Η καμπούρα της καμήλας

ΠΗΡΑΜΕ ή δεν πήραμε την επιμήκυνση των 110 δισ. του δανείου της τρόικας;

Στο Εurogroup της περασμένης Κυριακής δόθηκε σαφώς η εντύπωση ότι την πήραμε. Δύο εικοσιτετράωρα αργότερα όμως επήλθε ένα μούδιασμα από τη δήλωση του εκπροσώπου του γερμανικού υπουργείου Οικονομικών ότι «προς το παρόν» δεν έχει ληφθεί καμία απόφαση και ότι «το θέμα εξετάζεται». Η είδηση αναστάτωσε ιδιαίτερα το πρωθυπουργικό γραφείο στη Βουλή, το οποίο αναζητούσε εναγωνίως μέσω e-mail από το υπουργείο Οικονομικών το μεσημέρι της Τρίτης διευκρινίσεις που συνοψίζονται στη φράση: «Τι απαντάμε;». Αυτονοήτως, το e-mail είχε κοινοποίηση και στον Γιώργο Παπανδρέου.

«Τι θα κάνετε με το hump;»
ΤΙ ΕΙΧΕ ΣΥΜΒΕΙ – και τι ισχύει; Το θέμα της επιμήκυνσης δεν είναι χθεσινό- ή, τέλος πάντων, υπόθεση της τελευταίας εβδομάδας. Το είχαν βάλει- όσο κι αν φαίνεται παράξενο- πρώτες οι αγορές. Οι ανοιχτομάτηδες αναλυτές είχαν ήδη επισημάνει ότι μόλις βγει από το Μνημόνιο η Ελλάδα, τον Μάιο του 2013, έχει να αντιμετωπίσει μια δύσκολη διετία. Δύσκολη, γιατί το 2014-2015 έχουμε κορύφωση πληρωμών και άλλων ομολόγων που λήγουν. Εξ ου και στις περιοδείες που είχε κάνει στις αρχές φθινοπώρου σε Λονδίνο και Φρανκφούρτη οι επενδυτές ρωτούσαν στερεότυπα τον Γιώργο Παπακωνσταντίνου: «Και τι θα κάνετε με το hump του 2014-2015;».

Τους προϊδέασε ο Τόμσεν
«ΗUΜΡ» είναι η καμπούρα της καμήλας. Στην αργκό των αγορών δηλώνει το χρονικό σημείο κατά το οποίο μια χώρα που δανείζεται σταθερά για να καλύψει δημοσιονομικές ανάγκες αντιμετωπίζει κορύφωση πληρωμών από δάνεια που λήγουν. «Ηump» είχε η Ελλάδα τον περασμένο Μάιο, όταν έληγε το ομόλογο των 19 δισ. και το αποτέλεσμα είναι γνωστό:

καταλήξαμε στο Μνημόνιο. Ο Πολ Τόμσεν, παρών στις συναντήσεις Παπακωνσταντίνου με επενδυτές, ήταν ο πρώτος που υπέδειξε ευγενικά στους επενδυτές ότι θα εξετασθεί το θέμα της επιμήκυνσης των 110 δισ. Ουσιαστικά, τους προϊδέασε λέγοντας «κάτι θα κάνουμε γι΄ αυτό το θέμα».

ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ της επιμήκυνσης δημοσιοποίησε ο Ντομινίκ Στρος-Καν τον Οκτώβριο, όταν πήγε να τον δει ο Παπακωνσταντίνου στην Ουάσιγκτον. Ο διευθυντής του ΔΝΤ κατέβασε το spread κάτω από τις 700 μονάδες- ώσπου το ανέβασε το περίφημο δίλημμα των εκλογών. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, στην ίδια κατεύθυνση με τον Στρος-Καν ήταν και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Φυσικά, ως επιβράβευση της προόδου της Ελλάδας στα δημοσιονομικά και όχι ως ευκαιρία για χαλάρωση του προγράμματος.

Δεν είπε ούτε ναι, ούτε όχι
ΤΟ ΘΕΜΑ της επιμήκυνσης του δανείου των 110 δισ. ετέθη και στη συνάντηση του Γιώργου Παπανδρέου με τον Νικολά Σαρκοζί στις 15 Νοεμβρίου στο Μέγαρο των Ηλυσίων, την επομένη του δεύτερου γύρου των αυτοδιοικητικών εκλογών. Σύμφωνα με πρόσωπο που ήταν παρών στις συνομιλίες, ο γάλλος πρόεδρος «δεν μας είπε ούτε ναι ούτε όχι». Η σημειολογία της συνάντησης όμως- όπως φάνηκε και στις δημόσιες τοποθετήσεις- ήταν θετική. Ηταν στο Παρίσι που ο Παπανδρέου τα ΄βαλε με δημόσιες δηλώσεις κατά του Βερολίνου για τον ελεγχόμενο μηχανισμό χρεοκοπίας. Γιατί βγήκε τόσο μπροστά έλληνας Πρωθυπουργός; «Είχαμε κάλυψη από άλλες μεγάλες χώρες», λέει το ίδιο πρόσωπο, υπονοώντας τους Αμερικανούς.

