Τα παιδιά ενός κατώτερου θεού

Είσαι Κούρδος οκτάχρονος, δεκάχρονος, ακόµα και µωρό στην Τουρκία του 2011; Ε τότε είσαι κάτι χειρότερο από Ολιβερ Τουίστ της Αγγλίας του 18ου αιώνα. Η καλύτερη επιλογή αυτού του φτωχού, σχεδόν ασήµαντου επταηµέρου είναι µια γενναία ταινία από την Τουρκία µε τον τίτλο «Τα παιδιά ενός άλλου θεού» (The Children of Diyarbakir), σκηνοθέτη τον Μιράζ Μπεζάρ και παραγωγό τον Φατίχ Ακίν!

Ο Τουρκογερµανός Φατίχ Ακίν ανακάλυψε µικρή φλέβα χρυσού. Γι’ αυτό έβαλε το όνοµά του σε αυτή τη µικροσκοπική ταινία. Μικροσκοπική εξωτερικά. Ακρως στέρεη και εξαιρετική εσωτερικά. Πρώτο, γιατί ο σκηνοθέτης ακολουθεί την πορεία των γεγονότων. Που σηµαίνει ότι δεν εκβιάζει τη συγκίνηση και το δάκρυ του θεατή. ∆εύτερο, γιατί αποφεύγει όπως ο διάβολος το λιβάνι τους εύκολους εντυπωσιασµούς. Ας πούµε τις δολοφονίες, τα αίµατα και την ακατάσχετη βία. Και τρίτο, γιατί διαχειρίζεται µε λιτότητα την ψυχολογία των παιδιών.

Το στόρι λαµβάνειχώρα στο Ντιγιαρµπακίρ που βρίσκεται στην καρδιά του τουρκικού Κουρδιστάν. Με τρία πρόσωπα. Και τα τρία µικρά: η δεκάχρονη Γκιουλιστάν,ο µικρότεροςαδελφός της και η νεογέννητηαδελφούλα της.

Ολα καλά. Μια οικογένεια όπως όλες οι άλλες. Προφανώς όµωςο πατέρας δεν κρατάει το στόµα του κλειστό. Και στην περιοχή δρα ανεξέλεγκτα παραστρατιωτική οργάνωση τούρκων εθνικιστών. Ενα βράδυ λοιπόν, έπειτα από µια γαµήλια τελετή στηνοποία η οικογένεια είχε προσκληθεί, στην επιστροφή προς το σπίτι µια οµάδα παραστρατιωτικών σταµατά το αυτοκίνητο και καθώς, τάχα µου, ελέγχει τιςταυτότητες των επιβατών, βγαίνουν τα περίστροφα και εν ψυχρώ δολοφονούνται οι γονείς των παιδιών. Η σκηνή ανατριχιαστική.

Ξέρετε γιατί; Επειδή ο θεατήςβλέπει την έκφρασηστα πρόσωπατων παιδιών και όχι, όπωςθα έκανε κάθε τυχαίος αµερικανός σκηνοθέτης, την ανατριχιαστική εκτέλεση των δύο γονιών.

Ετσι, ο ήχος του περιστρόφου µοιάζει µε γδούπο από την πτώση των δύο νεκρών. Και έτσι, η αµήχανη και στη συνέχεια παγωµένη έκφρασητων παιδιών µοιάζει µε αόρατο φωτογραφικό φακό µιας µνήµης που θα τους ακολουθεί µέχρι τον θάνατο.Σας είπα. Ο Μιράζ Μπεζάρ παίζειµε την ψυχολογία του θεατή. ∆ηλαδή, συνδέειµε αόρατη κόκκινη κλωστήτην «ψυχή» αυτών των µικρών ηρώων µετο συναίσθηµα του θεατή. Χωρίς να κάνει οποιαδήποτε υποχώρηση προς το µελόδραµα και το βεγγαλικό!

