Θα σας την πω την αµαρτία µου. Την πρώτη φορά που άκουσα για συγκεντρώσεις «αγανακτισµένων πολιτών» στην Ισπανία, µου ήρθαν στο µυαλό κοµµατικά λεφούσια («εθνικιστών» ή «πρασινοφρουρών»). Αυτούς δεν λέγαµε κάποτε «αγανακτισµένους» στην Ελλάδα; Γρήγορα όµως οι νεαροί «Indignados» έδωσαν άλλο νόηµα στις λέξεις. Οι φωτογραφίες από τις πλατείες της Μαδρίτης και της Βαρκελώνης ήταν και αυτές ζηλευτές.
Χαµογελαστά πρόσωπα, να συζητούν, να δηµιουργούν, να αντιδρούν. Ωστε υπάρχει λοιπόν και αυτή η διαµαρτυρία; «Ναι θέλουµε να πάψουµε να φοβόµαστε, το σύστηµα αλλά και τους εαυτούς µας. Απαγορεύσαµε τις κουκούλες και τα µαντίλια. Οι πλατείες θα γίνουν σπίτια µας, όχι πεδία µάχης». ∆έκα µέρες µετά η Πλατεία Συντάγµατος, ο Λευκός Πύργος, η Πάτρα, η Φλώρινα γέµισαν µε έλληνες «Αγανακτισµένους». «Κάτι αλήθεια συµβαίνει εδώ, κάτι µυστικό, κάτι πλούσιο και παράξενο σαν τοπίο του βυθού». Κάτι που ίσως έχει ανάγκη τα διδάγµατα των ισπανών «Indignados».
ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΩΤΙΑ∆ΗΣ (23 ετών) από τον Πειραιά,
«Οχι βία, όχι κόµµατα, όχι ηγεσίες»
«“Πραγµατική δηµοκρατία τώρα!” “∆εν υπάρχει ψωµί για τόσο λουκάνικο!” “Αν δεν µας αφήσετε να ονειρευτούµε, δεν θα σας αφήσουµε να κοιµηθείτε!”.
Αυτά είναι µερικά από τα συνθήµατα των “Αγανακτισµένων”(Ιndignados) που θα ακούσει κανείς στις πλατείες αρκετών πόλεων. Η δικιά µου πλατεία είναι η plaza Palillero, στο Cadiz,µια µικρή παραθαλάσσια πόλη 125.000 κατοίκων στα νοτιοδυτικά της Ισπανίας.
Πρωτεύουσα της ανεργίας (πάνω από 30%) και µία από τις πόλειςµε τις περισσότερες κατασχέσεις κατοικιών σε όλη τη χώρα. Βρίσκοµαι εδώ µέσω του προγράµµατος Erasmus συνεχίζοντας τις σπουδές µου ως ηλεκτρολόγος µηχανικός και τις τελευταίες µέρες αναζητώ και εγώ την “πραγµατική δηµοκρατία”, προσπαθώντας ταυτόχρονα να καταλάβω τι είναι τελικά αυτό το κίνηµα, ποιοι είναι οι στόχοι και τα όριά του.
Από την πρώτη µέρα στην πλατεία (στο Cadiz η κατασκήνωση ξεκίνησε την προηγούµενη Τετάρτη) έγινε φανερό ότι το εγχείρηµα θα έµενε έξω από κοµµατικούς χρωµατισµούς, ιεραρχικές δοµές και βίαιες πρακτικές. Πραγµατικά εντυπωσιάστηκα µε την αυτοοργάνωση και την φαντασία των ισπανών κατασκηνωτών. Μέσα σε 3 µέρες δηµιουργήσαµε µία µικρή κοινωνία που ταείχε πραγµατικά όλα. Από κουζίνα και παιδική χαρά µέχρι κέντρο πληροφόρησης και βιβλιοθήκη. Τα πάντα αποφασίζονται κάθε απόγευµα στην γενική συνέλευση η οποία είναι ανοιχτή σε όλους του κατοίκους της πόλης. Εκεί µε την βοήθεια των συντονιστών (που αλλάζουν κυκλικά) κάθε οµάδα εργασίας ανακοινώνει τα αποτελέσµατα των ενεργειών της, τα συµπεράσµατα και τις επιδιώξεις της. Οι αποφάσεις λαµβάνονται σε οριζόντιο επίπεδο µε ψηφοφορία στο τέλος και το λόγο µπορεί να πάρει ο καθένας. Φοιτητές, µαθητές, άνεργοι, επισφαλώς εργαζόµενοι, συνταξιούχοι, µετανάστες και λούµπεν είναι κατά κανόνα οι “Αγανακτισµένοι”.
