Κουτσά στραβά

«Κάθε πράσινο φύλλο έχει τον άγγελό του που σκύβει από πάνω του και του ψιθυρίζει: Μεγάλωσε, µεγάλωσε» γράφει το Ταλµούδ. Εχουν τα φυτά τελικά µόνον άγγελο που τους ψιθυρίζει. Ή και το αντίθετό του – σαν εκείνο το καταλυτικό του αρχαίου ελληνικού δράµατος, για τον θεό, τον µη θεό και τ’ ανάµεσό τους; Και είναι αυτό το αντίθετο, όπως και η νοηµοσύνη που πολλοί επιστήµονες έχουν αποδώσει στα οργανικά µεν, «άψυχα» δε φυτά, που τα κάνουν να µας µοιάζουν τόσο πολύ, όχι τόσο στα προτερήµατα όσο στα ελαττώµατα;

«Κάθε φυτό είναι σαν τον άνθρωπο και µπορούµε να αποκτήσουµε από αυτό ό,τι θελήσουµε, αρκεί να το χειριστούµε µε τον τρόπο που θέλει» έγραφε ο Γκαίτε.

Κάθε φυτό είναι ένας µικρός ανθρωπάκος. Συχνά διαβολικός. Κάποτε απαιτητικός.

Ζηλιάρης. Ανταγωνιστικός. Πονηρός.

Που υποκύπτει σε ένα προς ένα τα επτά θανάσιµα αµαρτήµατα. Αυτό υποστηρίζει από τις Πανεπιστηµιακές Εκδόσεις Κρήτης ο καθηγητής Βιολογίας Γιάννης Μανέτας στο βιβλίο «Τι θα έβλεπε η Αλίκη στη χώρα των φυτών» (σελ. 15). Που µάλλον βλέπει τα φυτά το ίδιο επικίνδυνα, το ίδιο φορτωµένα µε βίτσια και καπρίτσια όσο ο άνθρωπος. Ετοιµα για τις ίδιες λαµογιές.

«Η αφθονία των πόρων παρασύρει σε πολυτελή και σπάταλη διαβίωση», γράφει. «Οταν οι καλοί εραστές σπανίζουν, επωφελούνται οι επιλαχόντες». Αλλά και όσο τα φυτά δείχνουν ψυχοπονιά, το ίδιο εύκολα µπορούν να κηρύξουν πόλεµο και να επιδοθούν σε πλιάτσικο και καταστροφές. Τι µας θυµίζει; Τι µας θυµίζει; Τον κόσµο µας; Και την Ελλάδα; Που όπως παρατηρούσε ο µονίµως σε εγρήγορση τραγουδοποιός Μανώλης Ρασούλης, που έσβησε πριν από λίγες ηµέρες στη Θεσσαλονίκη, «όσο ήταν Ψωροκώσταινα είχε µια χάρη.

Και ξαφνικά κάποιοι αποφάσισαν να µας κάνουν Μαϊάµι Μπιτς, ιµιτασιόν» (όσα δεν ξέραµε για τον εκκεντρικό δηµιουργό στη σελ.

6). Γιατί όπως και τα φυτά – στην αρνητική όψη της φύσης – έτσι κι η Ελλάδα έχει την, κατά Ρασούλη, «κακιά λασβεγκοποίηση».

Εχουν και τα φυτά ασυνείδητο τελικά κι ας µην τους αποδίδουν ψυχή. Ως επειδή η Φύση έχει συλλογικό ασυνείδητο. Σαν το δικό µας ασυνείδητο, όπου κατά τον βρετανό σκηνοθέτη Κεν Λόουτς (που µιλάει για τη νέα του ταινία, µε άξονα το Ιράκ, «Ιρλανδέζικος δρόµος» στη σελ. 8 – η κριτική στη σελ. 43), «η αµερικανική κινηµατογραφική βιοµηχανία έχει στήσει µια αποικιοκρατία». Γιατί; «Μα το 85% των ταινιών που προβάλλονται – και στην Ελλάδα – προέρχονται από την Αµερική», λέει στα «ΝΕΑ» ο σκηνοθέτης. «Μια γκροτέσκα συνθήκη που έχει επικρατήσει. Φαντάσου να συναντήσεις κάτι ανάλογο σε βιβλιοπωλείο. Τι σόι βιβλιοθήκη είναι αυτή, θα πεις. Στο σινεµά όµως το έχουµε δεχτεί».