Η συνέχεια µοιάζει µε διαρκή, ανεπαίσθητη πορεία προς τηνεπίγεια κόλαση. Τα παιδιά µόνα τους. Η θεία τους, η οποία στην αρχή τα φρόντιζε, άφαντη. Θύµα και αυτή των παρακρατικών οργανώσεων. Ας πούµε των Γκρίζων Λύκων. Στην αρχή τούς κόβουν το ρεύµα. Υστερα το νερό.

Στο τέλος και αφού έχουν ξεπουλήσει όλα τα έπιπλα και κάθε ίχνος οικοσκευής, τούς πατάνε στον δρόµο. Το νεογέννητο πεθαίνει γιατί δεν υπάρχει δεκάρα για φάρµακα και ιατρική περίθαλψη. Για ένα σιρόπι δηλαδή. Το θάβουν κάτω από το χώµα όπως κάνουµε εµείς σε ένα αδέσποτο σκυλί ούτε… Οµως η Γκιουλιστάν µε ωριµότητα εικοσάχρονου, να µην πω τριαντάχρονου. Αναγκάζονται να βγουν στη ζητιανιά. Να τρέφονται από σκουπίδια. Υστερα πουλάνε αναπτηράκια και χαρτοµάντιλα. Τα παιδιά που συναντάµε στον δρόµο µας και τους φωνάζουµε «ουστ, έξω από δω». Υστερα, στη µικροκλοπή. Ωσπου µια νεαρή, εξωτερι κά ευυπόληπτη αλλά στην πραγµατικότητα ευκαιριακή πόρνη, καπαρώνει την Γκιουλιστάν να τη συνοδεύει στα παράνοµα ραντεβού της παριστάνοντας τη µικρή της αδελφή. Ετσι η Γκιουλιστάν πέφτει τυχαία πάνω στον παραστρατιωτικό, τον δολοφόνο των γονιών της.

Εναν παντρεµένο, οικογενειάρχηκαι αξιοπρεπέστατο πολίτη. Τώρα η Γκιουλιστάν βρίσκεται στο διπλανό δωµάτιο από το κρεβάτι του δολοφόνου. Και εντελώς τυχαία το βλέµµα της πέφτει στο περίστροφό του. Τώρα όλες οι πιθανότητες είναι ανοιχτές. Η πρώτη, να τον εκτελέσει και εκείνη όπως εν ψυχρώ δολοφόνησε εκείνος τους δικούς της. Η δεύτερη, να το βάλει στα πόδια. Η τρίτη, να περιµένει την «αδελφή» της να φύγουν µαζί και να µην πει τίποτα σε κανέναν. Υπάρχει και µια τέταρτη. Εξυπνη και καταλυτική Η κλιµάκωση στους ρυθµούς αργή αλλά σταδιακή και ανηφορική. Μετά την πρώτη µισή ώρα ανάβει το φυτίλι και η οθόνη σε καρφώνει στο κάθισµά σου.Οι ερµηνείες των παιδιών, υποδειγµατικής λιτότητας µε αυθεντική ονοµασία προέλευσης. Καθόλου περίεργο που η ταινία σάρωσε βραβεία σε µπόλικα διεθνή φεστιβάλ. Και οικογενειακό δράµα. Και Ολιβερ Τουίστ. Και θρίλερ. Και ένα πλάγιο πολιτικό σχόλιο, απείρως πιο αποκαλυπτικό ακόµα και από ταινίες που εξαντλούνται στην πολιτική χωρίς να σε συγκινούν ούτε στιγµή. Οι έσχατοι έσονται πρώτοι δηλαδή!

