Αν δεν νικηθεί η γραφειοκρατία…

Πριν από χρόνια, σχετικά νέος ακόμη, βρέθηκα να υπηρετώ ως διευθυντής προσωπικού σε διεθνή οργανισμό. Μια μέρα με φώναξε ο προϊστάμενός μου και μου είπε ότι υπάρχουν παράπονα για καθυστερήσεις πληρωμών σε δικαιούχους που ξεπερνάνε το τρίμηνο. Και ζήτησε να διερευνήσω το θέμα. Λίγο καιρό μετά, του παρουσίασα ένα διάγραμμα ροής διαδικασιών. Είχαν εντοπιστεί 19 διαδικασίες που εξηγούσαν την καθυστέρηση. Οι περισσότερες είτε ήσαν άχρηστες είτε επικαλυπτόμενες. Η δουλειά δεν απαιτούσε όλες τις διαδικασίες και σε δέκα μέρες θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί η εκταμίευση. Ηταν προφανές ότι η διοίκηση για διάφορους λόγους είχε προσθέσει βήματα διαδικαστικά χωρίς νόημα. Μου ζήτησε να ελαττώσω τις διαδικασίες και να μη δείξω σε κανέναν το σχεδιάγραμμα. Προφανώς το σύστημα είχε αναπαραγάγει από μόνο του βήματα άχρηστα και χρονοβόρα.

Χρόνια μετά, και επειδή μου αρέσει το σταμναγκάθι, έψαξα και ανακάλυψα σειρά εγκυκλίων με τις οποίες χρειάζονταν 17 χαρτιά για την έκδοση αδείας συλλογής αγρίων χόρτων! Που φυσικά κανείς στο νησί δεν ζήτησε ποτέ.

Οταν ο Στέφανος Μάνος, νέος ακόμη, έγινε υπουργός, κυκλοφόρησε μια εγκύκλιο με την οποία καταργούσε τις αυτοψίες για ανανέωση αδείας λειτουργίας βιοτεχνιών, και ζητούσε μόνο μια υπεύθυνη δήλωση για την ανανέωση. Σε περίπτωση που υπήρχε καταγγελία και αποδεικνυόταν ψευδής η δήλωση, ο ποινικός κώδικας και σχετικό πρόστιμο ήσαν επαρκή προληπτικά όπλα για την ειλικρινή συμμόρφωση των περισσοτέρων. Το αποτέλεσμα: οι μεν άδειες να βγαίνουν σε χρόνο μηδέν, ο δε υπουργός υπονομεύθηκε καταλλήλως, άλλαξε υπουργείο και αποκαταστάθηκε η γραφειοκρατική τάξη. Και βεβαίως, η ζωντανή και ανθρώπινη επαφή υπαλλήλων – ιδιωτών, που μπορεί να στοίχιζε σε χρόνο και χρήμα για τον ιδιώτη, αλλά η γραφειοκρατία επανήλθε για να τηρηθεί η τάξη του Σύμπαντος. Η τάξη που αποτυπώνεται στο δεύτερο θερμοδυναμικό αξίωμα και ακούει στο όνομα Εντροπία.

Πράγματι, ένα κλειστό σύστημα έχει την τάση να αυξάνει την Εντροπία του η οποία έχει αποτέλεσμα να οδηγεί τα πράγματα του Σύμπαντος στον θερμικό τους θάνατο, όπως δίδασκε ο μεγάλος έλληνας μαθηματικός Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή. Αυτή η τάση που οδηγεί, λόγου χάριν, τα μήλα στην ωρίμαση και στο τέλος στο σάπισμα, μπορεί να αναστραφεί μόνο αν χορηγηθεί ενέργεια από το εξωτερικό του κλειστού συστήματος. Οταν λοιπόν διοικείς έναν οργανισμό, ένα υπουργείο ή μια κυβέρνηση, καλό είναι να γνωρίζεις την έννοια της Εντροπίας και να την κυνηγάς ασταμάτητα, γιατί είπαμε ότι από τη φύση της είναι αυξητική και καταστροφική.

Ολα αυτά μου ήρθαν στην κεφαλή, όταν άκουσα ότι ο Πρωθυπουργός μας ζήτησε τεχνική βοήθεια από τον Γιούνκερ, γιατί, λέει, η ελληνική διοίκηση έχει πρόβλημα. Προφανώς, διαισθάνθηκε ή και γνωρίζει τα παιχνίδια της Εντροπίας στα συστήματα και θέλει να ξεμπερδεύει με καθυστερήσεις που στοιχίζουν στη χώρα, ιδιαίτερα τώρα που έχουμε στενό και απαιτητικό χρονοδιάγραμμα για την εφαρμογή του προγράμματος διάσωσης.

Αλλά και χωρίς αυτό, θα πρέπει να έχει κατανοήσει τη διαδικασία νέκρωσης του κρατικού μηχανισμού, η οποία ακυρώνει και τις καλύτερες των προθέσεων των επενδύσεων και της ανάπτυξης, όχι μόνο της κυβέρνησης Παπανδρέου, αλλά και των προηγουμένων. Ολοι θυμόμαστε την πρόθεση για επανίδρυση του κράτους της κυβέρνησης – ούτως ειπείν – Καραμανλή. Και τι δεν έκανε για να ελαττώσει τη γραφειοκρατία! Μέχρι στον ΟΟΣΑ κατέφυγε για τεχνογνωσία. Μέχρι και τα μεγάλα έργα τα ανέθεσε στο προσωπικό του γραφείο για να επισπεύσει την πραγματοποίηση των μεγάλων επενδύσεων μέσω μιας υβριδικής διαδικασίας fast track. Τελικά από τα δώδεκα έργα μόνο η ΠΟΤΑ Μεσσηνίας ολοκληρώθηκε, ύστερα από 15 χρόνια και 3.000 υπογραφές (αν είναι ακριβείς οι πληροφορίες του Τύπου). Στο τέλος της θητείας του, η κατάσταση ήταν χειρότερη από πριν και η Εντροπία κατέτρωγε και κατάτρωει και την τελευταία ικμάδα παραγωγικής προσπάθειας.

Ας ελπίσουμε, ότι η έξωθεν τεχνική βοήθεια θα πυροδοτήσει τα τρία πυρηνικά όπλα κατά της εντροπικής διάβρωσης της χώρας.

< Τη διαρκή παρακολούθηση και εξουδετέρωση των διαδικασιών.

< Την εφαρμογή των μεθόδων Project Management παντού.

< Και την κωδικοποίηση της δαιδαλώδους νομοθετικής ρύθμισης που οδήγησε την Ελλάδα σε θέση κάτω από πολλές αφρικανικές χώρες με διαρκή κατ’ έτος υποβάθμιση στην ανάλυση για την ανταγωνιστικότητα και την επιχειρηματικότητα. Η οποία διεξάγεται δυστυχώς για εμάς ετησίως.

Θα είναι ένας δύσκολος αγώνας, αλλά αν δεν πετύχει με ορίζοντα το 2013, που ελπίζουμε να «κερδίσουμε» από τους δανειστές, οι θυσίες όλων, απλά θα πάνε ακόμη μια φορά χαμένες και η δραχμή θα επιστρέψει πλησίστια, ως τελικό δώρο της Εντροπίας στην πορεία του Εθνους προς τον θερμικό θάνατο.