Μαύρη Λυσιστράτη

Η Ελλάδα «µιλάει» στον Μάνκελ. Στη διάρκεια της δικτατορίας αρνιόταν να την επισκεφτεί, όµως το 1982 έζησε στην Καβάλα, όπου τέλειωσε ένα µυθιστόρηµα, οργάνωσε αρχαιολογικές αποστολές στη Θάσο, γνώρισε τον Αργύρη Μπακιρτζή και τους «Κολυµβητές» του, κι έµαθε λίγα ελληνικά. Κι όλα αυτά επειδή οι Σουηδοί αγόραζαν κάποτε ελληνικά καπνά κι αργότερα µετέτρεψαν την εµπορική τους έδρα σε πολιτιστική. Αλλά είναι και κάτι άλλο: πριν από τους µετρ του µυστηρίου, τον επηρέασαν, λέει, οι αρχαίοι τραγικοί. «Η “Μήδεια” λ.χ.

είναι έτοιµο αστυνοµικό!».

Και χάρη σ’ εκείνον η «Λυσιστράτη» εγκαταστάθηκε στα τέλη του ‘80 στο Μαπούτου. ∆ιότι ενώ µαινόταν ο εµφύλιος που ακολούθησε την αποχώρηση των πορτογάλων αποικιοκρατών, η θεατρική του οµάδα προσπαθούσε να πείσει τις γυναίκες της Μοζαµβίκης να κάνουν ερωτική απεργία µέχρι να σταµατήσουν οι εχθροπραξίες. Κι έτσι προετοίµασε το έδαφος για µια σειρά παραστάσεων της «Λυσιστράτης» στα πορτογαλικά, που είχαν εντυπωσιακή επιτυχία.

«Αφαίρεσα τους ναούς και µετέφερα την υπόθεση στο σήµερα. Η πρωταγωνίστριά µου πουλούσε ψάρια στην αγορά αλλά τον Αριστοφάνη δεν τον πρόδωσα. Και µόνο όταν τέλειωσε ο εµφύλιος κατεβάσαµε την παράσταση, συµφωνώντας όµως να την ξανανεβάσουµε αν ξανάρχιζαν οι εχθροπραξίες. Γι’ αυτό λέω ότι ένα βιβλίο, ένα έργο πολιτισµού µπορεί να µη ρίχνει καθεστώτα, όµως χωρίς τον πολιτισµό δεν γίνεται καµία αλλαγή».