Ενα τρελό, τρελό κουαρτέτο

Στόχος του; Να σπάει – όλα, ει δυνατόν – τα µουσικά ταµπού και να δίνει βήµα σε νέους συνθέτες και σε είδη που είναι τουλάχιστον µη αναµενόµενα για ένα κουαρτέτο εγχόρδων µε κλασική παιδεία. Το διάσηµο Κουαρτέτο Kronos έρχεται να αποδείξει ξανά και στα µέρη µας γιατί έγινε…
διάσηµο
Μπορεί κάποιος να φανταστεί ένα «σοβαρό» κουαρτέτο εγχόρδων της λεγόµενης κλασικής µουσικής να αποδίδει ένα έργο υπό τον τίτλο «Μουσική φαγητού για µια χούφταπεινασµένους κανίβαλους»; Και όµως. Το πιο διάσηµο κουαρτέτο εγχόρδων που έχει και το ρεκόρ πωλήσεων στο είδος του, µε πάνω από έξι εκατ. δίσκους, έχει τολµήσει και αυτό!

Το Kronos Quartet, που ιδρύθηκε πριν από 38 χρόνια στο Σιάτλ (που έχει και φηµισµένη µουσική «Σχολή») από έναν ανήσυχο όσο και ευφάνταστο βιολονίστα, τον Ντέβιντ Χάρινγκτον, έχει επιτυχία, συναυλιακά και δισκογραφικά, ίσως ακριβώς γι’ αυτό: επειδή τολµάει εκείνο που οι άλλοι θεωρούν… εξαιρετικά τολµηρό.

Και για όποιον δεν πιστεύει µέχρι πού µπορούν να φτάσουν ή πόσα όρια µπορούν να περάσουνγια να υπηρετήσουν «κλασικά» την πιο σύγχρονη, την πιο ευφάνταστη, την πιο αβάν γκαρντ µουσική, ιδού το κουαρτέτο, ιδού και η συναυλία του στις 5 Μαΐου στη Στέγη Γραµµάτων και Τεχνώντου Ιδρύµατος Ωνάση.

«Πάντα ήθελα τοκουαρτέτο εγχόρδωννα είναι ζωηρό,ζωντανό,γεµάτο ενέργεια και… cool, να µη φοβάται να πάρει κεφάλια και ναείναι εύηχο και κακόηχο µαζί αν χρειάζεται» λέει ο ιδρυτής τού Kronos Quartet Ντέβιντ Χάρινγκτον. «Εκείνο που έχει σηµασία είναι να εκφράζει τη ζωή. Να λέει την ιστορία της µε χάρη και χιούµορ και να βουτάει στα βάθη της.

Και εννοούµε να λέει όλη την ιστορία».

Πόσα κουαρτέτα εγχόρδων έχουν την τύχη να περιληφθούν στον κύκλο µαθηµάτων των φιλοσοφικών σπουδών έστω καιµόνο για την ευρύτητα –αν όχι την τόλµη – του ρεπερτορίου τους; Μην ψάχνετε. Η απάντηση είναι: ένα. Το Kronos Quartet που στις πρώτες µεγάλες του δόξες, πριν από το 1999 όταν άλλαξε λίγο η σύνθεσή του(όχι πως έπαψε να δρέπει δάφνες…) το ακούσαµε επανειληµµένα στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Τη στιγµή που οι δίσκοι τους (πάνω από εξήντα πλέον) κατάφεραν να σπάσουν τα στεγανά των τσαρτς της κλασικής µουσικής και να αναµετρηθούν επί ίσοις όροις µε εκείνα της ποπ, ειδικά στη Βρετανία και τις Ηνωµένες Πολιτείες Αµερικής, όπου η ποπ θεωρούνταν «παντοδύναµη».

Και όχι µόνον αυτό. Την ίδια περίοδο – και µέχρι σήµερα – το κουαρτέτο δεν έµενε στην αναπαραγωγή της µουσικής, αλλά την αντιµετώπιζε ως «δραστική, παραγωγική διαδικασία» και το αποδείκνυε µε µια σειράαπό µεταγραφές για κουαρτέτο εγχόρδων µιας σειράς έργων απ’ όλο το φάσµα του ρεπερτορίου: ποπ, ροκ, πανκ, αβάν γκαρντ.

Φτάνοντας ακόµη και στον µινιµαλισµό, σε ακραία «γρατζουνίσµατα» και υποβλητικές ηχητικές υπερβολές, πάντα όµως µε έναφιλοσοφικό υπόβαθρο: την αναζήτηση τηςουσίας της Μουσικής. Μιας µουσικής που µπορεί να δράσει, να αλλάξει πράγµατα και αισθήµατα, ει δυνατόνκαι την ίδια τη ζωή. Μιας µουσικής που, κατά τη γνώµη τους, έπρεπε να αποζητά το νέο, το ρηξικέλευθο, το πέρα από τα δεδοµένα και καθιερωµένα, για να προσφέρει στον ακροατή, στον Ανθρωπο, αυτό που χρειάζεται στη ζωή του: δράση και µια νέαοπτική για τα πράγµατα.

