«Δεν υπάρχουν θαύματα»

Δεν υπάρχει τίποτε το αφύσικο ή το υπερφυσικό, μας λέει ο Σπινόζα. Τα πάντα διέπονται από τους νόμους της Φύσης. Επομένως, όχι μόνο ο Σπινόζα απορρίπτει τα θαύματα και τη μετουσίωση, αλλά μέμφεται όσους εκλαμβάνουν τον άνθρωπο ως κράτος εν κράτει στο πλαίσιο της Φύσης. Δεν διαφέρουμε ως προς τη φύση από τα ζώα και τα υπόλοιπα όντα· απλώς το σώμα και το πνεύμα πουείμαστε- αλλά δεν ταέχουμε, δεν είναι κτήμα μαςείναι πολυπλοκότερα από αυτά των περισσότερων άλλων όντων.

Υπάρχουν όμως και πολυπλοκότερα πεπερασμένα όντα από τον άνθρωπο, όπως οι ανθρώπινες κοινωνίες ή το πλανητικό μας σύστημα, τα οποία ο Σπινόζα θεωρεί ξεχωριστές οντότητες, στο πλαίσιο της θεωρίας του περί ατομίκευσης.

Μετά από αυτό γίνονται εύκολα κατανοητοί οι λόγοι της γενικευμένης αντίδρασης της εκκλησιαστικής και πολιτικής εξουσίας της εποχής του, που εκδηλώθηκε, μεταξύ των άλλων, με την καταδίκη του έργου του και με πολυάριθμα συγγραφικά εγχειρήματα αναίρεσης των ιδεών του.