Οι σεφ του κοινωνικού στιγµατισµού

Τον δρόµο της ∆ικαιοσύνης πήρε η υπόθεση του υποψήφιου παίκτη που κατήγγειλε ότι αποκλείστηκε από το τηλεπαιχνίδι «Master Chef» (Mega) επειδήβρέθηκε θετικός στον ιό του HIV AIDS. Σύµφωνα µε την καταγγελία, οι υποψήφιοι υποβλήθηκαν οµαδικά σε ιατρικές εξετάσεις σε ιδιωτική κλινική χωρίς να γνωρίζουν το ακριβές περιεχόµενοαυτών των εξετάσεων (και πάντως µοιάζει αδικαιολόγητη η συµπερίληψη της εξέτασης HIVστα προκαταρκτικά τεστ παικτών τηλεπαιχνιδιού). Λίγο µετά, όσο απίστευτο κι αν φαίνεται, η κλινικήέκρινε σκόπιµο να παραδώσει τα αποτελέσµατα των ιατρικών εξετάσεων στην εταιρεία παραγωγής. Ετσι, ο συγκεκριµένοςπαίκτης ενηµερώθηκε ότι είναι οροθετικός όχι από κάποιον γιατρό της κλινικής, αλλά από τους υπεύθυνους της τηλεοπτικής παραγωγής! Αυτόόµως δεν είναιτο µόνο καταγγελλόµενο ατόπηµα. Στον παίκτη τέθηκε ρητά το δίληµµα εάν θα αποχωρήσει ή θα παραµείνει σε «αποµόνωση», δηλαδή σε ξεχωριστό δωµάτιο και µε ξεχωριστή τουαλέτα, µε ταυτόχρονη γνωστοποίηση της οροθετικότητάς του στους υπόλοιπους παράγοντες του τηλεπαιχνιδιού. Αν αληθεύουν οι καταγγελίες αυτές, η κλινικήπαραβίασε κάθε έννοια ιατρικού απορρήτου και η εταιρεία παραγωγής µετέτρεψε σε ριάλιτι την ίδια τη ζωή και την αξιοπρέπεια του παίκτη.

Οπως επισηµαίνει ο Σύλλογος Οροθετικών Ελλάδας «Θετική Φωνή», στον οποίο απευθύνθηκε ο παίχτης, σύµφωναµε τις συστάσεις του ∆ιεθνούς Οργανισµού Εργασίας των Ηνωµένων Εθνών, η εξέταση για HIV για οποιαδήποτε εργασία ή άλλες δραστηριότητες είναι παράνοµη και καταχρηστική. Επιπλέον, σύµφωνα µε οδηγίες της Παγκόσµιας Οργάνωσης Υγείας αλλά και κείµενες ελληνικές διατάξεις και πρακτικές, επιβάλλεται η ρητή παραγγελία της εξέτασης από τονεξεταζόµενο και η συναίνεσή του πριν από την εξέταση για HIV. Σε περίπτωσηθετικού αποτελέσµατος, η ανακοίνωση πρέπει να γίνεται µόνο στον εξεταζόµενο και µε απόλυτη εµπιστευτικότητα. Υπό το φως όλων αυτών, θα έχει πολύ ενδιαφέρον να εξηγήσουν η κλινική και η εταιρεία παραγωγής τους χειρισµούς τους.

Θα ήταν βέβαια εκτός πραγµατικότητας όποιος παραγνώριζε τηφύση τέτοιων εκποµπών: αποσκοπούν στην αυξηµένη τηλεθέαση διά του ανταγωνισµού µεταξύ των παικτών και δεν αποτελούν δα πρότυπα σεβασµού της αξιοπρέπειαςόσων παίρνουν µέρος δεχόµενοι τους όρους συµµετοχής. Από το σηµείο αυτό όµως µέχρι την καταρράκωση της προσωπικότητας µε τέτοιο βάναυσο τρόπο, όπως καταγγέλλεται ότι συνέβηστη συγκεκριµένη περίπτωση, η απόσταση είναιµεγάλη. Και πάντως ο επιµερισµός της όποιας ευθύνης φέρουν η κλινική και η εταιρεία παραγωγής δεν αναιρεί τις ευθύνες του µέσουπου φιλοξενεί την εκποµπή. Κι αυτό διότι τα ΜΜΕ οφείλουν να είναι στρατευµέναστην καταπολέµηση του κοινωνικού στίγµατος και των διακρίσεων. Οταν αντίθετα τα ίδια γίνονται φορείς κοινωνικού αποκλεισµού και ρατσισµού σε βάρος ευπαθών οµάδων του πληθυσµού, και µάλιστα στο πλαίσιο δηµοφιλών τηλεοπτικών εκποµπών που διαµορφώνουν κοινωνικά πρότυπα, τότε η ευθύνη τους γίνεται πολλαπλάσια.

n Ο Κωστής Παπαϊωάννου είναι πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπήςγια τα ∆ικαιώµατα του Ανθρώπου