Υπήρχε αποδοχή

Η επιτυχία των διαµαρτυριών στην Ρόζενστρασε οδηγεί τον Στόλτζφους να θέσει το αναπόφευκτο ερώτηµα: εάν οι γερµανοί πολίτες αντιδρούσαν, µήπως θα µπορούσαν να είχαν εµποδίσει την εξόντωση των Εβραίων; Το ερώτηµα, όµως, είναι καθαρά θεωρητικό. Οι Γερµανοί δεν θα αντιδρούσαν το 1943, γιατί δεν είχαν αντιδράσει τα προηγούµενα 10 χρόνια, όταν µήνα µε τον µήνα τα µέτρα κατά των Εβραίων γίνονταν όλο και πιο αµείλικτα. Μήπως, όµως, δεν υπήρχαν περιθώρια αντίδρασης στη ναζιστική Γερµανία λόγω του φόβου και της τροµοκρατίας; Ο συγγραφέας φέρνει το παράδειγµα των διαµαρτυριών κατά της αποµάκρυνσης του Εσταυρωµένου από τις σχολικές αίθουσες το 1941, που ανάγκασαν τις ναζιστικές αρχές να υποχωρήσουν. Ο Στόλτζφους, όπως και οι περισσότεροι ιστορικοί, υποστηρίζει ότι το ναζιστικό καθεστώς δεν στηρίχθηκε µόνο στη βία και την καταπίεση αλλά και στην συναίνεση και τη συνεργασία του πληθυσµού. Από την άλλη πλευρά, αυτό δεν µειώνει τη σηµασία της συγκεκριµένης διαµαρτυρίας.