Διακοπή της συνεδρίασης
ΟΛΑΑΥΤΑ ενώ σοβούσε η ιρλανδική κρίση που απασχόλησε την Ευρωπαϊκή Ενωση τα δύο επόμενα Σαββατοκύριακα. Η λογική της ελληνικής πλευράς- σύμφωνα με την προεργασία που είχε κάνει ο Λουκάς Παπαδήμος στις επαφές τουήταν πως «για να κλείσει το θέμα της Ιρλανδίας πιο γρήγορα, θα κλείσει με εμάς μέσα». Παράλληλες επαφές για το θέμα είχε από τηλεφώνου ο πρόεδρος του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων Γιώργος Ζανιάς με τους ομολόγους του. Η κορύφωση ήρθε στο Εurogroup της 28ης Νοεμβρίου. Εκεί, στο πλαίσιο του μηχανισμού διάσωσης της Ιρλανδίας, ο Γιώργος Παπακωνσταντίνου έθεσε το θέμα της επιμήκυνσης του δανείου των 110 δισ. Ο υπουργός Οικονομικών ήταν σε ανοιχτή γραμμή με τον Πρωθυπουργό. Μάλιστα, η συνεδρίαση διακόπηκε ώστε να μιλήσει ο Παπακωνσταντίνου με τον Παπανδρέου στην Αθήνα.

Κίνηση εσωτερικής κατανάλωσης
ΚΑΠΩΣ ΕΤΣΙ πήραμε την παράταση.

Γιατί όμως η διατύπωση ότι το Εurogroup «δεσμεύεται ότι θα εξετάσει» δεν φαίνεται οριστική, αλλά επιφυλακτική; Διότι, εξηγείται, το θέμα πρέπει να περάσει από τα εθνικά Κοινοβούλια. Δεν πρέπει να φανεί ότι αυτά καπελώθηκαν στις Βρυξέλλες. Αντίστοιχα, το θέμα δεν είναι στην ατζέντα της Συνόδου Κορυφής της 17-18 Οκτωβρίου. Αν και το γεγονός ότι θα οριστικοποιηθεί εκεί ο μηχανισμός ελεγχόμενης χρεοκοπίας δίνει διαπραγματευτικές δυνατότητες στην ελληνική πλευρά. Ούτως ή άλλως, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αναλάβει να φέρει πρόταση που θα τη συζητήσουν οι υπουργοί Οικονομικών τους πρώτους μήνες του 2011 και μετά θα πάει στα νομοθετικά σώματα των κρατών- μελών της ευρωζώνης για κύρωση. Με αυτό τον τρόπο ερμηνεύει το υπουργείο Οικονομικών τη γερμανική δήλωση ότι το θέμα της επιμήκυνσης δεν έχει κλείσει. «Δεν θέλουν να φανεί ότι προεξοφλούν την απόφαση της γερμανικής Βουλής».

Εκπαιδεύοντας τη Ρίτα
ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΑ στελέχη εκτός οικονομικού επιτελείου ερμήνευαν τη γερμανική επιφύλαξη με τον φόβο ότι «για να μας δώσει το Βερολίνο επιμήκυνση, θα ζητήσει νέες μνημονιακές υποχρεώσεις το 2011». Αντιθέτως, στο υπουργείο Οικονομικών είναι cool. Και θυμίζουν την ιστορική συνεδρίαση του Εurogroup στις 9 Μαΐου του 2010, όταν οριστικοποιήθηκε ο μόνιμος μηχανισμός διάσωσης που προικοδοτήθηκε με 700 δισ. ευρώ. Εκεί προβλέφθηκε πως ό,τι θα ίσχυε για άλλες χώρες που θα έμπαιναν μελλοντικά στον μηχανισμό θα ίσχυε και για την Ελλάδα, ώστε, εξηγεί πηγή του υπουργείου Οικονομικών, «να μην υπάρξει θέμα διακριτικής μεταχείρισης εις βάρος μας».

ΜΕ ΑΠΛΑ ΛΟΓΙΑ, «εφόσον εδόθη στην Ιρλανδία περίοδος χάριτος για την αποπληρωμή του δανείου της τρόικας, αυτό σήμαινε πως εμείς θα παίρναμε επιμήκυνση». Τέλος, στο υπουργείο Οικονομικών δεν περιμένουν να ανακοινώσει ο Ντομινίκ Στρος-Καν την επιμήκυνση στην επίσκεψή του από Δευτέρα στην Αθήνα. Λένε πως το έβαλε πρώτος για να κάνει το Βερολίνο να το σκεφτεί. «Είναι κάτι σαν το ΄΄Εκπαιδεύοντας τη Ρίτα΄΄ μόνο που αυτή είναι Γερμανίδα», επισημαίνεται γλαφυρά.

Η λογική της ελληνικής πλευράςσύμφωνα με την προεργασία που είχε κάνει ο Λουκάς Παπαδήμος στις επαφές του – ήταν πως «για να κλείσει το θέμα της Ιρλανδίας πιο γρήγορα, θα κλείσει με εμάς μέσα.