Η µεγάλη ακµή

«Μην πιστεύεις τους εξωφρενι κούςαριθµούς που ακούς», λέει πάντα ο πατέραςµου που ξέρει καλά τα της ελληνικής παροικίας στην Αίγυπτο. «Στις εποχές της µεγαλύτερής της ακµής, η παροικία δεν ξεπέρασε ποτέ τις 120.000 ψυχές». Ακούγεται απίστευτο: αυτή η παροικία που έδωσε τον Καβάφη και τονΤσίρκα, αυτή η παροικία που έδωσε στέγη στην ελληνική κυβέρνηση τον καιρό του πολέµου και που κράτησε ψηλά το λάβαρο της αριστεροσύνης µε αποτέλεσµα να µπει ακόµα καιστα σύρµατα, αυτή η παροικία που κράτησε ένα ψηλό πνευµατικό και παιδαγωγικό επίπεδο φυλάγοντας την ελληνικήγλώσσα ως πολύτιµο φυλαχτό, αυτή η παροικία που έδωσε τέτοια εµπορικά δαιµόνια και τόσους εθνικούς ευεργέτες, που άλλαξε µε τα κτίριά της την αρχιτεκτονική όψη του Καΐρου, της Αλεξάνδρειας, του Πορτ Σάιντ και του Σουέζ, να αριθµούσε µονάχα 120.000 άτοµα;

Στο βιβλιο του «Η Αίγυπτος των Ελλήνων» (εκδ. Καστανιώτη) ο Μανόλης Γιαλουράκης υποστήριζε ότι ουσιαστικά οι Ελληνες δεν έπαψαν να είναι παρόντες στην Αίγυπτο από τα αρχαία χρόνια. Παραδέχεται όµως κι ο ίδιος ότι αυτό που ονοµάζουµε σήµερα ελληνική παροικία (και που σήµερα, αριθµεί µονάχα 2.000 ανθρώπους) άρχισε να δηµιουργείται στα µέσα του 19ου αιώνα. Ο ίδιος λέει ότι γύρω στα 1850 οι Ελληνες της Αιγύπτου πρέπει να υπολογίζονται γύρω στους 8.000 ανθρώπους _ άνθρωποι που έρχονται από την Ελλάδα, τον Πόντο, τηνΚύπρο και στήνουν τις επιχειρήσεις τους καιοργανώνουν τις εµπορικές τους δραστηριότητ ες. Η ακµή της ελληνικής παροικίαςξεκινά µε την αρχή του 20ού αιώνα(το πρώτο ελληνικό εµπορικό επιµελητήριο της Αλεξάνδρειας θα ιδρυθεί από τον Εµµανουήλ Μπενάκη το 1901) και θα διαρκέσει µέχρι λίγοµετά τον Β’ Παγκόσµιο Πόλεµο. Σε αυτό το διάστηµα του µισού αιώνα, οι Αιγυπτιώτες θα δηµιουργήσουν µια αξιοζήλευτη ιστορία, ποτέ όµως δεν θα φτάσουν τα νούµερα του µισού εκατοµµυρίου που για πολλά χρόνια κάποιοι υποστήριζαν ότι είχε φτάσει το ελληνικό στοιχείο στην Αίγυπτο…

Σήμερα, που συζητάµε για 1 εκατοµµύριο ξένους µετανάστες στην Ελλάδα, δυσκολευόµαστενα σκεφτούµε πώς τα κατάφεραν αυτές οι 120.000 Ελλήνων να ηγεµονεύσουν στον χώρο, να αφήσουν τόσο έντονη τη σφραγίδα τους,να συµβιώσουν τόσο καλά µετους Αιγύπτιους όχι σαν µια µικρή µειονότητα αλλά σαν ένα αναπόσπαστο κοµµάτι της ζωής των δύο µεγαλουπόλεων.