Από την αποθέωση στην κατάργηση

Αλλοθι ή ουσία το γεγονός ότι λόγω οικονοµικής κρίσης δεν έγιναν exit polls, το έλλειµµά τους στα εκλογικά τηλεοπτικά σόου αποδείχθηκε δυσαναπλήρωτο και όχι για λόγους σκηνοθεσίας, αλλά ουσίας
Για δυο ώρες σχεδόν πελαγοδροµούσαν οι πολιτικοί, απαντώντας σε όσες υποθετικέςερωτήσεις µπορούσαν ναεφεύρουν οι οµάδες παρουσιαστών τωνεκλογικών σόου, προσπαθώντας να αποφύγουν να δεσµευτούν µε οποιαδήποτε οριστική δήλωση. Oσο για τις δηµοσκοπήσεις των προηγούµενων ηµερών που υποτίθεται θα κάλυπταντο κενό προσφέροντας κλίµα εκλογικού σώµατος για να διευκολυνθούν στις διαγνώσεις τους οι πανελίστες, ελάχιστα λειτούργησαν. Η ίδια η τηλεοπτική σκηνοθεσία στα εκλογικά σόου µε το πλήθος των καλεσµένων και την αναµονή οριστικών αποτελεσµάτων κάθε άλλο παρά διευκολύνει τη σαπουνοπερική αοριστία γενικόλογων συζητήσεων.

Ο λόγος άλλωστε που έχουν τέτοια αξιοποίηση οι µετρήσεις στις ενηµερωτικές εκποµπές,πόσω µάλλον τα exit polls, στιςεκλογικές βραδιές είναι γιατί δίνουν, για µια στιγµή τουλάχιστον, σαφή, µετρήσιµη µορφή στην πολύπλοκη πραγµατικότητααφαιρώντας της κάθε µυθοπλαστική διάσταση. Με τις υπερβολές που χαρακτηρίζουν την εγχώρια τηλεοπτική πραγµατικότητα κατέληξαν να ενοχοποιηθούν, βέβαια, τα exit polls για σφάλµατα. Περισσότερο έφταιγε ο ενθουσιώδης τρόπος µε τον οποίο χρησιµοποιήθηκαν από εγχώριους σόουµαν, παρά γιατί έπεσαν πραγµατικά έξω. Αλλωστε όταν οι διαφορές µεταξύ των κοµµάτων είναι πολύ µικρές, το περιθώριο λάθους είναι µεγάλο, όπως συνέβη στις εκλογές του 2000 και βρέθηκαν οι οπαδοί της Ν.∆. να πανηγυρίζουν – παρασυρµένοι από ορµητικόπαρουσιαστή – για να παγώσουν λίγο αργότερα.

Είχαν µόλις εµφανιστεί στη χώρα µας τα exit polls και όπως συνέβη µε πολλά τηλεοπτικά φαινόµενα που εισάγαµε εκ του εξωτερικού θεωρήσαµε ότι πρόκειται για ένα ακόµη όπλο των παρουσιαστών προς άγραν τηλεθέασης. Ηταν στις ευρωεκλογές του 1996 που πρωτοπαρουσιάστηκε στο Μega exit poll αναβαθµίζοντας επίτο τηλεοπτικότερον τις βραδιές της αναµονής των εκλογικών αποτελεσµάτων.

Φρέσκια τότε η τηλεοπτική δηµοκρατίας µας και τα φαινόµενα εξαιρετικά έντονα. ∆υστυχώςδιατηρήθηκαν επι µακρόν, φτάνοντας να αποθεώνονται περίπου σαν µάγοι των εκλογικών βραδιών οιδηµοσκόποι και τα exit polls να αναγορεύονται σε κορυφαία στιγµή της δηµοκρατίας. Ερήµην της στατιστικής επιστήµης και χάριν και µόνο της τηλεθέασης.

Και µε εκείνη τηβίαιη κίνηση του εκκρεµούς που χαρακτηρίζει κάθε εγχώρια υπερβολή, βρεθήκαµεαιφνιδίως από την αποθέωση στην πλήρη απουσία. Το κόστος ενός exit poll; Περίπου 110.000 ευρώ. Η λύση; Να µοιραστεί στα πέντε. Το περίεργο, όµως, δεν είναι ότι αρνήθηκε τη συµµετοχή του ο Alpha, καθώς έτσικι αλλιώς επενδύει ελάχιστα στην ενηµέρωση, αλλά η κρατική τηλεόραση. Ξαφνική κρίση οικονοµίας; Πάντως το κόστος που αναλογούσε στον καθένα δεν ξεπερνούσε τα 29.000 ευρώ.

Μπορεί να θεωρούνται πολλά χρήµατα για µια ΕΡΤ που έχει κόψει µισθούς και συµβασιούχους, αλλά δενπαύει η πλήρης και αιφνίδιααπουσία σύγχρονων στοιχείωνεκλογικού θεάµατος να ξυπνάµνήµες παλαιώναγκυλώσεων, που της έχουν κοστίσει πολύ ακριβότερα. Ποιοςήθελε εκείνη την γκρίζα εικόνα της ΕΡΤ στην προχθεσινή βραδιά;

Μπορεί να έχειασκηθεί σκληρή κριτική στις σύγχρονεςδηµοκρατίες για τους µιντιακούς εντυπωσιασµούς µε τις έρευνες και τα exit polls, δεν παύει όµως η αισθητική µιας προηγµένης τηλεόρασης να έχει ταυτιστεί στησυνείδηση των τηλεθεατών µε τη λειτουργία της δηµοκρατίας.


Το προφανές γίνεται θέαµα ελπίδας

ΠΡΌΛΑΒΑΝ να στριµωχτούν βιαστικά στο υποχρεωτικό κενό που άφησαν λόγω εκλογικής νοµιµοφροσύνης οι πολιτικοί στα ενηµερωτικά πρωινά πάνελα περιπτώσεις κανονικών ανθρώπων που ζουν και δηµιουργούν σε πείσµα της µιζέριας και της κατήφειας των καιρών. Μια οµάδα νέων επιχειρηµατιών στο «Mega Σαββατοκύριακο» (Χασαπόπουλος – Αναγνωστάκης) αλλάζει ξαφνικά το σύνηθες βαρύ τοπίο της καθιερωµένης πολιτικής ενηµέρωσης µε τα όνειρά της, τα επιτεύγµατά της, το πείσµα της, τον ωραίο λόγο της. «∆εν έχουµε στην Ελλάδα την κουλτούρα του ρίσκου».

Το περίεργο είναι ότι σε αυτό τον τόπο γίνεται θέµα το προφανές για οποιαδήποτε άλλη αγορά, το επιχειρείν. Το ακόµη πιο περίεργο είναι ότι αίφνης αυτό και µόνο το θέµα έδωσε άλλο περιεχόµενο και ενδιαφέρον σε µια τυπικά ενηµερωτική εκποµπή. Της ελπίδας. Ισως γιατί η δίψα γι’ αυτήν είναι πολύ µεγαλύτερη πλέον από οποιαδήποτε παλιότερη επιθυµία για πολιτική ενηµέρωση και συνιστά πιο ουσιαστική πολιτική στάση η διατήρησή της από οποιαδήποτε πανελική πολιτικολογία.