«Το ετερόφυλο σεξ κοστίζει, αν και στα φυτά συνήθως την αµοιβή την παίρνει ο µεσάζων», γράφει ο Γιάννης Μανέτας. Το αχαλίνωτο σεξ «εις βάρος της αειφορίας», όπως συµβαίνει στα φυτά, στην περίπτωση της Ελλαδίτσας ήταν σαν µια φαντασίωση γεµάτη από βίλες, εξοχικά, 4Χ4 και µαύρο χρήµα που κράτησε µια στιγµούλα.

Φαντασιώσεις οργιώδεις µε δανεικά «χωρίς να καταλαβαίνουν, όσοι διαχειρίστηκαν το πολιτικό σύστηµα από το 1975 ώς σήµερα, ότι κάποτε θα φτάσουµε στο “αµήν”, µε συνέπεια οι εµπλοκές που δηµιουργηθήκανε να µας οδηγήσουν σε γενικότερη κατάθλιψη», όπως λέει ο περιφερειάρχης Γιάννης Σγουρός στην «αταίριαστη» λεκτική συνεύρεσή του µε την Αννα Παναγιωτοπούλου (παρόντος του Θανάση Νιάρχου, σελ. 10).

Και όντως αυτή η – παροδική – οργιώδης φαντασίωση τάισε πολλούς µεσάζοντες, όπως συµβαίνει και στον κόσµο των φυτών, µε τους «ακόλαστους γυρεόκοκκους» και τα «γεννητικά όργανα µιας χρήσεως». Τι µας έµεινε από όλο αυτό; «Πέρα από τα χρήµατα, πέρα από την κρίση, οι νέοι άνθρωποι δεν έχουν πια ιδεολογία και αυτό είναι µεγάλο τραύµα», είναι σαν να δίνει την απάντηση η Αννα Παναγιωτοπούλου. Να περιµένουµε, όπως λέει ότι συµβαίνει στις µεγάλες συµφορές, να ξυπνήσει η ανθρωπιά;

Ασπάζονται και τα φυτά το σύνθηµα «Να χτίζεις, να κατακτάς», το οποίο δίνει ως τίτλο σε ένα κεφάλαιο του νέου βιβλίου του «Μπίζνες» (στη σελ. 17) ο Ροµπέρτο Σαβιάνο, γνωστός µας και από την ταινία «Γόµορρα». Οπου αποκαλύπτει την τόσο… φυτική δραστηριότητα της Μαφίας και της Καµόρα, την κατασκευαστική / οικοδοµική, που ουσιαστικά είναι ένας δρόµος νοµιµοποίησης των κερδών τους. Καθώς µέσω εταιρειών µε επωνυµίες όπως Σταντάλ ΕΠΕ ή ∆ουκάτο Ακινήτων αναλαµβάνουν τεράστιες εργολαβίες, ακόµη κι αν οι «αρµόδιες» φαµίλιες έχουν στο κατόπι τους εισαγγελείς και ανώτατους αξιωµατούχους.

Και αποθεώνουν την οικονοµία του τσιµέντου – γνωστό κατατόπι και για την Ελλάδα – που χρησιµοποιεί σεισµούς και πυρκαγιές ως µοχλό ψευδούς, εν τέλει «ανάπτυξης» (τι λέγαµε πριν για την οργιώδη φαντασίωση)

διά της καταστροφής…

Μια κοινωνία βασισµένη στην ψευδαίσθηση και το ψέµα – αυτό το τελευταίο είναι ίσως που την κάνει να διαφέρει από την κοινωνία των φυτών. Προσφιλές ανθρώπινο σπορ, που ο καταλανός συγγραφέας Ενρίκε Βίλα-Μάτας (στη «Λοξή µατιά» της Μικέλας Χαρτουλάρη, σελ. 36) ανέδειξε σε συγγραφικό µπεστ σέλερ.

«Η Γη γελάει µε λουλούδια», έλεγε ο φιλόσοφος του Υπερβατικού Ραλφ Γουόλντο Εµεσρον. Ο κόσµος των ανθρώπων, αλήθεια, πώς γελάει;