και ανακηρύσσει διάδοχο τον Αμλετ, τον γιο – και συνώνυμο – του νεκρού βασιλιά και της Γερτρούδης.

Ο Αμλετ δυσφορεί με τις εξελίξεις. Η εμφάνιση του φαντάσματος του πατέρα του που του αποκαλύπτει πως τον σκότωσε ο Κλαύδιος και του ζητάει να τον εκδικηθεί τον συγκλονίζει.

Ο Αμλετ θα υποκριθεί τον τρελό. Ο Πολώνιος, έμπιστος του βασιλικού ζεύγους, τους πείθει πως η τρέλα του Αμλετ οφείλεται, όπως πιστεύει, στον έρωτά του για την κόρη του Οφηλία που τον έχει αποκρούσει.

Η παράσταση που στήνει ένας θίασος περιπλανώμενων θεατρίνων στο παλάτι της Ελσινόρης με ένα έργο που ο Αμλετ «πειράζει» ώστε να θυμίζει τον φόνο του πατέρα του – ένας βασιλιάς που τον σκοτώνει ο αδελφός του ρίχνοντάς του δηλητήριο στο αυτί ενώ εκείνος κοιμάται – αναστατώνει τον Κλαύδιο. Ο Αμλετ είναι πια πεπεισμένος πως είναι ο δολοφόνος του πατέρα του. Αλλά την τελευταία στιγμή διστάζει να τον σκοτώσει. Θα σκοτώσει όμως τον κρυμμένο στο δωμάτιο της μητέρας του, πίσω από μια κουρτίνα για να κρυφακούει, Πολώνιο πιστεύοντας πως είναι ο βασιλιάς.

Ο οποίος, για να τον ξεφορτωθεί, φυγαδεύει τον Αμλετ στην Αγγλία με τη συνοδεία των παιδικών του φίλων Ρόζενκραντς και Γκίλδενστερν που είναι, όμως, όργανα του βασιλιά και μεταφέρουν επιστολή του προς τον βασιλιά της Αγγλίας στην οποία ο Κλαύδιος του ζητάει να εκτελέσει τον Αμλετ μόλις φτάσει. Ο Αμλετ ανοίγει την επιστολή και την αντικαθιστά με άλλη στην οποία αναφέρεται πως αυτοί που πρέπει να εκτελεστούν είναι οι δύο «φίλοι» του – όπερ και γίνεται.

Οταν γυρίσει στη Δανία θα βρει νεκρή την Οφηλία που, μετά τον θάνατο του πατέρα της, τρελάθηκε και πνίγηκε σ’ ένα ποτάμι και τον αδελφό της Λαέρτη να θέλει να εκδικηθεί τον θάνατο πατέρα και αδελφής.

Ο βασιλιάς προσεταιρίζεται τον Λαέρτη και τον πείθει, σε μία φιλική ξιφομαχία με την οποία θα γιορταστεί η συμφιλίωσή του με τον Αμλετ, να «γρατσουνίσει» τον πρίγκιπα μ’ ένα ξίφος που η αιχμή του θα είναι δηλητηριασμένη. Αν το σχέδιο δεν πετύχει, θα έχει έτοιμη και μία κούπα με κρασί δηλητηριασμένο.

Τα πράγματα δεν εξελίσσονται όπως ο Κλαύδιος επιθυμεί. Ο Αμλετ πεθαίνει αλλά στον θάνατο συμπαρασύρει Λαέρτη, Κλαύδιο και Γερτρούδη. Ο νορβηγός πρίγκιπας Φόρτεμπρας, που απειλούσε με τα στρατεύματά του τη Δανία, θα επωφεληθεί από το κενό εξουσίας. Ο κόσμος που «έγερνε», γκρεμίστηκε.

Ο «Αμλετ» (υπολογίζεται μεταξύ 1599 και 1601) του Ουίλιαμ Σαίξπηρ είναι ένα ανεκτίμητο, πολυπρισματικό ποιητικό αριστούργημα που σκάβει βαθιά στην ανθρώπινη ύπαρξη: ίσως το σημαντικότερο θεατρικό έργο που έχει γραφτεί ποτέ.

Η ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ. Ο σκηνοθέτης Θέμης Μουμουλίδης επέλεξε τη μετάφραση του Γιώργου Χειμωνά: ένα κείμενο όχι πιστό στο γράμμα του πρωτοτύπου αλλά που μεταγγίζει το υπαρξιακό πνεύμα του διατηρώντας την αυτονομία ενός λογοτεχνικού γεγονότος. Το κείμενο αυτό θερίστηκε κατά το ένα τρίτο από μία δραματουργική επεξεργασία που συνυπογράφουν ο σκηνοθέτης και η Παναγιώτα Πανταζή. Ομολογώ πως οι περικοπές και οι αντιμεταθέσεις σκηνών έχουν γίνει με επιδεξιότητα. Αλλά, τελικά απογύμνωσαν, στέγνωσαν έργο και μετάφραση.

Η σκηνοθεσία δεν καταφέρνει, φοβάμαι, να συμπυκνώσει το ξεπουπουλιασμένο κείμενο, να του προσδώσει δυναμική και να το απογειώσει. Με τονισμένα κάποια κωμικά στοιχεία προφανώς για να γίνει η παράσταση πιο πιασάρικη για το κοινό της περιοδείας, με την εισαγωγή μερικών ευρημάτων – ντουέτο α λα βαριετέ Ρόζενκραντς και Γκίλδενστερν, για παράδειγμα – που προσπαθούν να δώσουν μία «διαφορετική», μοντέρνα χροιά, με την όψη να αγωνίζεται για μία επίφαση ροκ δεν βάφονται αυγά…