Σε πολιτικό επίπεδο τα αιτήµατα τέθηκαν αρχικά από την πολιτική πλατφόρµα “democracia real ya!” που οργάνωσε την κινητοποίηση στις 15 Μαΐου. Ανάµεσα σε αυτά ήταν η αλλαγή του εκλογικού νόµου, η αναβάθµιση των δηµόσιων υπηρεσιών, ο έλεγχος των τραπεζών, η καταπολέµηση της ανεργίας, η κατάργηση προνοµίων των πολιτικών και οι µεταρρυθµίσεις του φορολογικού συστήµατος. Στη συνέχεια µέσα από τις ανοιχτές λαϊκές συνελεύσεις έγινε µια προσπάθεια να αποσαφηνιστούν περισσότερο οι στόχοι χωρίς όµως ακόµα να µπορούµε να µιλάµε για συγκεκριµένες διεκδικήσεις και εντοπισµό του πραγµατικού εχθρού. Αυτό έχει σαν αποτέλεσµα το όλο εγχείρηµα να έχειχάσει πλέον τα χαρακτηριστικά ενός κλασικού κινήµατος (… για επανάσταση ούτε λόγος) και να τείνει να πάρει την µορφή ενός δικτύου πρωτοβουλιών κατοίκων πόλεων που ακόµα το ψάχνουν.
Οσον αφορά την αντίδραση του συστήµατος η αρχική επιδίωξη των καθεστωτικών ΜΜΕ ήταν να πείσουν την κοινή γνώµη ότι πρόκειται για κάτι ασήµαντο και παροδικό. Χαρακτηριστικό είναι ότι η Cadena Ser, ένας από τους µεγαλύτερους τηλεοπτικούς σταθµούς της Ισπανίας, έκανε λόγο για µια botellon(συγκέντρωση σε πλατεία για κατανάλωση αλκοόλ). Η αστυνοµία ενώ στην αρχή προσπάθησε να αποµακρύνει τους κατασκηνωτές από διάφορες πλατείες κρατάει τώρα µια πιο διακριτική στάση. Συνθήµατα του τύπου “Κάντεησυχία µην ξυπνήσουµε τους Ελληνες» δεν ακούγονται καθώς στους κύκλους των ισπανών «Indignados» υπάρχεισεβασµός στον αγώνα του ελληνικού λαού». ΓΡΑΜΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΛΙΚΑΝΤΕ
ΑΜΑΛΙΑ ΖΩΒΟΪΛΗ (27 ετών) από τη Νέα Γιαννιτσού Λαµίας
«Είναι σαν µια µεγάλη εκκλησία του δήµου»
«Ο ΦΕΤΙΝΟΣ ΜΑΪΟΣ ήταν ένας περίεργος µήνας για την Ισπανία. Κάθε πρωί ξυπνούσαµε κάτω από έναν ουρανό καλυµµένο µε βαριά σύννεφα και µουντάδα. Η ερώτηση ήταν κοινή στα χείλη όλων µας: Μα, πού είναι επιτέλους η άνοιξη;. Η απάντηση δεν ήρθε από τον ουρανό, αλλά από τις πλατείες! Το Αλικάντε βρίσκεται στη νοτιοανατολική ακτή της Ισπανίας, µε πληθυσµό 300.000 κατοίκων (όσον περίπου και η Πάτρα). Οι Ελληνες, είµαστε περίπου 200. Εγώ µένω εδώ τον τελευταίο χρόνο, το πρώτο εξάµηνο συµµετείχα σε ένα ευρωπαϊκό πρόγραµµα και τώρα εργάζοµαι. Η ανεργία στους νέους κάτω των 25 ετών ξεπερνάει το 50%.
Η περιφέρεια του Αλικάντε, το 2009, είχε τον µεγαλύτερο αριθµό µεταναστών αναλογικά µε τον πληθυσµό της σε ολόκληρη την Ισπανία. Στην πλατεία υπάρχουν άτοµα όλων των ηλικιών, επαγγελµάτων και µόρφωσης.
