Σώζουν το αρχαιότερο τέµενος της Ευρώπης

Σωτηρία για το σπουδαιότερο µουσουλµανικό τέµενος της Ελλάδας και ένα από τα σηµαντικότερα µνηµεία παγκοσµίως, εκείνο του Βαγιαζήτ στο ∆ιδυµότειχο, προσφέρει το υπουργείο Πολιτισµού και Τουρισµού
Η Αθήνα µπορεί να µην έχει αποκτήσει δικό της τέµενος και οι µουσουλµάνοι να προσεύχονται στις πλατείεςτης πόλης, τοαρχαιότερο όµως οθωµανικό µνηµείο –εκτός Τουρκίας –στην Ευρώπη, το σηµαντικότερο στην Ελλάδακαι ένα απότα πλέον αξιόλογα παγκοσµίως,το τέµενος τουΒαγιαζήτστο ∆ιδυµότειχοθα δεχθεί τη φροντίδα που του αξίζει ως ένα από τα 777 πλέον µνηµειακά έργα ισλαµικής τέχνης και αρχιτεκτονικής του παγκοσµίου άτλαντα που έχουν καταρτίσει τα Πανεπιστήµια Χάρβαρντ και ΜΙΤ. Και µελλοντικά δεν αποκλείεται να γίνει επισκέψιµο.

«Η συντήρηση τουτεµένουςείναι ένα θετικότατο βήµα, καθώς είναι ένα µνηµείο που βρίσκεται στο κέντρο της πόλης µας και σύσσωµη η τοπική κοινωνία ενδιαφέρεται για την ανάδειξή του», λέει στα «ΝΕΑ» ο δήµαρχος ∆ιδυµοτείχου ΧρήστοςΤοκαµάνης. «Είναι έναµνηµείο που δεν έχει ανοίξει ποτέ για το κοινό, αν και χαρακτηρίζει την πόλη µας». Οσο για την πιθανότητα να λειτουργήσει ως τέµενος; «∆εν τίθεται τέτοιο θέµα. Το τέµενος είναι κηρυγµένο µνηµείο από το 1946. Αλλωστε λίγο πιο δίπλα υπάρχει µικρότερο τζαµί τοοποίο λειτουργεί», επισηµαίνει ο Χρήστος Τοκαµάνης. Η µνηµειώδης ξύλινη στέγη, η οποία καλύπτειεπιφάνειαενός στρέµµατος, είναι εκείνη πουθα βρεθεί στο επίκεντρο τηςφροντίδαςτου τεµένους που εγκαινιάστηκε τρεις δεκαετίες πριν από την Αλωση της Κωνσταντινούπολης, το 1420. Καµωµένη από κολοσσιαία δο κάρια δρυός πουαντλήθηκαν από τα δάση της Θράκης, η στέγη έχει το σχήµα τηςπυραµίδας καθώς ακολουθεί τον µαθηµατικότύπο των πυραµίδων µε κλίση 93%.

Ταλαιπωρηµένη λόγω του ευπαθούς υλικού της, τουχρόνου, αλλά καιτων ιστορικών συγκυριών – τµήµατα από τα µολύβδιναφύλλα που την προστάτευαν αφαιρέθηκαν κατάτη διάρκεια του Β’ Παγκοσµίου Πολέµου για να µετατραπούν σε σφαίρες – η ξύλινηστέγη είχε παρουσιάσει προβλήµατα στο παρελθόν. Η λύση – προσωρινή, αλλά αποτελεσµατική όπως αποδείχτηκε – δόθηκε το 1998 όταντυλίχτηκε µέσα σε ειδική µεµβράνη που την προστάτευσε από τον ήλιο και τη βροχή. Πλήγµα όµως δέχτηκε όταν δέκα χρόνιααργότερα κατέρρευσαν τµήµατα απότον µιναρέ λόγω κακοκαιρίαςκαι «πλήγωσαν» τηνπροστατευτική µεµβράνη.

«Το µνηµείο δεν κινδυνεύει να καταρρεύσει», κατέστη σαφές στη συνεδρίαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συµβουλίου, δεδοµένου ότι προβλήµατα έχει µόνο η στέγη, ενώ το υπόλοιπο δεν αντιµετωπίζει σοβαρά προβλήµατα διότι έχει µεγάλους τοίχους 2,20Χ2,40 µ. ίσως επειδή είχε αρχικά αρχίσεινα χτίζεται ως οχυρωµατικό έργο και όχι ως τζαµί.
Φοβούνταν τη διάλυση της στέγης

Γιατί όµως ώς τώρα οι όποιες επεµβάσεις σωτηρίας ήταν αποσπασµατικές (τοποθέτηση λαµαρίνων, ικριώµατα και υποστηλώσεις) και η µελέτη που υπήρχε για την αποκατάσταση του τεµένους του Βαγιαζήτ δεν είχε υλοποιηθεί; ∆ιότι οι επιστήµονες θεωρούν πως δεν πρέπει να διαλυθεί η στέγη για να µη χάσει την αυθεντικότητά της, αλλά δεν γνώριζαν και το βάθος της καταστροφής που έχει υποστεί η ξυλεία.

Νέες τεχνολογικές µέθοδοι πλέονόµως µε τη χρήση µιας βελόνας και µόνο µπορούν να κάνουν τα δοκάρια να «αποκαλύψουν» από τι υποφέρουν οπότε θα εντοπιστεί και ο κατάλληλος τρόπος επέµβασης, ενώ οιεργασίες θα ενταχθούν στο Ταµείο ∆ιαχείρισης Πιστώσεων γιατην Εκτέλεση Αρχαιολογικών Εργων.