Η λάβα έφτασε στη Νέα Υόρκη

«Μετανάστευσαν» στην Times Square όσοι τάφηκαν κάτω από τη στάχτη του Βεζούβιου το 79 µ.Χ. Ενας εντυπωσιακός χώρος φιλοξενεί στη Νέα Ηπειρο τους µάρτυρες της φονικής έκρηξης του ηφαιστείου.

Κάθεται µε ταπόδια µαζεµένα στο στήθος. Τα χέρια στο πρόσωπο. Η απελπισία του διάχυτη διαπερνά ηπείρους και αιώνες. Είναι ένας από εκείνους που δεν πρόλαβαν να ξεφύγουναπό τη µοίρα τουςκαι «πάγωσαν» κάτω από την καυτή λάβα του Βεζούβιου. Ενας από τους χιλιάδες νεκρούςπου άφησε πίσω της η καταστροφική έκρηξη του 79 µ.Χ.

Κι ένας από τους 20 µάρτυρες µίας από τις θρυλικότερες καταστροφές της Ιστορίας που ταξιδεύει από τον ιταλικό Νότο στη Νέα Υόρκη γιανα αποκαλύψει µέσα από µια έκθεση τη ζωή στην πόλη των25.000 κατοίκων, των 200 κρασοπουλειών, των 33 φούρνων, των 41 πλατειών για ιερόδουλες. Της Ποµπηίας.

Το πάτωµα αρχίζει να τρίζει.

Το ηφαίστειο βγάζει καπνούς. Κόκκινη η λάβα τινάζεται στον αέρα. Μια πόρτα ανοίγει διάπλατα. Και µπροστά στα µάτια των επισκεπτών µια τετραµελής οικογένεια αγκαλιασµένη περιµένει ανήµπορη το κακό. Οι βλεφαρίδες ενός παιδιού και οι ντελικάτες πτυχώσεις του ρούχου του ίσως κλέβουν την παράσταση. Ενας σκύλος δεµένος µε το κολάρο του έχει παραµορ φωθεί καθώς προσπαθεί να ξεφύγει από την αλυσίδα του.

«Γυναίκες στρίγκλιζαν, παιδιά ούρλιαζαν, άνδρες φώναζαν. Αλλοι αναζητούσαν τα παιδιά τους, άλλοι τους γονείς ή τις συζύγους τους. Κάποιοι ύψωναν τα χέρια προς τον ουρανό καιεπικαλούνταν τους θεούς. Κατά βάθος όµως ήξεραν ότι δεν υπήρχαν θεοί», «µεταδίδει» ο Πλίνιος ο Πρεσβύτερος που βρισκόταν σε απόσταση ικανή µεν να παρατηρεί τι συνέβαινε,αλλά και αρκετή για να µπορέσει να διαφύγει.

Τα λόγια τούτα γραµµένα στους τοίχους του εκθεσιακού χώρου Discovery Times Square της Νέας Υόρκης µαζί µε τα ειδικά εφέ επιχειρούν να µεταφέρουν το κλίµα των τελευταίων ωρών στην Ποµπηία. Μαζί, άλλα 32 γύψινα προπλάσµατατων νεκρών – όχιτα πρώτα που δηµιουργήθηκαν στο τέλος του 19ου αιώνα απότον πρωτοπόρο αρχαιολόγο Τζουζέπε Φιορέλι, αλλά εκείνα που βρέθηκαν το 1982 στο Ερκουλάνεουµ, µια πόλη τέσσερα µίλια βορείως της Ποµπηίας που καταστράφηκε την ίδια ηµέρα µε την Ποµπηία. Μετά το σοκ της καταστροφής όµως απλώνεται µια πόλη ολόκληρη. Μια κοσµοπολίτικη αρχόντισσα που την κατοικούσαν µεγαλογαιοκτήµονες και καραβοκύρηδες. Εµποροι και επιχειρηµατίες. Λιµάνι σπουδαίο µε ξενοδοχεία και εστιατόρια και «φαστ φουντ» που σέρβιραν τους βιαστικούς πελάτες ζεστό φαγητό. Και βεβαίως ένα κεντρικό πορνείο – εκτός από τις πιάτσες – στο κέντρο της πόλης µε ταστενά δωµάτια, τις «πικάντικες» τοιχογραφίες και τα γκραφίτι τύπου «ήρθα, έκανασεξ και πήγα σπίτι».

Απόδειξηµια κρήνηµε ψηφιδωτή διακόσµηση που στέκει µπροστά από µιατοιχογραφία µεζωντανά χρώµατα, γεµάτη µε ένθεταχρωµατι στάγυαλιά καιθαλασσινά όστρακα.

Κάποτε έδιναν τοντόνο σε έναν πολυτελή κήπο µε νούφαρα και περιστέρια. Μαρµάρινααγάλµατα των Μουσών – µε εκείνο της Πολύµνιας, µούσα των ιερών ύµνων και της ευγλωττίας, να κλέβειτην παράσταση. Εντυπωσιακά επιτύµβια αγάλµατα καιερµαϊκές στήλες -οδοδείκτες. Απανθρακωµένες φραντζόλες ψωµιού, ελιές και σύκα. Πολυτελή αγγεία. Καιχρυσά κοσµήµατα – δώρα. Οπως εκείνο το χρυσό βραχιόλι – φίδι µε εγχάρακτη αφιέρωση του αφέντη στη σκλάβα του.

< INFO

«Pompeii The Exhibit: Life and death in the shadow of Vesuvius» στο Discovery Times Square στη Νέα Υόρκη έως 5 Σεπτεµβρίου.