Αραβικό άρωμα ελευθερίας

Το ντόμινο των εξελίξεων στον αραβικό κόσμο, η θέση της γυναίκας στις χώρες της Μέσης Ανατολής και του Μαγκρέμπ, το πώς η λογοτεχνία βοήθησε τις αλλαγές στις χώρες αυτές, είναι θέματα που θα συζητηθούν στη Διεθνή Εκθεση Βιβλίου της Θεσσαλονίκης από διανοουμένους που έζησαν τα γεγονότα από κοντά.

«Οι γυναίκες της Μέσης Ανατολής και η ελευθερία». Η εκδήλωση με τον τίτλο αυτό που θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 7 Μαΐου στις 19.30, είναι αναμφίβολα μία από τις σημαντικές στιγμές της Διεθνούς Εκθεσης Βιβλίου της Θεσσαλονίκης, που θα οργανώνεται τις ημέρες εκείνες στη Ηelexpo. Η τυνήσια ιστορικός Σοφί Μπεσίς που έχει διδάξει Πολιτική Οικονομία στη Σορβόννη και είναι γενική γραμματέας της Διεθνούς Ομοσπονδίας Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, σύμβουλος στην UΝΕSCΟ και τη UΝΙCΕF, αλλά και ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Διεθνών και Στρατηγικών Σχέσεων της Γαλλίας, είναι μία από τις πιο δυνατές γυναικείες φωνές στον αραβικό κόσμο. Μαζί της θα συνομιλήσουν η Σάλουα Αλ Ναΐμι από τη Συρία- ποιήτρια, πεζογράφος με πυκνή αρθρογραφία για θέματα γυναικείας χειραφέτησης-, η λιβανέζα συγγραφέας, κάτοχος του Βραβείου Ναγκίμπ Μαχφούζ Χόντα Μπαρακάτ και ο Σύρος Σούμπχι Χαντίντι, πολιτικός αναλυτής, δοκιμιογράφος, κριτικός λογοτεχνίας και ειδικός στο έργο του Εντουαρντ Σαΐντ, τον οποίο γνώριζε προσωπικά.

Η Σοφί Μπεσίς θα μιλήσει και την Παρασκευή 6 Μαΐου σε εκδήλωση στον ίδιο χώρο για την Τυνησία και το ντόμινο των εξελίξεων στον αραβικό κόσμο. Για τις εξελίξεις στον αραβικό κόσμο αλλά και για το τελευταίο του βιβλίοΟ Γερμανός μουτζαχεντίν ή Το ημερολόγιο των αδελφών Σίλλερ(Εκδ. Πόλις) θα μιλήσει, και θα συνομιλήσει με τον Τάκη Θεοδωρόπουλο, την Παρασκευή και ο Μπουαλέμ Σανσάλ, αλγερινός πολυμεταφρασμένος συγγραφέας, στέλεχος του υπουργείου Βιομηχανίας από το οποίο απομακρύνθηκε για τα πολιτικά του φρονήματα.

Για το πώς η λογοτεχνία συνέβαλε στον πολιτικό αναπροσανατολισμό της Αιγύπτου θα μιλήσει την επομένη ο αιγύπτιος συγγραφέας Μπαχά Τάχερ, που το 2008 τιμήθηκε με το σημαντικότερο στον αραβόφωνο κόσμο Διεθνές Βραβείο Αραβικού Μυθιστορήματος. Ο Τάχερ που ζει στην Αίγυπτο, χρειάστηκε να την εγκαταλείψει το 1975 λόγω της λογοκρισίας.

Το Σάββατο 7 Μαΐου είναι προγραμματισμένη και η ομιλία του Ταρίκ Αλί, που είναι εστιασμένη στον ρόλο των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή. Συγγραφέας και κινηματογραφιστής, ο Αλί έχει γράψει πάνω από δώδεκα βιβλία για την παγκόσμια ιστορία και πολιτική, επίσης βιογραφίες, μυθιστορήματα, σενάρια. Βεντέτα στον χώρο των αριστερών ιδεών, είναι και εκδότης του λονδρέζικου περιοδικού «Νew Left Review».

Σε άλλο κλίμα, ο αλγερινός ανθρωπολόγος και φιλόσοφος Μαλέκ Σεμπέλ θα μιλήσει για τιςΧίλιες και μία νύχτες ως κατ΄ εξοχήν αρμόδιος- έχει γράψει τοΕρωτικό Λεξικό για τις Χίλιες και μία νύχτεςπου κυκλοφόρησε πριν από έναν χρόνο στη Γαλλία. Δύο τούρκοι συγγραφείς, οι Ντενίζ Καβουκτσούογλου και Τουνά Κιρεμιτσί θα μιλήσουν κατ΄ αρχάς για τα μεταφρασμένα βιβλία τους, όπως και ο διεθνούς φήμης Ισραηλινός Νταβίντ Γκρόσμαν για το πρόσφατοΣτην άκρη της Γης (Καστανιώτης). Στη Θεσσαλονίκη θα βρίσκεται και ο επίσης διεθνούς φήμης Αιγύπτιος Γκαμάλ Γιτάνι, που θα συμμετάσχει σε συζήτηση μετά την προβολή της εκπομπής «Οι κεραίες της εποχής μας» που ήταν αφιερωμένη στον ίδιο. Ενδιαφέρουσα αναμένεται και η συζήτηση ανάμεσα στον Αιθίοπα Γιοάνες Γκεμπρεγκεόργκις και τον Ευγένιο Τριβιζά. Ο Γκεμπρεγκεόργκις μετέφρασε παιδικά βιβλία σε αιθιοπικές διαλέκτους, δημιούργησε 45 σχολικές βιβλιοθήκες, αγωνίστηκε κατά του αναλφαβητισμού και πολέμησε το αυταρχικό καθεστώς της πατρίδας του, καταλήγοντας να πάρει πολιτικό άσυλο στις ΗΠΑ.

Για «φιλολογικό ραντεβού number one της χρονιάς» μιλά η διευθύντρια του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου Κατρίν Βελισσάρη, η οποία αναφέρει πως «είναι αισιόδοξο μήνυμα το γεγονός ότι το βιβλίο παραμένει σταθερή αξία σε μια χρονιά κρίσης». Βέβαια, για να συμβεί αυτό και να μπορέσει το ΕΚΕΒΙ να διατηρήσει το υψηλό επίπεδο που είχε η Διεθνής Εκθεση Βιβλίου και τα προηγούμενα χρόνια, παρά τη δυσμενή οικονομική συγκυρία, έπρεπε πρώτα να γίνει δυνατή- με συνδυασμένες προσπάθειες του υπουργείου Πολιτισμού και του Κέντρου Βιβλίου- η ένταξη της έκθεσης σε επιχειρησιακό πρόγραμμα του ΕΣΠΑ με συγχρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ενωση.