«Τα παιδιά ενός άλλου θεού»

Τρία ορφανά από Κουρδιστάν Αυθεντικότητα, ευαισθησία,

συγκίνηση

Βαθµολογία =7

(ένα δεκάχρονο κορίτσι όλα

τα λεφτά)

Τροµοκρατία ίσον ελευθερία

Πώς κατέκτησε η Αλγερία την ελευθερία της από τους Γάλλους και ανακηρύχθηκε αυτόνοµο κράτος στις 5 Ιουλίου 1962. Περίπου αυτός ο Γολγοθάς, η Αντίσταση, δηλαδή ο κύκλος του αίµατος από την «τροµοκρατική» δραστηριότητα της οργάνωσης FLN στην ποταµιαία ταινία «Hors la loi» («Πέρα από τον νόµο») του Ρασίντ Μπουσαρέµπ σε µια γαλλική παραγωγή, υποψήφια για το Οσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας του 2010. ∆ύο τα ζητήµατα που προκύπτουν µάνι µάνι, από µια πρώτη ανάγνωση. Το πρώτο, η δράση των Αλγερινών εντός του γαλλικού εδάφους. Αλλεπάλληλες βοµβιστικές ενέργειες ενός πειθαρχηµένου µέχρι τελικής πτώσεως παράνοµου «στρατού» που δρούσε κάτω από τη µύτη της Γαλλικής Αστυνοµίας και του στρατού. Με εκατοντάδες, ίσως και χιλιάδες αθώους νεκρούς. Με σύνθηµα το εξής: Kill me? Kill you. Με σκότωσες; Θα σε σκοτώσω. Οφθαλµόν αντί οφθαλµού. Αµ πώς νοµίζετε ότι ένας λαός µπορεί να κατακτήσει την ανεξαρτησία του και να απαλλαχθεί από τους δυνάστες του; Σεβόµενος τη σωµατική ακεραιότητα αθώων πολιτών του εχθρού;

Πλάνη. Κόλαση µου έδωκες; Κόλαση θα λάβεις. Ετσι. Κάθετα και κυνικά. Μια φράση τα λέει όλα. «Τα αντίποινα των Γάλλων είναι ο υποχρεωτικός φόρος που πρέπει να πληρώσει ο λαός της Αλγερίας προκειµένου να κερδίσει την ελευθερία του».

Το δεύτερο ζήτηµα που προκύπτει αφορά την αισθητική και τη σκηνοθεσία. Από τη στιγµή δηλαδή που ο Μπουσαρέµπ αναφέρεται στα «τροµοκρατικά» δρώµενα που έλαβαν χώρα από το τέλος της δεκαετίας του ‘50 µέχρι το 1962 εντός της Γαλλίας, τότε αυτός ο δρόµος αναγκαστικά τον οδηγεί στο είδος της «γκανγκστερικής ταινίας». Γιατί οι αλγερινοί µαχητές δρουν υπογείως. Γιατί δολοφονούν εν ψυχρώ. Και γιατί η τακτική τους, η συµπεριφορά τους, ο κύκλος της δράσης τους προσοµοιάζουν µε εκείνα των γκάνγκστερ. Εποµένως, ένα το ερώτηµα που προκύπτει: Νοµιµοποιείται ο σκηνοθέτης µιας πολιτικής ταινίας να φορέσει στην αισθητική του το κοστουµάκι µιας γκανγκστερικής ιστορίας; Η δική µου γνώµη; Οχι.

Το στόρι αναφέρεται στη διαδροµή τριών αδελφών από την Αλγερία που µαζί µε τη χαροκαµένη µάνα τους καταλήγουν σε µια παραγκούπολη της γαλλικής βιοµηχανικής πόλης Ναντέρ. Ο Σαΐντ, ο Μεσαούντ και ο Αµπντελκαντέρ. Ο πρώτος αποφεύγει την πολιτική και επιδίδεται στη νυχτερινή ζωή.

