… και οι γόνιμες περιπέτειες του Καλού

Το Γκίλιαντ δεν είναι ένα μανιφέστο υπέρ της επιστροφής στον Θεό και στη χριστιανική πίστη, αλλά ένας οδηγός πλεύσης στη ζωή που απαντά στο γεγονός ότι η πλειονότητα των Αμερικανών πιστεύει στον Θεό, όμως απαξιώνει τον άνθρωπο. Η Ρόμπινσον θεωρεί πως η θρησκεία μπορεί να προσεγγίσει με γόνιμο τρόπο την ανθρώπινη εμπειρία, και αυτό κάνουν οι πρωταγωνιστές της, ο αφηγητής με τον αντάρτη παππού και τον ειρηνιστή πατέρα, που είναι πάστορες- εκπρόσωποι του Καλού, αλλά όχι «άγιοι»- ποιμένες ψυχών με κοινό στόχο την καταξίωση του ανθρώπου αλλά με διαφορετική ο καθένας στάση ζωής. Μέσα από τις δικές τους μικροϊστορίες και τις συγκρούσεις τους ο αναγνώστης παρακολουθεί τις περιπέτειες του Καλού, τα πολλά του πρόσωπα, τις παγίδες στις οποίες πέφτει, τις αποτυχίες του, τις λιποταξίες του, τα διλήμματά του.

Η Ρόμπινσον στήνει έναν πολυδιάστατο κόσμο με ανάγλυφους και ερεθιστικούς χαρακτήρες και συζητά τα πάντα στο μυθιστόρημά της: γεγονότα και συναισθήματα, αναμνήσεις και σκέψεις, παρελθόν, παρόν και μέλλον. Από την αναγκαιότητα ή όχι των αιματηρών επεισοδίων στο Κάνσας για την απελευθέρωση σκλάβων πριν από τον αμερικανικό Εμφύλιο, μέχρι την απαγόρευση των μεικτών γάμων στην Αμερική του ΄50· από τα φωτεινά πνεύματα της αμερικανικής ιστορίας και τα ριζοσπαστικά κινήματα υπέρ των έγχρωμων μέχρι τις διάφορες προτεσταντικές εκκλησίες· από την αξία του γέλιου και την ουσία της ομορφιάς μέχρι τις Δέκα Εντολές…

Οι πιο γοητευτικοί ήρωές της είναι οι παραστρατημένοι και παρεξηγημένοι: ο πανούργος παππούς που έσπρωξε με τα κηρύγματά του το ποίμνιό του σε πόλεμο και έζησε γεμάτος οργή και ο γοητευτικός βαφτισιμιός που κρύβει ένα τρομερό τραύμα πίσω από τις απατεωνιές και το αλαζονικό και ερωτύλο προσωπείο του. Και φυσικά ο αφηγητής (αν ξεπεράσει κανείς το πόσο συχνά προσεύχεται), ο οποίος ταλανίζεται από φιλοσοφικά ερωτήματα που δεν ξέρει πώς να τα απαντήσει («αλλάζει άραγε ο άνθρωπος;» κ.ο.κ.), και παλεύει να ελευθερωθεί από τις παρορμήσεις του προκειμένου να ενεργεί σύμφωνα με την πραγματική δική του θέληση. Μην ξεχνάμε, μας λέει, ότι «είμαστε οι καλλιτέχνες της ίδιας μας της συμπεριφοράς».