Η άλλη Λολίτα του Ναμπόκοφ

«Τα γυμνά κουντεπιέ της ήταν λευκά σαν τους νεανικούς της ώμους» (…) «Τα στήθη της έδειχναν καμιά δεκαριά χρόνια νεότερα από κείνη, με τις ωχρές λοξές θηλές τους και τη σφριγηλότητά τους.» (…) «Οταν το χέρι γύρισε το εύθραυστο πειθήνιο κορμί της από την άλλη, αποκάλυψε νέα θαύματα- τις ευκίνητες ωμοπλάτες παιδιού που το πλένουν, την κύρτωση της σπονδυλικής στήλης μπαλαρίνας, στενά οπίσθια με ασαφή ακαταμάχητη γοητεία…» Αλλά (…) «κανένας δεν μπορούσε να πει τι συνέβαινε μέσα στο κεφαλάκι της».

Ετσι περιγράφει ο Βλαντίμιρ Ναμπόκοφ τη Φλόρα, ένα 24χρονο ακαλλιέργητο, ανυπόμονο, αχόρταγο και ορεκτικό θηλυκό, μια ώριμη Λολίτα-μετά-τη-Λολίτα που άρχισε να τον στοιχειώνει το 1975, είκοσι χρόνια έπειτα από εκείνο το εμβληματικό μυθιστόρημά του. Η Φλόρα Λιντ, εγγονή μοσχοβίτη ντεμοντέ ζωγράφου, είναι η τελευταία ηρωίδα του μεγάλου συγγραφέα ο οποίος πέθανε το 1977. Και μαζί με τον (κερατωμένο) σύζυγό της- τον παχύσαρκο νευρολόγο Φίλιπ Γουάιλντ που ξέρει να σαγηνεύει τα πλήθη με το πνεύμα του, και προσπαθεί να ξορκίσει τη σήψη του δεσμού του και του κορμιού του γράφοντας ένα μυθιστόρημα – πρωταγωνιστούν οι δυο τους στο τελευταίο, ημιτελές, έργο του. Πρόκειται για το Πρωτότυπο της Λώρας (ο τίτλος παραπέμπει στο «αληθινό» υποτίθεται μυθιστόρημα του Φίλιπ), που κυκλοφόρησε στα αγγλικά πέρσι, 32 χρόνια μετά τον θάνατο του συγγραφέα, και μόλις τώρα στα ελληνικά (εκδ. Πατάκη, μτφ. Νίνα Μπούρη), προκαλώντας τεράστια πολεμική. Αιτία, η απόφαση του υιού Ναμπόκοφ να το εκδώσει, παρ΄ ότι ο πατέρας του είχε παρακαλέσει ρητά να το κάψουν εάν πέθαινε προτού το ολοκληρώσει. Πράγματι ο αναγνώστης δεν διαβάζει ένα ρέον αφήγημα αλλά σπαράγματα ενός έργου εν τη γενέσει του, που αναπτύσσονται σε 138 χειρόγραφες καρτέλες ευρετηρίου. Ο 76χρονος σήμερα Ντμίτρι, τις έβγαλε από την ελβετική θυρίδα όπου ήταν φυλαγμένες, και τις έδωσε στη δημοσιότητα, ως «ένα αριστούργημα σε εμβρυικό στάδιο». Μπορεί να μην είναι ακριβώς αυτό, όμως έτσι κι αλλιώς έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον ως το ύστατο κλείσιμο του ματιού ενός από τους σπουδαίους μετρ του καιρού μας. Στο Πρωτότυπο της Λώρας, ο Ναμπόκοφ μεταξύ άλλων «αποχαιρετά» τον πρωταγωνιστή τηςΛολίταςπαραπέμποντας και στον προδρομικό της Γητευτή (το τελευταίο μυθιστόρημα που έγραψε στα ρωσικά). Ενας Χάμπερντ Χ. Χάμπερντ εμφανίζεται στη… Λώρα όχι πια ως καθηγητής αλλά ως ηλικιωμένος άγγλος λίγο απατεώνας αλλά charmeur (γητευτής), εραστής της ξεπεσμένης χορεύτριας- μητέρας της Φλόρας, και «ευγενικός αλλά δύσοσμος και πιεστικός» με το δωδεκάχρονο τότε κορίτσι. Το περιτριγύριζε διαρκώς «μουρμουρίζοντας έναν μονότονο σκοπό και κατά κάποιο τρόπο την υπνώτιζε, την τύλιγε ας πούμε με μια κολλώδη αφράτη ουσία», βρίσκοντας προσχήματα για να τη χαϊδέψει. Αλλά κι εκείνη, «ήξερε τα κόλπα», και «είχε αγαπήσει τη ταχυδακτυλουργία, όπως αγαπάει κανείς ένα καινούργιο παιχνίδι», μέχρι που κάποια στιγμή τον άρχιζε στις κλωτσιές.