Οταν η παράνοια γίνεται τέχνη

Μία η ταινία σε ολόκληρη την υφήλιο που τόσο αριστοτεχνικά, τόσο καταλυτικά και τόσο απολαυστικά µεταµορφώνει τη γελοιότητα σε σοβαρότητα και τον ακραίο παραλογισµό σε καταστροφική πραγµατικότητα: «SOS Πεντάγωνο καλεί Μόσχα». Το πιο τέλειο ρεσιτάλ τελειοµανίας του τελειοµανούς Στάνλεϊ Κιούµπρικ (1928-1999).

Θυµηθείτε την προτελευταία σκηνή. Εκεί ακριβώς όπου η ξεκαρδιστική γελοιότητα χορεύει ξέφρενα µε τηνπαραφροσύνη των Αµερικανών. Εκεί όπου τα κύτταρά σου δεν ξέρουν πώς να αντιδράσουν. Να γελάσουν ή να τροµάξουν. Εκεί µε τον ταγµατάρχη Τ. Τζ. King Kong (Σλιµ Πίκενς), διοικητή ενός θηριώδους B-52 που µεταφέρει πυρηνικές βόµβες άνωθεν των σοβιετικών Ουραλίων. Εκεί όπου η καταπακτή αρνείται να ανοίξει ώστε το φορτίο να αδειάσει και το µανιτάρι όλη την ανθρωπότητα να αφανίσει. Εκεί ακριβώς όπου αυτός ο ανεγκέφαλος στρατιωτικός συγχέει την εικονική, καουµπόικη πραγµατικότητα µε την αληθινή, εφιαλτική πιθανότητα της ολοσχερούς καταστροφής του πλανήτη. Εκεί, δηλαδή, όπου ο ίδιος µε χειροκίνητο µηχανισµό ανοίγει την καταπακτή, ελευθερώνει τον πυρηνικό κώνο και καθώς πέφτει προς τοκενό, καβάλα πάνω στον πύραυλο αµολάει ιαχές θριάµβου, σαν άλλος Τζον Γουέιν που ορµάει να καταβροχθίσει τη φυλή των Σιου. Εκεί λοιπόν το ελληνικό ακρωνύµιο Κ∆ΟΑ, δηλαδή Κτηνώδης ∆ύναµη Ογκώδης Αγνοια, µεταµορφώνεται σε τέχνη αξεπέραστων προδιαγραφών.

Και θυµηθείτε µεποια σκηνή ο Κιούµπρικ ρίχνει την αυλαία µιας προφητικής κατάµαυρης κωµωδίας που_ Θεέ µου! _ ποτέ µα ποτέ να µη συµβεί.Ο πλανήτης τυλιγµένος από το νέφος των µανιταριών και από πίσω η στοιχειωµένη φωνή της Βέρας Λιν τραγουδάει «We‘ll meet again», καθώς ολόκληρη η ανθρωπότητα λικνίζεται κατεβαίνοντας ένα ένατα σκαλιά προς τον Αδη. Υπέροχο!

Μετά τη «Λολίτα», κάπουστις αρχές του 1963, ο Στάνλεϊ Κιούµπρικ ψάχνει υλικό για µιαενδεχόµενη πυρηνική αναµέτρηση που θα προκαλούσε κάποιος αφασικός µιλιταριστής. Κάπου εκεί ο Αλιστερ Μπάκον του Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών τού υποδεικνύει το µυθιστόρηµα του Πίτερ Τζορτζ «Red Alert». Αυτό ήταν. Οι παραγωγοί, στην αρχή, έθεταν όρο την πρωταγωνιστική παρουσία του Πίτερ Σέλερς (1925 – 1980) σε τέσσερις ρόλους. Και του βρετανού αξιωµατικού Λάιονελ Μαντρέικ. Τον πήρε. Και του προέδρου των ΗΠΑ Μέρκιν Μάφλι. Τον πήρε και αυτόν. Και του ναζί επιστήµονα Dr Strangelove που κάθε φορά, όταν του απευθύνει τον λόγο ο πλανητάρχης εκείνος τον µπερδεύει µε τον Αδόλφο Χίτλερ και µε το αριστερό _ αν δεν κάνω λάθος _ µηχανικό χέρι του χαιρετάει ναζιστικά φωνάζοντας, «Mein Fuhrer». Τον πήρε και αυτόν. Αλλάκαι του ταγµατάρχη King Kong. Αυτόν, ευτυχώς, δεν τον πήρε. Επειδή λοιπόν εκείνητην περίοδοο Σέλερς χαµουρευόταν µε την Μπριτ Εκλαντ, αλλά και επειδή βρισκόταν στα µαχαίρια µε την πρώην του Αν Χόου (Howe), τα γυρίσµατα έγιναν στα λονδρέζικα στούντιο Shepperton. Πρώτα τα καπρίτσια του σταρ ύστερα ο σκηνοθέτης δηµιουργός.

