Ηταν Εβραίος ο Αριστοφάνης;

Ας αρχίσουμε με μια μικρή, πικρή, ιστορία: Η εβραϊκή καταγωγή της οικογένειάς του, του στοίχισε τη θέση του διευθυντή στην Ακαδημία Μουσικής της Κολωνίας το 1933-αν και ήταν χριστιανός και δη καθολικός. Ο γερμανός συνθέτης Βάλτερ Μπράουνφελζ (1882-1954) κυνηγήθηκε από τους ναζί και για άλλο λόγο: επειδή είχε αρνηθεί να γράψει τον ύμνο του εθνικοσοσιαλιστικού κόμματος, στα πρώτα βήματα της «ανερχόμενης κοινωνικής δύναμης» που δεν είχε διόλου καλή σχέση με καθετί πολιτιστικό.

Και εκείνοι με εντολή του Χίτλερ, για να μην τους… αγγίξει η άρνηση του συνθέτη, έκαναν πως τελικά προτίμησαν τον «ιδεώδη» για τα γούστα τους Βάγκνερ. Περιφρονώντας δημοσίως τη μουσική του Μπράουνφελζ και κατατάσσοντάς την στην «εκφυλισμένη μουσική». Οπως θεωρούσαν και κάθε είδος τέχνης που ξέφευγε από την πεπατημένη της συντήρησης προς τον μοντερνισμό ή γενικά προς την… ελευθερία (εξαιρετικά δείγματα της κατά τους ναζί «εκφυλισμένης τέχνης», έντεκα γλυπτά μοντερνιστών, βρέθηκαν θαμμένα στα θεμέλια σπιτιών της Koenigstrasse του Βερολίνουη κατάχωσή τους τα έσωσε από τους βομβαρδισμούς).

Παρά τον διωγμό ο Μπράουνφελζ έμεινε στη Γερμανία, ανέστησε την Ακαδημία της Κολωνίας, διακρίθηκε ως πιανίστας και συνέχισε να γράφει. Εργα όπως η όπερα «Die Voegel», βασισμένη στους «Ορνιθες» του Αριστοφάνη, που είχε παρουσιαστεί π.ν. (προ ναζί), το 1920, με διθυραμβικές κριτικές και εξαιρετική υποδοχή από το κοινό. Μάλιστα μαέστρος ήταν ο μεγάλος Μπρούνο Βάλτερ, ο οποίος τόσο είχε ενθουσιαστεί από το έργο (ειρωνεία: μοιάζει πολύ στο στυλ του Βάγκνερ και του Ρίχαρντ Στράους) ώστε το μνημόνευε έως τη δεκαετία του ΄50. Ελα όμως που καραδοκούσαν οι ναζί…

Παρά την αποκατάσταση του Μπράουνφελζ στους γερμανικούς μουσικούς θώκους μετά τον Πόλεμο, ο συνθέτης δεν κατάφερε να καθιερώσει το όνομά του και σιγά σιγά ξεχάστηκαν ο ίδιος όπως και τα έργα του. Οι τόσο επιτυχημένοι εκείνοι «Ορνιθες» δεν παραστάθηκαν ξανά, παρά μόλις το 1971, κοντά μία εικοσαετία μετά τον θάνατο του Μπράουνφελζ, στην Καρλσρούη και το 1994 στο Βερολίνο.

Η Οπερα του Λος Αντζελες την παρουσίασε πρόσφατα σε μια εντυπωσιακή παραγωγή, σε σκηνοθεσία του υπεύθυνου για το Οld Globe Τheater του Σαν Ντιέγκο Ντάρκο Τρέσνιακ και διεύθυνση του πολύ καλού Τζέιμς Κόνλον και ένα καλό- φωνητικά- καστ. Είναι όμως η ιστορία που μετράει…

όπερα «Τhe Βirds/Die Voegel» βιντεοσκοπήθηκε για DVD και ΒluRay στο Λος Αντζελες (ΑrtΗaus)