Μία από τα ίδια…

ΤΟ ΕΡΓΟ. Δέκατη χρονιά του Πελοποννησιακού Πολέμου. Απαυδισμένοι από τις ταλαιπωρίες και την πείνα οι Αθηναίοι. Ο μαρουσιώτης γέροντας αμπελουργός Τρυγαίος, από τους άμεσα πληττόμενους του πολέμου, παίρνει πάνω του την υπόθεση. Και αποφασίζει να ανεβεί στον Ολυμπο, με μεταφορικό μέσο ένα σκατοφάγο σκαθάρι, για να μάθει τα σχέδια του Δία. Τα καταφέρνει να φτάσει. Αλλά οι θεοί έχουν μετακομίσει ψηλότερα μη αντέχοντας το θόρυβο του πολέμου, όπως τον πληροφορεί ο Ερμής τον οποίο έχουν αφήσει ως φύλακα. Εμεινε να αλωνίζει ο Πόλεμος που φυλάκισε την Ειρήνη σε μια βαθιά σπηλιά.

Ο Τρυγαίος καλεί, τότε, τους Πανέλληνες να συνταχθούν μαζί του και όλοι μαζί να τον βοηθήσουν να σύρει τον βράχο που φράζει την είσοδο της σπηλιάς και να ελευθερώσουν την Ειρήνη. Οπερ και γίνεται: η Ειρήνη σε λίγο είναι κοντά τους. Ο Τρυγαίος γυρίζει μαζί της στη γη. Δεν μένει παρά να γλεντήσουν τα αγαθά της. Δεν λείπουν όμως και οι ανεπιθύμητοι πολεμοκάπηλοι. Θα τους εξευτελίσουν και θα τους ξαποστείλουν πριν γιορτάσουν τον γάμο Τρυγαίου και Οπώρας – ακολούθου της Ειρήνης.

Ο Αριστοφάνης με την «Ειρήνη» του (421 π.Χ.), παρά τις δραματουργικές ατέλειες του έργου, παρά την… αφόρητα εγωπαθή Παράβαση, έχει αφήσει μία κωμωδία, καρπό πλούσιας φαντασίας, αστεία, τολμηρή και λυρική.

Η ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ. Ο Πέτρος Φιλιππίδης που ανέλαβε τη σκηνοθεσία της παράστασης, σαφώς δεν είχε κάτι καινούργιο να προτείνει. Με την δραματουργική επεξεργασία – που σημαίνει κάνω το κείμενο αγνώριστο… – της χυμώδους μετάφρασης του Κ. Χ. Μύρη, επεξεργασία που συνυπογράφει με τον Γιώργο Γαλίτη και τον Γιώργο Λέφα, ξεχείλισε το κείμενο με καλαμπούρια και εκσυγχρονισμούς που αντλούν από την σύγχρονη πολιτική και τηλεοπτική – τι πληγή κι αυτή! – πραγματικότητα, καθόλου, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, πρωτότυπα – ό,τι βρέθηκε στο δρόμο τους… -, ενίοτε εντελώς ξεπερασμένα – ψωμί, παιδεία, ελευθερία… -, χλιαρά, που μόνο το εύκολο χάχανο μπορούν να εκμαιεύσουν.

Και έστησε μία παράσταση νοικοκυρεμένη αλλά βασισμένη σε δάνεια. Ολα τα ευρήματα που έχουν χρησιμοποιηθεί – από τον «κουνιστό» Ερμή μέχρι τον ρουφιάνο Διερμηνέα του Πολέμου, από τον Χορό που εμφανίζεται με τις βαλίτσες στο χέρι στην έναρξη μέχρι τις Κόρες με τα κοτσιδάκια – κάπου τα έχω ξαναδεί. Κουν, Λαζάνης, Μπάκας, Ευαγγελάτος, Τσιάνος… – οι περισσότεροι από όσους έχουν καταπιαστεί με τον Αριστοφάνη – είναι παρόντες στην παράσταση. Κατά τη γνώμη μου, καθόλου δημιουργικά.

Το εύρημα του Πολέμου – Χίτλερ το βρήκα αφελές όσο δεν γίνεται και την πτήση με το σκαθάρι άχαρα στημένη ενώ τις ερωτικές «περιπτύξεις» Τρυγαίου – Ερμή να αγγίζουν το χυδαίο.

Εικαστικά χαριτωμένα αλλά όχι και τόσο λειτουργικά τα σκηνικά του Γιάννη Κόττη δεν έδεναν με τίποτα – σαν να μην υπήρχε προσυνεννόηση μεταξύ των δύο – με τα άνισα κοστούμια του Γιάννη Μετζικώφ. Στο επίπεδό της, η Ελευθερία Ντεκώ (φωτισμοί). Βρήκα χωρίς ενιαίο ύφος – πλίνθοι, κέραμοι… – την μουσική του Μίνωα Μάτσα και τα χορικά με τους απλοϊκούς στίχους αλλά συμπαθητική τη χορογραφία της Ελπίδας Νίνου.

ΟΙ ΕΡΜΗΝΕΙΕΣ. Ακαθοδήγητοι μοιάζουν και οι καλοί ηθοποιοί της διανομής. Ο ιδιαίτερα ικανός Τάκης Παπαματθαίου καταφεύγει σε ευκολίες και κοινοτοπίες και ο Πάνος Σταθακόπουλος ξελαρυγγιάζεται. Σφιγμένος και υπερβολικός ο Γιάννης Δεγαΐτης. Οι υπόλοιποι εξυπηρετούν την παράσταση χωρίς κανένας να ξεχωρίζει. Ισως μόνον ο Γιώργος Γαλίτης. Χαριτωμένο το σκιτσάκι που σχεδίασε ο Χρήστος Σιμαρδάνης.

Ο Πέτρος Φιλιππίδης είναι ένας κωμικός πέρα από τα συνήθη μέτρα. Φοβάμαι πως τα βάρη που ανέλαβε – και που αναλαμβάνει διαρκώς, πράγμα που δεν θα τον ωφελήσει ως ηθοποιό – δεν του επιτρέπουν να αποδώσει το μέγιστο των δυνατοτήτων του. Αντίθετα τον περιορίζουν στα γνωστά και τετριμμένα.

Εν ολίγοις.

Μία παράσταση που βρήκα βαρετή.