Οι Ισπανοί φηµίζονταν για την προτίµηση τους στις fiestes, αντί των εξεγέρσεων. Οι «Indignados» (indignado = αυτός που είναι εξοργισµένος µε κάτι που θεωρεί άδικο), ήρθαν να δείξουν πως και οι Ισπανοί έχουν ψυχή!
Το κίνηµα δηµιουργήθηκε από πολίτες που ζητούσαν την αλλαγή του εκλογικού νόµου, ώστε να µην ευνοεί τόσο πολύ τον δικοµµατισµό, την απονοµή δικαιοσύνης στις περιπτώσεις πολιτικών που παρανόµησαν και δεν τιµωρήθηκαν και τον περιορισµό της αφαίµαξής των πολιτών από τις τράπεζες.
“∆εν λείπουν τα λεφτά, περισσεύουν οι κλέφτες”, “∆εν είµαι εναντίον του συστήµατος, το σύστηµα είναι εναντίον µου”. Είναι σαν µια µεγάλη εκκλησία του δήµου, µια γιορτή της άµεσης δηµοκρατίας. Τα επίσηµα µέσα, ραδιόφωνο και τηλεόραση δεν έδιναν στο θέµα την προσοχή που του άξιζε, το Ιντερνετ όµως βοήθησε πολύ στην οργάνωση και τη διάχυση της πρωτοβουλίας, όµως εκεί υπάρχουν άλλα προβλήµατα, όπως προσπάθεια σαµποτάζ από χάκερ.
Η αστυνοµία παρακολουθεί τα γεγονότα από απόσταση, δεν προκαλεί, ούτε προκαλείται και µέχρι στιγµής δεν έχουν υπάρξει επεισόδια µεταξύ διαδηλωτών και αστυνοµικών.
Στις πλατείες, διοργανώνονται δύο γενικές συνελεύσεις την ηµέρα, µια νωρίς το µεσηµέρι γι’ αυτούς που δουλεύουν τα απογεύµατα και µια το βράδυ γι’ αυτούς που δουλεύουν το πρωί. Την ώρα της συνέλευσης στην πλατεία λειτουργεί παιδικός σταθµός όπου οι γονείς µπορούν να αφήσουν τα παιδιά τους υπό την επίβλεψη άλλων “Αγανακτισµένων”. Τις άλλες ώρες της ηµέρας κάποιοι τρώνε, διαβάζουν στο γρασίδι, συζητάνε, κοινώς, κάνουν όλα όσα θα έκαναν οι άνθρωποι σε µια πλατεία, µόνο που, στον περιβάλλοντα χώρο υπάρχουν άπειρα φυλλάδια, εφηµερίδες, κείµενα, τροφή για σκέψη. Οι καταληψίες δεν κουράζονται να επαναλαµβάνουν πως, η συγκέντρωση αυτή είναι ειρηνική και απαιτούν να παραµείνει έτσι.
Στο τέλος των συνελεύσεων, δεν µένει ούτε ένα σκουπιδάκι στην πλατεία, ούτε µια γόπα. Αλλωστε, το πανό στο βάθος το λέει ξεκάθαρα: “Η συγκέντρωση δίνει την εικόνα µας προς τα έξω.
Ας µην δώσουµε αφορµές σε κανέναν”. Στην Ελλάδα, συµµετείχα σε διαδηλώσεις. Αν θα µπορούσα να εντοπίσω κάποιες διαφορές, αυτές θα ήταν η έλλειψη φόβου για τις αντιδράσεις της αστυνοµίας, ο διάλογος, ο σεβασµός στη γνώµη του άλλου – ακόµη και τον Χίτλερ να υποστηρίξει κάποιος δεν θα τον διακόψει κανείς – καθώς και µια συνεχή διάθεση αυτοκριτικής».
ΓΡΑΜΜΑ ΑΠΟ ΤΗ ΒΑΡΚΕΛΩΝΗ
ΟΛΓΑ ΜΑΥΡΟΥΛΗ (33 ετών) από την Πάτρα
«Κεντρικός άξονας είναι ο άνθρωπος»
«ΒΡΙΣΚΟΜΑΙ ΣΤΗ ΒΑΡΚΕΛΩΝΗ, στον Βορρά της Ισπανίας, στην Καταλωνία. Οι Ελληνες είναι λίγοι στην περιοχή αλλά υπάρχουν. Στη Βαρκελώνη ήρθα πριν από 4 χρόνια για να κάνω ένα διδακτορικό µετά τις σπουδές µου στο Πολυτεχνείο.
