«Η Αγγλία είναι µια χώρα ρηµαγµένων ανθρώπων»

Ο σκηνοθέτης του «Λόγου του βασιλιά», µιλάει στα «ΝΕΑ» για τη µεγάλη επιτυχία της ταινίας
Χρειάζεται να ανεβάσω στο τέρµα την ένταση του κασετοφώνου µου: ο Τοµ Χούπερ µιλάει πολύ σιγά. Οχι λόγω µαλθακότητας ή κούρασης, αλλά λόγω ηρεµίας – τα µάτια του µας κοιτάζουν µε διαύγεια, ενώ µας διηγείται την περιπέτεια του «Λόγου του βασιλιά», της ταινίας που ξεκίνησε από την Αγγλία µε ένα µικρό για τα µέτρα των παραγωγών του είδους µπάτζετ (έφθανε τα 12 εκατ. ευρώ) για να αγγίξει νούµερα δυσθεώρητα για µιαβρετανική παραγωγή και να κερδίσειτέσσερα βραβεία Οσκαρ· ανάµεσά τους κι εκείνο της σκηνοθεσίας για τον ίδιο. Ορίστε τι είχε να πει στα «ΝΕΑ» ουπεύθυνος γι’ αυτή την επιτυχία, σε µια αποκλειστική συνέντευξη λίγο καιρό πριν από τη µεγάλη βραδιά.

Κύριε Χούπερ, από πού άρχισαν;
Στο Λονδίνο. Γεννήθηκαεκεί το 1972 και σπούδασα αγγλική φιλολογίαστην Οξφόρδη. Τα παράτησα όµως πριν αποφοιτήσω.

Γιατί;
Γιατί περνούσα την ώρα µουανεβάζοντας θεατρικά. Συνειδητοποίησα ότι άλλα είχα στον νου µου.Στο τέλος, βρέθηκα σε µια διαφηµιστική εταιρεία γυρίζοντας σποτάκια.

Κι από κει, στην τηλεόραση.
Ακριβώς. Ξεκίνησα από σαπουνόπερες και έφτασα µέχρι τα δράµατα εποχής.

Πόσων ετών ήσασταν τότε;
(Παύση) Νοµίζω 28. Οφείλω πολλά στην Ελεν Μίρεν όµως. Ηταν αυτή που µε επέλεξε προσωπικά για τη σκηνοθεσία της τηλεοπτικής σειράς «Elizabeth».Από κει, βρέθηκα σε µια κάποια θέσηισχύος. Ο «Λόγος του βασιλιά» είναι η τρίτη µου ταινία, αλλά είναι µάλλον αυτή που ήθελα να κάνω από την αρχή.

Λόγω της ιστορίαςτης ίδιας ή της σηµασίας της;

Το δεύτερο: Υπάρχει πάντακάτι που χωρίζει τον χειρότερο από τον καλύτερο εαυτό µας. Ζούµε την εποχή της καταναγκαστικής αυτοβελτίωσης βλέπετε. Μια κουλτούρα που προσωπικά απεχθάνοµαι. Ο «Λόγος του βασιλιά» µιλάει και γι’ αυτά τα ζητήµατα.

Τελικά αυτή είναι όλη κι όλη η δουλειά ενός βασιλιά; Να βγάζει λόγους;
Και πριν την έλευσητου ραδιοφώνου, δεν χρειαζόταν να κάνει ούτε αυτό (γέλια)! Αρκούσε µόνο η µορφή του για να κάνει τη δουλειά. Ηταν φιγούρες εµβληµατικές, και αυτό ήταν όλο. Το ράδιο ήταν αυτό που τους δυσκόλεψε. Τότε οι βασιλιάδες συνειδητοποίησαν ότι έπρεπε να συνδεθούν συναισθηµατικά (ή τουλάχιστον να υποκριθούν πως συνδέονται) µε τα θέµατα που αφορούσαν τη χώρα. Ο Μπέρτι (σ.σ.: παρατσούκλι του βασιλιά Γεώργιου, που ακούγεται και στην ταινία) βρέθηκε σε λάθος τεχνολογική συγκυρία, ο κακοµοίρης!