Ο Κιούµπρικ λοιπόν συµβουλεύει τον Σέλερςνα αντιγράψει τους τρόπους και τη χροιά της φωνής του ΑντλάιΣτίβενσον. Πασίγνωστου πολιτικού, δύο φορές υποψήφιου για την προεδρία και ένα από τα πρωτο κλασάτα στελέχη του Κέννεντυ στην κρίση στον Κόλπο των Χοίρων. Η δοκιµαστική πρεµιέρα της ταινίας ορίστηκε για τις 22 Νοεµβρίου 1963. Επειδή όµως συνέπεσε µε τη δολοφονία του Κέννεντυ, η προβολή µαταιώθηκε και η παγκόσµια πρεµιέρα µετακινήθηκε για το 1964.

Το καστ και η συµµετρία βγάζουν µάτια. Ηαφήγηση διαιρείται σε τρία επίπεδα. Το πρώτο, στηναεροπορική βάση Burpleson. Εκεί από όπουθα απογειωθεί το σµήνος των B-52 µε κατεύθυνσηπρος τη Μόσχα. Το δεύτερο,στο θηριώδες War Room του πλανητάρχη µε όλους τους πρωτοκλασάτους γαλονάδες και µε ντεκόρ µια γιγαντιαία οθόνη µε την υδρόγειο που δείχνει την πορεία των βοµβαρδιστικών προς τη Σοβιετική Ενωση. Και το τρίτο, εντός του µοιραίου B-52 µε διοικητή τον ανεγκέφαλο χοντροαντικοµµουνιστή King Kong.

Η µουσική υπόκρουση µοιάζει µε εµβατήριο από µικρή ορχήστρα κρουστών. Το όνοµα του διοικητή της αεροπορικής βάσης είναι Jack Ripper, δηλαδή Τζακ Αντεροβγάλτης. Τον υποδύεται υποδειγµατικά και αλησµόνητα ο µακαρίτης Στέρλινγκ Χέιντεν, από τουςδιάσηµους µαυροπινακισµένους του Μακάρθι. Η παράνοιά του ορίζεται από δύο λέξεις «Bodily Fluids». Ο πυρηνικός πόλεµος αρχίζει επειδή οι Κόκκινοι µολύνουν τα σωµατικά µας υγρά. Μούρλια σας λέω. Και όταν ο πρόεδρος Μέρκιν Μάφλι συνοµιλήσει µέσω της κόκκινης γραµµής µε τον πρόεδρο της ΕΣΣ∆, κάποιον Ντµίτρι, ανακαλύπτει ότι οι Reds έχουν στην κατοχή τους µια Doomsday Machine που είναι έτσι ρυθµισµένη ώστε από µόνη της να εκραγεί και να καταστρέψει τον πλανήτη. Τότε ο στρατηγός Buck Τάργκινστον (Τζορτζ Σ. Σκοτ) πετάγεται πάνω και χτυπώντας την κοιλάρα του ουρλιάζει περιχαρής, «είναι ευκαιρία, κύριε πρόεδρε, να τελειώνουµε µια για πάντα µε τα κοµµούνια». Μα πώς; Αντε να αφανιστούν οι οκτώ στους δέκα Αµερικανούς. Στο τέλος όµως εµείςθα βγούµενικητές αό αυτή τηναναµέτρηση.

Η παράνοια έγινε τέχνηκαι ο Dr Strangelove ένα από τα αριστουργήµατα όλων των εποχών! Αύριο το Νο 9
Η ταυτότητα

null Πρωτότυπος τίτλος: «Dr Strangelove» or «How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb» null Ετος: 1964 null Σκηνοθεσία: Στάνλεϊ Κιούµπρικ null Σενάριο: Τέρι Σάουθερν, Στάνλεϊ Κιούµπρικ, ΠίτερΤζορτζ null Καστ: Πίτερ Σέλερς, Στέρλινγκ Χέιντεν, Τζορτζ Σ. Σκοτ, Κίναν Ουίν, Πίτερ Μπουλ null Μουσική: Λόρι Τζόνσον null Είδος: Μαύρη, πολιτική, κωµωδία null Διάρκεια: 95’