Στις πλατείες είναι άνθρωποι όλων των ηλικιών, συνήθως νέοι 16 έως 35-40 ετών. Είναι Καταλανοί, Ισπανοί και ξένοι (π.χ. Ιταλοί). ∆εν είδα µετανάστες όπως Πακιστανούς ή Ινδούς παρ’ ότι αντιµετωπίζουν ίδια και χειρότερα προβλήµατα. ∆ιαµαρτύρονται ενάντια στο πολιτικό και τραπεζικό σύστηµα. Στο µανιφέστο τους δηλώνουν κανονικοί και καθηµερινοί άνθρωποι, που δουλεύουν, σπουδάζουν, ψάχνουν για δουλειά, ούτε περισσότερο ούτε λιγότερο επαναστάτες και προοδευτικοί απότους υπόλοιπους. ∆ιεκδικούν δικαίωµα στην κατοικία, τη δουλειά, την υγεία, την παιδεία, τον πολιτισµό. Ενεργή πολιτική συµµετοχήκαι ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητάς τους για µια ζωή υγιή και ευτυχισµένη. ∆ιαµαρτύρονται γιατίτο σύστηµα εµποδίζει τηνπρόοδο του ανθρώπου. Αντιτίθενται στα απαρχαιωµένα οικονοµικά µοντέλα που ευνοούν την ευηµερία τωνλίγων και όχι του συνόλου. Πιστεύουν σε µια ηθική επανάσταση µε κεντρικό άξονα τον άνθρωπο και όχι τον καταναλωτή. Στη Βαρκελώνη οι κινητοποιήσεις είναι απολύτως ειρηνικές, κάτι που ταιριάζει µε την ιδιοσυγκρασία των ανθρώπων εδώ, που θέλουν πάνω από όλα να περνάνε καλά. Τα ΜΜΕ προβάλλουν πολύ το θέµα, δεν το θάβουν. Στηντηλεόραση γίνονται debates µε κοινωνιολόγους,δηµοσιογράφους κ.λπ., ενώ το Ιnternetκαι το facebook – όπουκυριαρχεί ένας γενικότερος ενθουσιασµός – χρησιµοποιούνται για την οργάνωση των συγκεντρώσεων. Στις εκλογές όµως της Κυριακής σε πολλές περιοχές ψηφίστηκανξανά αυτοί που πριν λίγο καιρό κατηγορούνταν για διαφθορά, γεγονός που προκάλεσεέκπληξη σε όλους εδώ. Αντιθέτως, ενθουσιασµόπροκάλεσε η µεγάλη συγκέντρωση των Ελλήνων στο Σύνταγµα και τα σχετικά βίντεο οι άνθρωποι εδώ τα είδαν µε µεγάλη χαρά.
Η παρουσία της αστυνοµίας είναι πολύ διακριτική, ωστόσο σίγουρα θα ασκείται έλεγχος µέσω µυστικής αστυνοµίας. Εδώ υπάρχειένα έθιµο να τρώνε σταφύλια τα Χριστούγεννα, οπότε κάποιοι έχουν γράψει τη φράση «αν έρθει η αστυνοµία βγάλτε τα σταφύλια και προσποιηθείτε». Στην Placa Catalunya υπάρχουν διάφορες επιτροπές π.χ. επικοινωνίας, καθαριότητας κ.λπ. Ολοι προσφέρουν εθελοντική εργασίακαι ο καθένας µπορεί να καταθέσει τα αιτήµατά του. Ολα είναι οργανωµένα στις λεπτοµέρειές τους, µε ωράρια, αρµοδιότητες, καθήκοντα.
Στην Ελλάδα απ’ ό,τι θυµάµαι στις συγκεντρώσεις τοκλίµα ήταν πολεµικό καιεπιθετικό, ακραίο. Εδώ η ατµόσφαιρα είναι µάλλον ζεστή».
Αυτοοργάνωση
Μέσα σε 3 µέρες δηµιουργήσαµε µία µικρή κοινωνία που τα είχε όλα.
Από κουζίνα µέχρι παιδική χαρά και βιβλιοθήκη. Ολα αποφασίζονται στη γενική συνέλευση
Συνθήµατα
∆εν λείπουν τα λεφτά, περισσεύουν οι κλέφτες
∆εν είµαι εναντίον του συστήµατος, το σύστηµα είναι εναντίον µου
