Εφιάλτης που χρίζεται «ψυχαγωγία»

Οι ζωές των άλλων.
Τα ριάλιτι αγωνίζονται να τις επιβάλουν αντί τηλεοπτικού θεάµατος και µαζί τα ήθη µιας κοινωνίας χωρίς όρια και κανόνες σεβασµού τουλάχιστον των πιο αδύναµων κατηγοριών της
Και αν ηπαρακολούθηση της ζωής των άλλων ήταν το φρικιαστικό προνόµιο απολυταρχικών καθεστώτων, ήταν ο απόλυτος φασισµός και σήµαινε δίκτυα µυστικών υπηρεσιών απότα οποία υποτίθεται ότιαγωνίστηκαν οι δηµοκρατίες να απαλλαγούν,να που επιστρέφουν µε τη µορφή τάχα χαλαρής τηλεοπτικής ψυχαγωγίας. ∆εν έφταναν τα µπιγκµπραδερικά σκουπίδια, έρχονται και νέα ριάλιτι, όπου µπορεί να µην κλείνονται όσοι συµµετέχουν σε ένα σπίτι, αλλά οι κάµερες παρακολουθούν την καθηµερινότητά τους. «Αθέατες», όπως πρέπει να είναιοι κάµερες της παρακολούθησης, για να «απελευθερώνονται» οι παίκτες και να εκθέτουν όσο γίνεται πιο προσωπικά, πιο γαστριµαργικά στοιχεία της προσωπικότητάς τους.

Ο Αnt1 οσονούπω θα προβάλλει το ριάλιτι «Real housewives» για παράδειγµα, όπου µια χούφτα κυρίες, γνώριµες στις στήλες κοσµικού κουτσοµπολιού και ως εκ τούτου ενδεχοµένως γνωστές στο κοινό των κοµµωτηρίων, όπου και ξεφυλλίζονται στην αναµονή από το λούσιµο στη µιζανπλί τα ανάλογα έντυπα, θα εκθέτουν τιςζωές τους, τα σπίτια τους, ακόµη και τα παιδιά τους. Θα εκθέτουν «λίγο», είπε µια από την οµάδα των νεοριαλιτζούδων «νοικοκυρών», καλεσµένη στο «10 µε 1», κυρία ονόµατι Τζο Τόγκου. Θα φαίνεται το δικό της παιδί«όχι πολύ, αλλά θα φαίνεται στον φακό όταν το πηγαίνω βόλτα ή στο σχολείο». Λες και η έκθεση ειδικά των παιδιών στον φακό ενός ριάλιτι έχει «λίγο» ή «πολύ». Η λαίλαπα της ριαλιτζίδικης αισθητικής ωστόσο έχει αρχίσει να αποδίδει, ως φαίνεται, τα δέοντα στη διαµόρφωση των κοινωνικών ηθών και έννοιες, όρια, κανόνες που διαµορφώθηκαν για την προστασία των πιο ευάλωτων κοινωνικών κατηγοριών και µαζί και των παιδιών χάνονται µέσα στη σαρωτική λάµψη µιας τηλεόρασης που βρίσκεται σε βουλιµικό πανικό. Καταπίνει άκριτα ό,τι βρει µπροστά της σαν έναν παθολογικά παχύσαρκο σε αυτοκαταστροφική κρίση.

Τα παιδιάδεν έχουνθέση σε καµιά µορφήριάλιτι. Εχει σηµασία το πλαίσιο της εκποµπής στην οποία εµφανίζονται, το πού απευθύνεται, οι στόχοι της – αν είναι εκπαιδευτικοί, αν καλλιεργούν πρότυπα αισθητικής, αν έχουν κοινωνικά µηνύµατα και ποια. Αυτού του είδους οι τηλεοπτικές επιλογές είναι αµερικανιές που απευθύνονται σεάλλου είδους κοινωνίες και κουλτούρες και των οποίων τα αποτελέσµατα ούτε εκείνες τις κάνουν περήφανες.


Ξεκαρδιστική σάτιρα του εθνικού παραλόγου

Ελάχιστα τηλεοπτικά δευτερόλεπτα µιας εξωφρενικής και ανίερης σάτιρας από την «Ελληνοφρένεια» (Σκάι) για την υπόθεση των διοδίων κατάφεραν να συµπυκνώσουν ένα πλέγµα εθνικών φαντασιώσεων και κοινωνικών νοοτροπιών που µακροσκελείς αναλύσεις θα δυσκολεύονταν να αποδώσουν.

Με κεντρικό «ήρωα» τη φιγούρα του περουκοφόρου φουστανελά, ο οποίος πρωταγωνιστεί στο εν λόγω καθηµερινό σατιρικό lead in του δελτίου ειδήσεων σαν καρικατούρα ενός αφελούς Νεοέλληνα, τα χιουµοριστικά σκετς αποτύπωσαν τον παραλογισµό της πραγµατικότητας που διαµόρφωσαν οι κάθε µορφής υπερβολές και εθνικές φαντασιώσεις.

Για τις οποίες κάθε άλλο, φυσικά, παρά άµοιρη είναι η πολιτική, της οποίας επιλογές διαµόρφωσαν τη συνείδηση του έλληνα πολίτη και χάραξαν τα όρια της αυτογνωσίας του.

Χωρίς πολλά λόγια, οι εικόνες του φουστανελά µπροστά στην µπάρα των διοδίων τα είπαν όλα. Πότε κάθεται κάτω από την µπάρα οκλαδόν, σαν να διακωµωδεί εκείνο το σύνθηµα της ολυµπιακής νίκης της άρσης βαρών «κάτσε κάτω από την µπάρα», στο οποίο επενδύθηκαν µεγάλοι καηµοί του έθνους, µε τις γνωστές κατόπιν εκφυλιστικές συνέπειες όλης αυτής της νικηφόρας «αθλητικής» µυθολογίας.

Αλλά και πότε περνά πληρώνοντας όχι απλώς µερικά κέρµατα, αλλά χαρτονόµισµα – υψηλό το τίµηµα –, το οποίο αρπάζει χέρι «αγνώστου προελεύσεως και ταυτότητας» που απλώνεται από το γκισέ των διοδίων. Ωστόσο, µπροστά του δεν υπάρχουν καν µπάρες και έτσι µοιάζει να γίνεται µε τη νοµοταγή συµπεριφορά του εύκολου θύµατος ή έστω του ανοήτως αφελούς.

Ετσι, πότε θύµα, πότε θύτης και πότε αφελής, χαρούµενος διαβάτης των διοδίων, ο φουστανελοφόρος της «Ελληνοφρένειας» καταφέρνει να είναι εκφραστής του εθνικού παράλογου και µε την ξεκαρδιστική διόγκωσή του στα σατιρικά τηλεοπτικά στιγµιότυπα να αποτελεί και την πιο ουσιαστική κριτική του.