Τιµωρία χωρίς έγκληµα

ΤΟ ΕΡΓΟ. Ο Μπγιορν,γιος πακιστανού µετανάστη µε µάνα Σουηδέζα, γεννηµένος στηΣουηδία, δουλεύει στοταχυδροµείο αλλάγράφει κιόλας – φιλοδοξεί να γίνει συγγραφέας. Εµπνευσµένοςαπότο «Εγκληµα και τιµωρία» του Ντοστογιέφσκι θα µας αφηγηθεί την περιπέτεια των ετεροθαλών αδελφών του, της Λέιλα και του Ρασούλ.

Η Λέιλα βρίσκει δουλειά στην Πρόνοια: φροντίζειηλικιωµένες, µοναχικές, ανήµπορες γυναίκες. Ανάµεσά τουςη ογδονταπεντάχρονη κυρία Μέρτα. Συνταξιούχος, φτυσµένη απόπαιδιά και εγγόνια, ζώντας ολοµόναχη,κινούµενηµέσαστο σπίτι µε αναπηρικό καρότσι, η Μέρτα είναι µία κακότροπη, ανυπόφορη γυναίκα που ψήνει το ψάρι στα χείλια του κοριτσιού. Φυσικό η Λέιλα να της φέρεται ανάλογα.

ΗΜέρτα«αποκαλύπτει» στηνκοπέλα πως έχει,υποτίθεται,µαζεµένα πολλά λεφτά και πως τα δανείζει µε τόκο και ενέχυρο.

Βρίσκει τη Λέιλα σε δύσκολη στιγµή. Η µητέρα της, η Γιασµίν, έχει ανάγκη µία θεραπεία που το άψογο σουηδικό σύστηµα κοινωνικής περίθαλψης µπορεί να της προσφέρει µόνο έπειτα από τρία χρόνια… Οπότε, αν καταφύγει σε ιδιώτη γιατρό, χρειάζεται χρήµατα. Πολλά χρήµατα.

Οαδελφός τηςείναι άνεργος,η ανάγκη γιαλεφτά επιτακτική, οπότε η Λέιλα ζητάει, έχοντας µαζί, για ασφάλεια, τον Ρασούλ, από τη γριά τοκογλύφο δάνειο, µε ενέχυρο µία ασηµένια ταµπακέρα που της εµπιστεύεται η µάνα της – το µόνο πολύτιµο που της έχει αποµείνει. Οταν ο οξύθυµος Ρασούλ ακούει την απαξιωτική εκτίµηση της γριάς για την ταµπακέρα, τα παίρνει: βγάζει ένα µικρό τσεκούριπου κουβαλάειµαζί του και την απειλεί. Η Μέρτα πέφτει ξερή πριν την αγγίξει το τσεκούρι. Ο Ρασούλ νοµίζει πως πέθανε καιτο σκάει έντροµος. Αλλά η γριά συνέρχεται – είχε υποκριθεί.

Σειρά της Λέιλα να εξαγριωθεί. Την απειλεί, τηςπαίρνει τοκλειδί του ντουλαπιούόπουκρύβειτοχρήµα, το ανοίγει και φεύγει µε το κουτί που βρίσκει µέσα. Στο σπίτι τους, όπου θα γυρίσει και ο Ρασούλ, όταν ανοίξουν το κουτί δεν θαβρουν τίποτα µέσα.Ητιµωρία στηναπάνθρωπη κοινωνία µας έρχεται και χωρίς να υπάρξει έγκληµα… Η Μέρτα καγχάζει.

Ο ΣουηδόςΜατίας Αντερσονστο έργο του µε τον άχαρο, σχοινοτενή – στα ελληνικά τουλάχιστον – τίτλο «Εγκληµα, τιµωρία, λεφτά, δολοφονία συνταξιούχου» (2007) «ξηλώνει» το «Εγκληµα καιτιµωρία» του Φιόντορ Ντοστογιέφσκιαπό τοοποίο παίρνει το βασικό υλικό και τοπλέκει µε πολύ χιούµορ µε τησύγχρονη κοινωνική πραγµατικότητατου – υποτίθεται – επιτυχηµένου σουηδικού µοντέλου και µε τουςκύκλους των µεταναστών. Με ένα πολύπλοκα απλό – κάτισαν σενάριο – τρόπο, όπου η «πραγµατικότητα» και η µυθοπλασία µπερδεύονται και σχολιάζονται διαρκώς δίνοντας στο έργο έναεντελώς προσωπικό, ενδιαφέρον ύφος έστω καιαν κάποιες στιγµές δείχνει απλοϊκό.

ΗΠΑΡΑΣΤΑΣΗ. ΗΕλένη Σκότη,χρησιµοποιώνταςτη θεατρική – αλλά και µε κάποια ολισθήµατα –µετάφραση του Γιάννη Ράµου, ακούµπησε στον προσφιλή της ρεαλισµό. Η παράσταση κυλάει µε πολύ καλούς ρυθµούς και κρατάει το ενδιαφέρον. Ουδέτερη, άχρωµη αλλά εξυπηρετική η, χωρίς πολλές φιλοδοξίες φωτισµένη από τον ΑντώνηΠαναγιωτόπουλο,σκηνογραφία τουΓιώργου Χατζηνικολάου που συνυπογράφει µε τη ∆άφνη Λαρούνη και τη Μαρία Αναµατερού τα ανάλογα κοστούµια. Πολύ κοινότοπες οι λύσεις της µουσικής επιµέλειας (∆άφνηΛαρούνη καιΦίλιππος Ράσκοβιτς) αλλά, τελικά, µοιάζει να ταιριάζουν σ’ αυτό το «home made», το «σπιτικό» κείµενο.

ΟΙ ΕΡΜΗΝΕΙΕΣ. Οι ηθοποιοί υπηρετούν µεαυταπάρνηση τηνυποκριτική του αµερικάνικου ρεαλισµού που προασπίζεται η σκηνοθέτρια µε πληρέστερο τον Γιάννη Λεάκο, άνετο ως Μπγιορνκαι αισθητά διαφοροποιηµένο αλλά κάπωςσφιγµένο ως Ρασούλ.Εντυπωσιακά πειστική στην εκφορά του λόγου η Χρύσα Βιδαλάκη, εκφραστικά, δυστυχώς, καταφεύγει διαρκώς στη µούτα αλλοιώνοντας την τελική εντύπωση. Πειστική Γιασµίν η Σοφία Κορώνη, ικανοποιητική ηΚατερίνα Κλειτσιώτη. Απόόλους, όµως,λείπει, νοµίζω, αυτό που θα τους απογείωνε.

Εν ολίγοις.

Ενα έργο «διαφορετικό» και µία παράσταση επαρκής.

info

Στο θέατρο «Επί Κολωνώ» (Ναυπλίου 12, Κολωνός, τηλ. 210-
5138.067) µέχρι τις 25 Μαΐου. Θα επαναληφθεί από τον Οκτώβριο.