Οι λέξεις ως χρώµατα

Εχω την εντύπωση πως οι πλαστικές τέχνες, η ζωγραφική, η γλυπτική, η χαρακτική, πριν γίνουν υλικά αποτυπώµατα και αισθητικές ορατές κατηγορίες, έχουν προηγηθεί ως πνευµατικές µορφές, έστω θολά µορφώµατα µέσα στην φαντασία των καλλιτεχνών. Θέλω να πω ότι αν δεν συλληφθεί στον νου η αριστοτελική σύνθεση είδους και ύλης, µορφής και περιεχοµένου, σχήµατος, ρυθµού και µηνύµατος, η µαστοριά δεν αρκεί για να παραχθεί έργο τέχνης. Οσο κι αν δεν δηλώνεται ή και δεν φαίνεται, οι εικαστικοί καλλιτέχνες είναι βαθιά στοχαστικοί άνθρωποι, µε φιλοσοφικές απορίες και αγωνίες έκφρασης. Συνήθως ο στοχασµός τους εγκιβωτίζεται και σηµαίνεται στο έργο τους, ενώ οι ίδιοι αρνούνται ή αδυνατούν να το υπερασπίσουν µε λόγια.

Υπάρχουν όµως και εξαιρέσεις ζωγράφων, γλυπτών ακόµη και περφόρµερ που εξηγούν και εντάσσουν το έργο τους σε θεωρητικά καλούπια. Υπάρχουν και ζωγράφοι, όπως ο Παναγιώτης Τέτσης, που έχουν και το συγγραφικό χάρισµα ώστε τα κείµενά τους να είναι ενδείκτες για το πώς παράγεται η τέχνη τους, από πού εµπνέονται και πώς αντιλαµβάνονται τον σκοπό της.

Ο Παναγιώτης Τέτσης µάς προίκισε πρόσφατα µε ένα ακόµη βιβλίο: «Φαρµακείον Βαγγέλη Ραφαλιά» (Καστανιώτης, επιµέλεια Θ. Νιάρχου). Είναι µια σειρά άρθρων όπου διακρίνει κανείς τα τοπία, τις ιδέες, τις αξίες και τους ανθρώπους που επηρεάζουν, ερεθίζουν και συγκινούν τον υδραίο ζωγράφο.

Εκείνο που εντυπωσιάζει σ’ αυτά τα κείµενα είναι το είδος της µατιάς, και πώς αλλιώς βέβαια θα γινόταν.

Ο Τέτσης ξεκινάει από το µέρος, το µικρό, το συγκεκριµένο είτε για τοπίο πρόκειται είτε για εποχή του έτους είτε θεσµός είτε πρόσωπο.

Προχωρεί από το µέρος στο όλον. Ζωγραφίζει µε λέξεις και διαλέγει µε φειδώ λέξεις όπως διαλέγει στην παλέτα αποχρώσεις ή µείξεις χρωµάτων.