Αµπελοφιλοσοφία χωρίς πλοκή

Μη σας πιάνουν κορόιδα. Γιατί και το Χόλιγουντ έχει τον Αγγελόπουλό του. Τον λένε Τέρενς Μάλικ
Στην ταινία που κέρδισε τον Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες, επί 138 λεπτά ο Μπραντ Πιτ µε την Τζέσικα Τσαστέιν και από καιρού εις καιρόν ο Σον Πεν περιφέρονται χωρίς σενάριο, χαρακτήρες και πλοκή.

Οι Αµερικανοί είναι απαίδευτοι στο σπορ της «εσωτερικότητας» και της µεταφυσικής. ∆εν είναι κακό. Αντιθέτως. Επειδή είναι εξαιρετικά, ίσως µοναδικά, επιδέξιοι στον χειρισµό του νατουραλισµού, δηλαδή της αποτύπωσης ρεαλιστικών καταστάσεων, είναι και πρωταθλητές στο θρίλερ, τη δράση και τον κοινωνικό σχολιασµό. Στις καλύτερες στιγµές τους, καταφέρνουν µε σπάνια οµοιογένεια να συνθέτουν το ατοµικό µε το συλλογικό. Οπως, λόγου χάριν, στο κορυφαίο θεατρικό «Ο θάνατος του εµποράκου» του Αρθουρ Μίλερ. Που έγινε ταινία και επηρέασε πλειάδα αµερικανών δηµιουργών, παράδειγµα οι αδελφοί Κόεν. Η εσωτερικότητα, τα δράµατα δωµατίου, η µεταφυσική, η θρησκευτικότητα, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, είναι το αποκλειστικό προνόµιο των Ευρωπαίων. Παράδειγµα ο Αντρέι Ταρκόφσκι. Λέει τα ίδια που θέλει να αποτυπώσει ο Μάλικ µε ανυπέρβλητη ποίηση και ελάχιστα λόγια. Το πρόβληµα του Μάλικ είναι ότι προσπαθεί να φωτίσει την εσωτερικότητα µε εξωτερικούς τρόπους. Να την περιγράψει. Ετσι την προσγειώνει. Ετσι την υποβαθµίζει. Ετσι χάνει το παιχνίδι. Ετσι άνθρακας ο Χρυσός Φοίνικας. Και τέλος «γιατί αµερικανικό λαϊκό προσκύνηµα στον Μάλικ;». Γιατί δηλαδή άπαντες των show business πίνουν νερό στο όνοµά του; Για δύο λόγους: ο πρώτος επειδή είναι «διαφορετικός». ∆ηλαδή δεν υποκλίνεται στο Χόλιγουντ. Τουτέστιν, κάνει το δικό του. Που πάει να πει ότι µε τη σκηνοθεσία του υπερβαίνει τον νατουραλισµό και τις συνταγές και αφηγείται µε πιλότο την ποίηση. Οπως περίπου οι Ευρωπαίοι. Γι’ αυτό κάνει ταινίες όποτε έχει κάτι να πει. Και γι’ αυτό από το 1973 µέχρι σήµερα έχει υπογράψει όλες κι όλες πέντε: «Badlands», «Ηµέρες ευτυχίας», «Λεπτή κόκκινη γραµµή», «Ο άγνωστος κόσµος» και «Το δέντρο της ζωής». Περίπου µία κάθε δεκαετία. Ετσι ο Μάλικ συµβολίζει το απωθηµένο των Αµερικανών. Κάνει αυτό που δεν µπορούν ή δεν έχουν τα κότσια να κάνουν οι άλλοι. Ο δεύτερος λόγος έχει να κάνει µε τον σεµνό, χαµηλόφωνο χαρακτήρα του. ∆εν εµφανίζεται σε κοσµικές συγκεντρώσεις. Σπανίως συµµετέχει σε φεστιβάλ, αλλά καθόλου δεν µετέχει σε αυτά σωµατικά. Γι’ αυτό ήταν ο µεγάλος βραβευµένος απών των τελευταίων Καννών. Για τους Αµερικανούς ο Μάλικ είναι το τελευταίο καταφύγιο των δηµιουργών. Ζωντανός µύθος. Ο θεός τους. Οµως για έναν ευρωπαίο κριτικό, όπως εγώ, χωρίς προκαταλήψεις και εµµονές για κάθε µεγάλο δηµιουργό, αυτό που είδα ήταν πολύ, µα πολύ ρηχό και άκρως βαρετό!

Θρίλερ χωρίς σπλάτερ

Να οµολογήσω την αµαρτία µου;Ε λοιπόν σ’ αυτό το αµερικανικό θριλεράκι µε τον τίτλο «Και ξαφνικά σκοτάδι» (And soon the darkness) λιγότερο βαρέθηκα απ’ όσο στο «∆έντρο της ζωής». Βρίστεµε, πέστε ό,τι θέλετε. Οµως ηαλήθεια να λέγεται!

Πρόκειταιγια ριµέικ του οµότιτλου και σχεδόν Β movie του Ρόµπερτ Φιούστ και του 1970 µε πρωταγωνίστριες τις Πάµελα Φράνκλιν και Μισέλ Ντοτρίς. ∆εν το έχω δει, δεν έχω γνώµη δηλαδή. Εδώ µε σκηνοθέτη τον Μάρκος Εφρον, το σενάριο το έχουν ξαναγράψει από την αρχή.

∆ύο χαζοβιόλες Αµερικανίδες –η µία η Ελι που την υποδύεται η ΟντέτΓιούστµαν, µπουκιά και συχώριο– καταφθάνουν στη Ν. Αµερική, καβαλάνε ποδήλατακαι περιφέρονται µε σακίδιαγια να ανακαλύψουν την Αργεντινή. Στηνπραγµατικότητα τεκίλα, εξωτικές περιπλανήσεις και µελαχρινοί «µάτσο» λατίνοιεραστές. Η Ελι λοιπόν την πέφτει σε κάθε αρσενικό που κυκλοφορεί στοοπτικό της πεδίο. Και ύστερα φωνάζουν «βοήθεια µε βιάζουν». Τέλος πάντων. ΗΣτέφι (Αµπερ Χερντ)πιο προσεκτική. Ετσι η πρώτη πέφτει στα χέρια άγνωστων αρσενικών και η δεύτερη αρχίζει πανικόβλητηνα την ψάχνει.

Αυτό το θριλεράκι δεν περιέχει ούτε έντερα ούτε ανοιγµένα κεφάλια ούτε serial killers. Τουτέστιν δεν προσβάλλει την αισθητική σου και δεν κάνεις εµετό. Λίγο το‘χεις αυτό; Βαθµοί: 5

{{{ video }}}

Τέλος προβάλλεται και το «Πείραµα» (The Experiment) του Πολ Σκέρινγκ µε ΕντριανΜπρόντι, Καµ Τζιγκόντε και Φόρεστ Ουιτάκερ. Επειδή δεν έγινε δηµοσιογραφική προβολή, πράγµα που µπορεί νασηµαίνει «άσε καλύτερα γιατί µάπα το καρπούζι», διαβάζω δύο λόγια από την πλοκή:

25 άντρες επιλέγονται προκειµένου να αναλάβουν ρόλουςφυλακισµένων και δεσµοφυλάκων για λογαριασµό ενός ψυχολογικού πειράµατος, ώστενα διαπιστωθούν τα δυσδιάκριτα όρια µεταξύ αυτοελέγχου και τρέλας.

{{{ video }}}