∆εν είναι τυχαίο ότι µόνον έως το 1999, όταν άλλαξαν σύνθεση και γιόρτασαν τα 25χρονά τους, είχαν ήδη στο ενεργητικό τους πάνω από 600 έργα – αριθµός ρεκόρ – από ταοποία 400 ήταν γραµµένα για το ίδιο τοκουαρτέτο _ συνήθως κατ’ ανάθεσιν – από νέους αλλά και καταξιωµένους συνθέτες (Φίλιπ Γκλας, Αρβο Περτ, Χένρικ Γκορέτσκι, Στιβ Ράικ, Τζορτζ Κραµπ – ο τελευταίος τούς παρέδωσε ένα εφιαλτικό ατέρµονο κοµµάτι µε διαρκή «γρατζουνίσµατα» που στη δεκαετία του ‘90 θεωρήθηκε ως η «πεµπτουσία της µουσικής σε καιρούς που οι αξίες βρίσκονται σε κρίση»).

Τα ρεκόρ όµως δεν σταµατούσαν εκεί: είχαν ήδη δώσει πάνω από 3.000 συναυλίες και είχαν πουλήσει πάνω από 1,5 εκατ. CD – αριθµούς που πολλαπλασίασαν µαζί µε το ρεπερτόριό τους, εντυπωσιακά, µέχρι σήµερα. Απευθυνόµενοι σε µουσικούς από το Αζερµπαϊτζάν ως την Αργεντινή και από τη Λετονία ώς το Μεξικό.

Οταν έκλεισαν τα 30 τους χρόνια, το 2003, αποφάσισαν να βάλουν σε εφαρµογή, σε συνεργασία µε το περίφηµο Κάρνεγκι Χολ της Νέας Υόρκης, το Πανεπιστήµιο Μπέρκλεϊ στηνΚαλιφόρνια και το Κέντρο Τεχνών Μοντάλβο, ένα µουσικό πλάνο που ακολουθούν ακόµη: το «Under 30 Project»,χάρη στο οποίο φώτισαν και φωτίζουν έργα νέων συνθετών, κάτω από 30 ετών, απ’ όλον τονκόσµο. Ανοίγονταςτο µουσικό τους «παράθυρο» σε µια τεράστια γκάµα στυλ και ρυθµών: µεξικάνικη φολκ, τάνγκο, τζαζ, προκλασική, πειραµατική µουσική.

Παράλληλα, από τη µία µετέγραφαν και ηχογραφούσαν το «Purple Rain» του Τζίµι Χέντριξ και από την άλλη έδιναν το στίγµα τους και στον κινηµατογράφο µε ηχογράφηση µουσικής ονειρικής και εφιαλτικής συνάµα, όπως για τις ταινίες «Ρέκβιεµγια ένα όνειρο» και «Η πηγή» του Ντάρεν Αρονόφσκι ή για την «Εξαψη»µε τους Ρόµπερτ ντε Νίρο – Αλ Πατσίνο.

< INFO

Kronos Quartet την Πέµπτη 5 Μαΐου στη Στέγη Γραµµάτων και Τεχνών (λεωφ. Συγγρού 107-109, τηλ. 213-
0178.000), στις 20.30 (Κεντρική Σκηνή).
Εισιτήρια: 10 – 60 ευρώ.

Το Μπόλιγουντ, οι Τσιγγάνοι, ο Πιατσόλα και ο Γκίνσµπεργκ

Οι Kronos δεν έχουν αφήσει έξω άπό τις µουσικές τους αναζητήσεις και τη Μέκκα του ινδικού κινηµατογράφου, το Μπόλιγουντ – που παράγει πάνω από χίλιες ταινίες τον χρόνο – συµπράττοντας µε µουσικούς του. Την ώρα που συνεργάζονταν και µε εικαστικούς καλλιτέχνες όπως ο Gronk, µε τη σοπράνο Ντον Απσο, τους Τσιγγάνους Taraf de Haidouks (τους έχουµε ακούσει στον Λυκαβηττό), τον αζέρο τραγουδιστή Αλίµ Κασίµοφ, τον τζάζµαν Πατ Μεθίνι και ρεµιξάριζαν κοµµάτια των Nine Inch Nails.

Ή µοιράζονταν τη σκηνή συναυλιών µε τον µεγάλο Αργεντίνο Αστορ Πιατσόλα (µας τον είχε πρωτοσυστήσει ο αξέχαστος Μάνος Χατζιδάκις στην Κρήτη), τον ποιητή Αλεν Γκίνσµπεργκ, τους Τοµ Γουέιτς και Ντέιβιντ Μπάουι (που «πίνουν νερό στο όνοµά τους»), µε τη νεώτερη Νέλι Φουρτάδο, την Ισλανδή (των Ολυµπιακών Αγώνων της Αθήνας) Μπγιορκ, τους Faith No More, την Dave Matthews Band και τους (αγαπηµένους του ελληνικού κοινού) εκκεντρικούς Tiger Lillies.