«Μπούρκα, η άλλη πατρίδα»

Ο Ακμπάρ, ένα παιδί που ορφάνεψε και έζησε στην εξορία, επιστρέφει έπειτα από πολύ καιρό στην πατρίδα. Ισλαμικό κόμμα, πανταχού παρούσα εξουσία, τσαντόρ. Ο Μουρατχάν Μουνγκάν γράφει ένα σύγχρονο μυθιστόρημα με μυθοπλαστική δύναμη και τόλμη.

O ισλαμικός φονταμενταλισμός αποδεικνύεται ενδιαφέρον θέμα για τους δυτικούς αναγνώστες, ιδίως μετά την 11η Σεπτεμβρίου: «Στρατιώτες του Ισλάμ», «μάρτυρες», πανταχού παρούσα εξουσία που μοιάζει με τον Θεό (πάντα αόρατη, παντού αισθητή). Ο Δυτικός εστιάζει το βλέμμα του στο ανοίκειο θέαμα, έχοντας επίγνωση ότι η ζωή του βρίσκεται έξω από όλα αυτά.Ή μήπως όχι;

Ο Μουρατχάν Μουνγκάν ανήκει στη νεώτερη γενιά των τούρκων συγγραφέων. Εχει γράψει μυθιστορήματα, διηγήματα, θεατρικά έργα, ποίηση. Κινηματογραφικά σενάρια και στίχους τραγουδιών. Τα θεατρικά του έργα γνώρισαν μεγάλη απήχηση. Ο Μουνγκάν δεν κρύβει την ομοφυλοφιλία του, μάλιστα έχει στηρίξει το τουρκικό κίνημα ομοφυλοφίλων. Αποτελεί γκέι πρότυπο: πετυχημένος καλλιτέχνης που δεν κρύβει τη ζωή και τις επιλογές του.

Στη νουβέλα με τον ενδεικτικό τίτλο«Τσαντόρ» , ο Μουνγκάν οργανώνει την αφήγησή του γύρω από ένα πρόσωπο. Ο Ακμπάρ επιστρέφει στην πατρίδα του ύστερα από μεγάλη απουσία. Ορφάνεψε από πατέρα σε μικρή ηλικία. Εγκατέλειψε τη χώρα, τη μητέρα και τα αδέλφια του. Εζησε στην ξενιτιά. Αλλαξε τόπους, δεν ρίζωσε πουθενά. Αίφνης, αποφασίζει να επιστρέψει.

Η χώρα όμως έχει αλλάξει. Εχει καταστραφεί από τον πόλεμο, έχει διαλυθεί από ένα πραξικόπημα που εγγυάται στο ισλαμικό κόμμα την απόλυτη εξουσία. Ο,τι γνώριζε έχει πια χαθεί. Στην παλιά του γειτονιά ζουν ξένοι, φοβισμένοι και σιωπηλοί άνθρωποι. Ο Ακμπάρ, με φόβο και πείσμα, αρχίζει την αναζήτηση των συγγενών του: της μάνας του, της μεγαλύτερης αδελφής του, του μικρότερου αδελφού του. Αφελώς, πιστεύει πως τώρα που έκανε την τρέλα να επιστρέψει, θα τους ξαναβρεί και όλα θα είναι όπως πριν.

Μέσα από μια αφήγηση, όπου αισθήσεις και πλοκή υφαίνουν την ατμόσφαιρα της ξένης χώρας που κάποτε υπήρξε η χώρα του, ο Ακμπάρ προσπαθεί να εννοήσει τη νέα πραγματικότητα, με την οποία βρίσκεται αντιμέτωπος. Σε μια πόλη όπου τα νεκροταφεία σφύζουν από ζωή και οι γειτονιές ερημώνουνκαι ενώ η διήγηση πλέκεται με στοιχεία σκοτεινού παραμυθιού- ο Ακμπάρ επιμένει. Ωστόσο, δεν αργεί να αντιληφθεί πως αυτός ο ανδρικός κόσμος ορίζει τα πραγματικά σύνορα. «Η μπούρκα ήταν η άλλη πατρίδα». Επιχειρεί λοιπόν μια απρόσμενη, αλλά εμβληματική, πράξη.

Η μετάφραση του Μάρκαρη αποδίδει, τόσο σε επίπεδο αφηγηματικού ρυθμού όσο και σε επίπεδο φράσης, την υπόγεια δύναμη, την υπνωτιστική ισχύ της διήγησης. Το παραμυθικό περίβλημα παραμένει ισχυρό και υποβάλλει τη ζοφερή ατμόσφαιρα της περιήγησης του Ακμπάρ στην πόλη.