Χρηματιστές, αυτές οι πόρνες

«Είμαι κρατούμενος ενός οικονομικού συστήματος που οδηγήθηκε στην τρέλα», καταγγέλλει ο Ζερόμ Κερβιέλ και περιγράφει τους χρηματιστές ως «εκδιδόμενες γυναίκες σε ένα μεγάλο τραπεζικό όργιο», οι οποίοι κάνουν κακόγουστα αστεία σε ένα ανδροκρατούμενο εργασιακό περιβάλλον.

Ηταν Δευτέρα, 21 Ιανουαρίου του 2008, όταν ο κόσμος έμαθε για πρώτη φορά το όνομα του Ζερόμ Κερβιέλ. Μέχρι τότε- ο σήμερα 33χρονος Γάλλος- ήταν ένας απλός, άσημος αντικρυστής στην τράπεζα Societe Generale. Με το άνοιγμα των αγορών εκείνη τη μέρα, ο γαλλικός κολοσσός ανακοίνωσε τη μεγαλύτερη απάτη στην ιστορία του, η οποία κόστισε στην τράπεζα συνολικά 4,9 δισ. ευρώ από ζημιογόνες συναλλαγές σε χρηματιστηριακά παράγωγα. Υπαίτιος, ο Ζερόμ Κερβιέλ, ο οποίος- σύμφωνα πάντα με την τράπεζα-, όντας διάνοια στους υπολογιστές και άριστος γνώστης των χρηματοοικονομικών, κατάφερε να παραπλανήσει όχι μόνο τους ανωτέρους τους, αλλά και όλα τα συστήματα ελέγχου, για να «τζογάρει» συνολικά το αστρονομικό ποσό των 50 δισ. ευρώ.

Η υπόθεση Κερβιέλ ήταν το πρώτο δείγμα της φούσκας των αγορών που ξέσπασε σαν καταιγίδα το 2008, για να κορυφωθεί τη Μαύρη Δευτέρα, 15 Σεπτεμβρίου του 2008, με τη χρεοκοπία της Lehman Βrothers, τη μεγαλύτερη στην ιστορία των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και προκάλεσε το παγκόσμιο ενδιαφέρον για την ευκολία με την οποία ένας άσημος και χαμηλόβαθμος υπάλληλος φέρεται να καταστρατήγησε όλες τις διαδικασίες ελέγχου μιας από τις μεγαλύτερες τράπεζες παγκοσμίως.

Αμέσως μετά την αποκάλυψη του σκανδάλου, δεν ήταν λίγοι που βρήκαν στην ιστορία αυτή την πρώτη «κηλίδα» στο μέχρι τότε άσπιλο και αμόλυντο τραπεζικό σύστημα. Και υποστήριξαν ότι τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα επιχειρούν να «ξεφορτωθούν τους σκελετούς που κρύβουν στις ντουλάπες τους» ενοχοποιώντας έναν trader, που δεν είναι παρά η κορυφή του παγόβουνου για όσα γίνονται πίσω από κλειστές πόρτες στα dealing rooms ανά τον κόσμο. Την υπερασπιστική αυτή γραμμή υιοθετεί και ο ίδιος ο Κερβιέλ στο βιβλίο του, το οποίο κυκλοφόρησε στη Γαλλία λίγες ημέρες πριν από την έναρξη της δίκης του. Και εξιστορεί τα όσα έγιναν στην τράπεζα τις τελευταίες εβδομάδες του 2007 και τους πρώτους μήνες του 2008.

Πώς από το «χαδεμένο παιδί» της εταιρείας έγινε εν μια νυκτί το μαύρο πρόβατο. Και πώς ο trader που έφερε στη Societe Generale κέρδη 1,5 δισ. ευρώ το 2007- κάνοντας υπέρογκες συναλλαγές με την ανοχή των ανωτέρων τουβρέθηκε να χάνει σχεδόν 5 δισ. ευρώ σε ένα αρνητικό γύρισμα των αγορών, έχοντας συνολικά τζιράρει 50 δισ. ευρώ, πολλά περισσότερα από την κεφαλαιοποίηση ολόκληρης της τράπεζας.

«Δεν θα μπορούσα ποτέ να φανταστώ ότι όλα θα συνέβαιναν τόσο γρήγορα. Ενας μήνας, μέρα με τη μέρα, ήταν αρκετός για να περάσω από την οικογενειακή θαλπωρή σε μια οργισμένη καταιγίδα», λέει χαρακτηριστικά στις πρώτες παραγράφους του βιβλίου.

«Το 2005, γράφει ο Κερβιέλ, στο τέλος της πρώτης μου χρονιάς στο trading, όταν άρχισα να παραβαίνω τους κανόνες, πραγματοποίησα κέρδη αξίας 5 εκατ. ευρώ. Ενώ οι προϊστάμενοί μου είχαν πλήρη επίγνωση ότι αυτό το αποτέλεσμα είχε πραγματοποιηθεί βάσει της ανάληψης επισήμως μη αποδεκτών κινδύνων, μου ζήτησαν να φέρω το ίδιο αποτέλεσμα για το 2006. Εκείνη τη χρονιά απέφερα στην τράπεζα 10 εκατ. ευρώ, παραβαίνοντας λίγο ακόμα τους κανόνες. Ετσι, για το 2007 είχα στόχο τα 10 εκατομμύρια ευρώ, ενώ το πεδίο δράσης μου είχε περιοριστεί κατά περίπου 80%. Κέρδισα 55 εκατ., παρασπονδώντας λίγο ακόμα. Τι θα μου είχαν ζητήσει το 2008 αν δεν είχε ξεσκεπαστεί η υπόθεσή μου; Δεν θέλω καν να το φανταστώ».

Γιος κομμώτριας και σιδερά, γεννημένος στις 11 Ιανουαρίου το 1977 στη γραφική πόλη Πον Λ΄ Αμπέ της Βρετάνης, όπου και τελείωσε το λύκειο, από μικρός θέλησε να ασχοληθεί με τα χρηματοοικονομικά. Και το κατάφερε το 2000, λίγο πριν αποφοιτήσει από το πανεπιστήμιο, πιάνοντας την πρώτη του- αδιάφορη κατά τον ίδιο- δουλειά στη Societe Generale.

Από εκεί δεν άργησε να αναρριχηθεί στην «πρώτη γραμμή» των χρηματιστηριακών συναλλαγών. Το 2005 προάγεται στη μονάδα χαμηλού κινδύνου Delta Οne και έναν χρόνο αργότερα εξασφάλισε από επικερδές trading μπόνους 60.000 ευρώ, ενώ ο μισθός του ήταν 74.000 ευρώ. Οσο για το 2007, έχοντας κερδίσει 1,5 δισ. ευρώ για λογαριασμό της τράπεζας, προσδοκούσε να δει τον τραπεζικό του λογαριασμό να «φουσκώνει» κατά 600.000 ευρώ.

Σήμερα, ο Ζερόμ Κερβιέλ κυκλοφορεί ελεύθερος. Καταδικάστηκε σε φυλάκιση πέντε ετώνεκ των οποίων τα δύο με αναστολή- και χρηματικό πρόστιμο 4,9 δισ. ευρώ, όση και η ζημιά που προκάλεσε στην τράπεζα. Ασκησε όμως έφεση και, μέχρι αυτή να εκδικαστεί, βρίσκεται εκτός φυλακής, αλλά του απαγορεύεται να εργαστεί σε οποιαδήποτε εταιρεία του χρηματοπιστωτικού τομέα.