∆ιαβάζω τα ονόµατα των συντελεστών. Σπουδαία λίστα! Κόλιν Φερθ, Τζέφρι Ρας,Ελενα Μπόναµ Κάρτερ, Τίµοθι Σπολ, Ντέρεκ Τζακόµπι, Γκάι Πιρς… Πόσο βοηθάειέναν σκηνοθέτη η γνώση ότι δουλεύει µε ξακουστούς επαγγελµατίες; Ηταν πιο εύκολο για σας να συγκεντρωθείτε στο σενάριο;

Χµµ… ενδιαφέρουσα ερώτηση. Οι µεγάλοι ηθοποιοί είναι, προφανώς, και πολύ έξυπνοι άνθρωποι. Και προσφέρουν πολλά στον σκηνοθέτη. Οπότε το θέµα δεν είναι η συγκέντρωση στο σενάριο, αλλά το πόσα κερδίζει το σενάριο απ’αυτούς. ΟΤζέφρι Ρας,για παράδειγµα, είναιένας ηθοποιόςπου όταν έρχεται στις πρόβες είναι απόλυτα προετοιµασµένος να κάνει αυτό που του ζητώκαι, στησυνέχεια, ναδώσει κάτι παραπάνω. Και µετά,κάτι παραπάνω από αυτό – είναι µια κλιµακωτή διαδικασία, που οδηγεί συνήθως σε θαυµάσια αποτελέσµατα όταν επιτέλους ξεκινάς το γύρισµα.

Πόσο δύσκολο είναι να στήσεις µια ταινία για µια ιστορική φιγούρα, και να την κάνεις αληθινή; Ιδίως για έναν βασιλιά.

Εννοείτε πώς να τους «εξανθρωπίσω»… Πολλοί µου κάνουν αυτή την ερώτηση – ακόµα και σκηνοθέτες. Και είναι µια ερώτηση που δεν καταλαβαίνω. Εννοώ, για ανθρώπους µιλάµε εξ αρχής. Ανθρώπους που έζησαν µια αληθινή ζωή, διέγραψαν µια πορεία, άφησαν πίσω τους σηµάδια. ∆εν µπαίνω ποτέ στη διαδικασία να τους «εξανθρωπίσω» λοιπόν, γιατί τους αντιµετωπίζω ως ανθρώπους από το πρώτο γύρισµα. Με τους βασιλιάδες βέβαια υπάρχει ένα θέµα… Υπάρχει η απόσταση πουδηµιουργεί η εξουσία.

Ναι, αυτό. Στην περίπτωσή µας βέβαια, ο ίδιος ο ήρωαςαδυνατεί να αγκαλιάσει την ευθύνη του θρόνου.Ο θρόνος είναι αυτό που του έχει ρηµάξει τη ζωή, ο θρόνος έχει ρηµάξει την οµιλία του, τις σχέσεις του. Είναι κάτι που πρέπεινα αντιµετωπίσει για να µπορέσει επιτέλους να ζήσει. Ο βασιλιάς Γεώργιος είναι περίπτωση µοναδική. Και ως προσωπικότητα, αλλά και ως καθρέφτης ενός ολόκληρου λαού. ∆ηλαδή;
Μα, η κοινωνία αντανακλάται στους ηγέτες της. Ενας βασιλιάς είναι φορέας µιας εθνικής ταυτότητας. Με όλα τα καλά και όλα τα κακάπου επιδέχεται αυτός ο όρος. Η µοναρχία στη Μεγάλη Βρετανία είναι µια καθαρά σχιζοειδής περίπτωση. Από τη µια, είναι κάτι απαρχαιωµένο, άκαµπτο, δεν ταιριάζει σε µια κοινωνία σαν τη σηµερινή. Από την άλλη, έχει κάτι το ροµαντικό, σε ό,τι αφορά τη διατήρηση του, και οι Αγγλοι το λατρεύουν – ή λατρεύουν να το µισούν. Σχιζοειδής περίπτωση ήταν και ο βασιλιάς Γεώργιος Στ’. Για τον καθένααπό µας, ο θρόνος φαντάζει προνόµιο από τα λίγα.

Γι’ αυτόν όµως ήταν εφιάλτης σκέτος!

Η ταινία θίγει και την παιδική του ηλικία, τα δύσκολαεκείνα χρόνια και την αυστηρή του διδασκαλία.

Οταν η µητέρα µου παντρεύτηκε τον πατέρα µου, του ορκίστηκε πως αν κάνουν παιδιά, κανένα δεν θαθητεύσει ποτέ σε boarding school,δηλαδή σε σχολείο αρρένων µε πολύ αυστηρές αρχές. ∆εν την έχω ευχαριστήσει αρκετά γι’ αυτό. Μια ολόκληρη γενιά ταλαιπωρήθηκε σ’ αυτά ταιδρύµατα από τους πατεράδες της που απλώς µεταβίβαζαν το δηλητήριό τους στα παιδιά τους. Μια αρρωστηµένη κατάσταση που έκανε µεγάλη ζηµιά στο συλλογικόµας ασυνείδητο. Μας κατάντησε µια χώρα ρηµαγµένων ανθρώπων.

∆ιαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη εδώ: