Φάρος στα σκοτάδια

ΤΟ ΕΡΓΟ. Σήµερα, στην απλόχωρη σοφίτα µιαςταβερνούλας τωναρχών του αιώνα, στην όχθη του ποταµού Μάρνη – στη Γαλλία. Μια κοπέλα που ετοιµάζει τη διατριβή της µε θέµα «Ο κινηµατογράφος της εκπαίδευσης και της λαϊκής αναδηµιουργίας το 1914» αναζητά πειραµατικές ηχογραφήσεις που ο ηθοποιός παππούς της είχε στείλει απότο Μέτωπο στον µουσικό Καµίγ Μπεράρ µε τη βοήθεια της ιδιοκτήτριας του χώρου τον οποίο η δική της γιαγιά είχε κληρονοµήσει από το αφεντικό της, τον Φελίξ. Η κοπέλα αυτή θα παραµείνει – voice over – η αφηγήτρια σε όλη τη διάρκεια της παράστασης.

Ο τρελαµένος µε τη νεόκοπη τότε τέχνη του κινηµατογράφου Φελίξ είχε παραχωρήσει τη σοφίτα τουγια τα γυρίσµατα της ταινίας του στον Ζαν και τηνΓκαµπριέλ, τα αδέλφιαΛαπαλέτ, δύο κινηµατογραφιστές που για λόγουςπολιτικούς καικαλλιτεχνικούς είχαν αποχωρήσει από την πανίσχυρηεταιρεία παραγωγής Πατέ καιπροσπαθούσαν µαζί µε τον παιδικό τους φίλο Τοµάζο να γυρίσουν µαζί µε τους συνεργάτες τουςµία ταινία,ανεξάρτητη παραγωγή, βασισµένη στοµυθιστόρηµα (1897) του Ζιλ Βερν «Οι ναυαγοίτουΙωνάθαν» που εκδόθηκε µετά τον θάνατό του.

Φλας µπακ και βρισκόµαστε στηνίδιασοφίτα, τον Ιούνιο του 1914, στα γυρίσµατα τηςταινίας γιατουςρόλους της οποίας έχει επιστρατευτεί όλο το προσωπικό του Φελίξ– δενπερίσσευαν τότε οιηθοποιοί του κινηµατογράφου – αλλά και διάφοροι άλλοι ερασιτέχνες ώς και ζογκλέρ και σαλτιµπάγκοι: οργασµός.

Θέµατηςταινίας, τοναυάγιο, το 1894, στηΜαγγελανία –ένασύµπλεγµα νησιών στα νότια της Χιλής και της Αργεντινής, χώρες οι οποίες την εποχή αυτή προσπαθούν να ορίσουν τασύνορά τους υπότον επικρεµάµενο κίνδυνο της Αγγλίας που θέλει να τααρπάξει – ενόςπλοίου που του δίνουν το όνοµα της ταβέρνας – «Τρελή ελπίδα» – και που ταξιδεύει για την Αυστραλία. Ναυάγιο που προκαλείται από µιαάγρια καταιγίδα, όταν ο καπετάνιος, παρά τη θέλησή του, επειδή ο Γκοτρέν, ένας βιοµήχανος επιβάτης, έχει πληρώσει γι’ αυτό τον πλοιοκτήτη, αναγκάζεται να αλλάξει ρότα και να παραπλεύσει το ακρωτήριο Χορν.

Οι ναυαγοί βρίσκονται στο νησί Οστ που κατοικείται από τους Ινδιάνους Αλακαλούφ τουςοποίους Χιλιανοί και Αργεντινοί προσπαθούν να εξοντώσουν και οι ιεραποστολές να εκχριστιανίσουν. Μόνοςπροστάτης τους, ο – χωρίς το πραγµατικό όνοµά του, εδώ – αρχιδούκας Ιωάννης Σαλβατόρ των Αψβούργων – Τοσκάνης (καιόχι τουΑψβούργου όπως επιµένει η µετάφραση στους ελληνικούς υπότιτλους…) που είχε «εξαφανιστεί» µετάτηναποκάλυψη του φιλελεύθερου πραξικοπήµατος πουσχεδίαζε το1889 µαζί µε τονεξάδελφό τουαρχιδούκα Ροδόλφο,διάδοχο τουαυστροοουγγρικού θρόνου, κατά του αυτοκράτορα Φραγκίσκου Ιωσήφ της Αυστροουγγαρίας, πατέρα του δεύτερου. Αποκάλυψη που οδήγησε, σύµφωνα µε µια θεωρία, στη δολοφονία του Ροδόλφου µαζί µετην ερωµένη τουΜαρία Βετσέρα, δολοφονία που εµφανίστηκε ως αυτοκτονία τους – µε το επεισόδιο αυτό που ασπάζεται τη θεωρία, ανοίγει η ταινία.

Οι ναυαγοί που, µε την προτροπή της Χιλής, γίνονταιάποικοι τουνησιού σχεδιάζουν µία ιδανική,σοσιαλιστική κοινωνία που πολύ σύντοµα όµως σκοντάφτει στις πολιτικές διαφορές τους ενώ ο χρυσός που ανακαλύπτει ο Γκοτρέν γίνεται αφορµή για την αλληλοεξόντωσή τους.Οιδεαλιστής Ιωάννης Σαλβατόρ θα προσπαθήσει να εµποδίσει τους Ινδιάνους να πέσουν στην ίδια παγίδα και µαζί µε τον ινδιάνο σύντροφότου Γιουράςθα ξεκινήσουν για να χτίσουν έναν φάρο. «Αυτές τιςµέρες του ερέβους, έχουµε µία αποστολή» θα πει, κλείνοντας το έργο.«Να δώσουµε στα καράβια που περιπλανιούνται το επίµονο φως ενόςφάρου». Ενός φάρου στην άκρη του κόσµου.

ΗΑριάνΜνουσκίν,συνεπαρµένη αυτήν τη φοράαπό τη γοητείατου βωβούκινηµατογράφουετοίµασε και πάλι (2010)ένα µεγάλο, ουσιαστικά λαϊκό θέαµα µετον τίτλο «Οι ναυαγοί τηςΤρελήςΕλπίδας (Αυγές)» που συνυπογράφουν η οµάδα του «Θεάτρου του Ηλιου» της και η Ελέν Σιξούς.

Εν ολίγοις.
Μία παράσταση που θα άξιζε να τη δείτε

info

Μέχρι και αύριο από το «Θέατρο του Ηλιου» για το Φεστιβάλ Αθηνών στη «Metropolitan Expo» (Μετρό / Προαστιακός, στάση Αεροδρόµιο, τηλ. 210-3272.000, www.greekfestival.gr).