Κάτι σαν µικροµαφιόζος και ιδιοκτήτης ενός τριτοκλασάτου καµπαρέ. Ο Μεσαούντ, µετά την επιστροφή του από το Βιετνάµ και την πανωλεθρία των Γάλλων στο Ντιεν Μπιεν Φου, στρατεύεται στην οργάνωση και ως έµπειρος φαντάρος αναλαµβάνει καθήκοντα εκτελεστή. Ο τρίτος, ο Αµπντελκαντέρ, αναδεικνύεται σε πολιτικό εγκέφαλο της οργάνωσης. Ψυχρός, πειθαρχηµένος, για όλα αποφασισµένος. Ούτε γυναίκες ούτε ξενύχτια ούτε ποτά. Σαν τους βουδιστές µοναχούς. Ταγµένος στην πίστη του ολοκληρωτικά.

Τουτέστιν πόνος, δυστυχία, αίµα, θάνατος. Ο Μπουσαρέµπ µε αφοµοιωµένα δάνεια από το είδος της γκανγκστερικής ταινίας. Οι τρεις πρωταγωνιστές του εξαιρετικοί στους ρόλους τους. Το ντεκόρ σαν πιστό αντίγραφο εκείνης της εποχής. Ολα καλώς καµωµένα.

Ωστόσο, οι γκάνγκστερ και οι αντάρτες δύο κόσµοι διαφορετικοί!

«Πέρα από τον νόµο»

«Τροµοκράτες» από την Αλγερία στη Γαλλία του ‘50 Ο κύκλος του αίµατος προς την ελευθερία

Βαθµολογία = 6

(καλοφτιαγµένο µε πολλά ερωτηµατικά)

Ξενέρωτη ιστορία και ερµηνείες

Να τοπω; Θατο πω.Σαχλαµάρα εντελώς. Το «Φιλίες καιέρωτες» (Something Borrowed) του Λιουκ Γκρίνφιλντ. Με τη µεγαλοµπεµπέκα Κέιτ Χάντσον. Τη ρεπλίκα της Σάλι Φιλντ µε το όνοµα Τζίνιφερ Γκούντουιν. Και τη ρεπλίκα του Τοµ Κρουζ µε το όνοµα Τζον Κραζίνσκι. Εδώ που τα λέµε, όλα και όλοι ρεπλίκες.

Ρεπλίκα ροµαντικής κοµεντί, ρεπλίκες γνωστών ηθοποιών. Κάτι σαν παραλλαγή από τον «Γάµο του κα λύτερού µου φίλου». Κάτι τέτοιο. Οπου η Ρέιτσελ (Τζίνιφερ Γκούντουιν) είναι κρυφά ερωτευµένη µε τον Ντεξ. Κάνει και ρίµα «Ντεξ – Σεξ». Συµφοιτητές της Νοµικής Σχολής. Οµως ούτε εκείνη ούτε εκείνος οµολογούν στον άλλο το αίσθηµά τους.

Πουρκουά; Ελα ντε. Να ρωτήσουµε τον σκηνοθέτη. Ξέρω τι θα µας πει. Αν το οµολογούσαν, γιοκ ταινία. Και τι φταίει ο θεατής να µαδάει τη µαργαρίτα επί δύο ώρες, θα το πει ή δεν θα το πει ο Ντεξ στη Ρέιτσελ και η Ρέιτσελ στον Ντεξ; Πάµε παρακάτω. Η Ρέιτσελ διαπράττει το µοιραίο λάθος να γνωρίσει τον Ντεξ στην Ντάρσι (Κέιτ Χάντσον). Την κολλητή της. Μια ξανθιά χαζογκόµενα που µε την πρώτη ευκαιρία χωρίς τον παραµικρό ενδοιασµό αρπάζει ό,τι και όποιον της γουστάρει. Και πράγµατι, αρπάζει τον Ντεξ. Κάνει µαζί του σεξ, αποφασίζει να τον παντρευτεί και «προσλαµβάνει» τη Ρέιτσελ για κουµπάρα. Εντάξει; Καθόλου. Γιατί ενώ ο Ντεξ είναι ερωτευµένος µε τη Ρέιτσελ και µάλιστα τη ρίχνει στο κρεβάτι, εξακολουθεί να πορεύεται προς τον γάµο σαν τα πρόβατα το Πάσχα. Πουρκουά; Μα φυσικά επειδή αυτή η σαχλή ιστορία πρέπει να κρατήσει πάνω από µιάµιση ώρα. Και µετά και µετά; Μετά εµφανίζεται κάποιος Ιθαν και στη συνέχεια κάποιος Μάρκος που η Ντάρσι τον προορίζει για ταίρι της Ρέιτσελ. Από κοντά και ένας θηλυκός µαϊντανός µε το όνοµα Κλόε. Που πάει να πει, ξενέρωτη ιστορία, ξενέρωτες ερµηνείες, ξενέρωτη σκηνοθεσία. Αυτά που κάνει ο Γούντι Αλεν, εδώ καταντάνε ξαναζεσταµένη σούπα!

«Φιλίες και έρωτες»

Η φίλη της φίλης Ερωτευµένη µε τον µέλλοντα σύζυγο της φίλης Ξεθωριασµένη φωτοτυπία ροµαντικής κοµεντί

Βαθµολογία = 0

(ολοστρόγγυλο)

Από το Ισραήλ στα φαντάσµατα

«Μιράλ» (Miral) του Τζούλιαν Σνέιµπελ.

Με καλύτερή του στιγµή το «Πριν πέσει η νύχτα» (Before Night Falls), όπου ο Χαβιέ Μπαρδέµ κερδίζει την πρώτη του υποψηφιότητα Οσκαρ καλύτερης ερµηνείας. Εκτοτε σε πτωτική πορεία. Ο Σνέιµπελ όχι ο Μπαρδέµ. Εδώ, για παράδειγµα, αρχίζει από τη συγκινητική ιστορία της Χιντ Χουσεϊνί (Ιαµ Αµπάς), που το 1948 τα πούλησε όλα προκειµένου να στεγάσει και να περιθάλψει εκατοντάδες µικρά κορίτσια, ορφανά και «αζήτητα» από νεκρούς γονείς των βοµβαρδισµών και των επιδροµών των Ισραηλινών. Η ιστορία αρχίζει από τη Γέννηση του Ισραήλ το 1947 µε τελικό κέντρο βάρους τη µικρή Μιράλ (Φρίντα Πίντο) να τραµπαλίζεται ανάµεσα στον πασιφισµό της Χιντ Χουσεϊνί και στην αγωνιστικότητα των νεκρών γονιών της. Σε µικρούς ρόλους, ο Ουίλεµ Νταφόε και η Βανέσα Ρεντγκρέιβ.

Βαθµολογία = 3

(ελάχιστο)

«Παγιδευµένη ψυχή» (Incidious) του Τζέιµς Ουάν. Με Πάτρικ Ουίλσον, Ρόουζ Μπερν, ΜπάρµπαραΧέρσι. Ο µπαµπούλας της εβδοµάδας. Κάτι σαν παραλλαγή του «Saw» και του «Paranormal Activity»Οπου οµεγαλύτερος γιος µιας πενταµελούς οικογένειας των βορείων προαστίων πέφτει σεκώµα και τότε στοσπίτι ακούγονται φωνές, πόρτες τρίζουν και τα φώτα αναβοσβήνουν. «Να φύγουµεαπό αυτότο fucking σπίτι», φωνάζει οµπαµπάς. Φεύγουν, αλλά τα φαντάσµατα τους ακολουθούν. Γιατί, λέει ένα µέντιουµ, το παιδί είναι στοιχειωµένο. Ετσι αρχίζει η µαγγανεία και έτσι οι γκοστµπάστερς, σαν τα αµερικανικά στρατά, έρχονται προς σωτηρία. Εγώ; Ούτε από µακριά!

Βαθµολογία = 0

(τουλάχιστον)