Στα σπίτια των δράκων

Η λαϊκή παράδοση αναφερόταν στους δράκους ως μεγάλα όντα με διαπεραστικό, επιβλητικό βλέμμα και υπερφυσικές δυνάμεις. Αυτά τα μυθικά πλάσματα τελικά ζούσαν πράγματι στα μεγαλιθικά κτίρια της Νότιας Εύβοιας;
Η Εύβοια είναι γνωστή για τα βουνά της, τις παραλίες της, τα «τρελά» νερά της, κάποιες μονές και τα ιαματικά λουτρά της. Ομως κάποιοι τη θαυμάζουν και για το μυστήριο που κρύβεται πίσω από τους τεράστιους τοίχους των δρακόσπιτων . Τι είναι όμως δρακόσπιτο; Κατά τον καθηγητή Νίκο Μουτσόπουλο πρόκειται για μεγαλιθικά κτίσματα που βρίσκονται στην Κεντρική αλλά κυρίως στη Νότια Εύβοια . Το μέγεθος των κτιρίων αλλά κυρίως οι τοίχοι που αποτελούνται από τεράστιες πέτρες, οι περισσότερες εκ των οποίων ζυγίζουν μερικούς τόνους, δεν άφησαν πολλά περιθώρια εξήγησης στους προγόνους μας, παρά για το ότι επρόκειτο για δημιουργήματα υπερφυσικών όντων και ειδικά δράκων. Οι ντόπιοι τα ονομάζουν Ντραγκό ή Δραγκό και αναφέρονται στον τρόπο δομής τους με γκριζωπούς ασβεστόλιθους μεγάλων διαστάσεων. Υπολογίζεται ότι υπάρχουν τουλάχιστον είκοσι στην περιοχή της Νότιας Εύβοιας εκ των οποίων τα περισσότερα βρίσκονται μέσα σε ιδιόκτητες περιοχές και που δυστυχώς χρησιμοποιούνται από τους τσοπάνηδες των περιοχών οι οποίοι έχουν επέμβει δραστικά στο αρχικό κτίσμα. Ομως κάποια από τα δρακόσπιτα διατηρούνται σε καλή κατάσταση προκαλώντας το ενδιαφέρον αλλά και το δέος με τις κυκλώπειες πλάκες που αποτελούν το κύριο δομικό υλικό τους.

Ενα από τα δύο κοινά χαρακτηριστικά των δρακόσπιτων, είναι οι πύλες τους. Το δεύτερο εντυπωσιακό στοιχείο είναι η στέγη τους η οποία έχει κατασκευαστεί κατά το εκφορικό ή εμφορικό σύστημα, δηλαδή με μεγάλες, χοντρές πλάκες τοποθετημένες η μία πάνω στην άλλη. Η κάθε πλάκα όμως προεξέχει πάντα προς το εσωτερικό περισσότερο από αυτήν στην οποία στηρίζεται, έως ότου τελικά οι τελευταίες συναντήσουν τις αντίστοιχες του απέναντι τοίχου.

Η χρονολογία κτήσης των δρακόσπιτων δεν έχει εξακριβωθεί και τοποθετείται μεταξύ του 7ου και 2ου αι. π.Χ. ενώ και η χρήση τους παραμένει ασαφής, με τους ερευνητές να πιθανολογούν πως κάποια ήταν χώροι λατρείας και άλλα κατοικίες αρχαίων λατόμων.

Στην περιοχή των Στύρων τα δρακόσπιτα είναι διάσπαρτα σε διάφορες περιοχές επηρεασμένα από τις δραστηριότητες των ντόπιων, όμως κάποια διατηρούνται σε καλή κατάσταση. Το πιο εύκολα προσβάσιμο αλλά και λιγότερο ενδιαφέρον, είναι αυτό που βρίσκεται πάνω στον δρόμο Στύρων- Καρύστου. Περισσότερο εντυπωσιακό είναι το συγκρότημα των τριών δρακόσπιτων Πάλλη Λάκκα Δραγκό, όπως λέγονται στην τοπική διάλεκτο, δηλαδή τα δρακόσπιτα στου Πάλλη τη λάκκα. Το σύμπλεγμα των τριών δρακόσπιτων σχηματίζουν « Π » με τα δύο από τα τρία κτίρια να ακολουθούν το παραλληλόγραμμο μοντέλο του δρακόσπιτου της Οχης, ενώ το τρίτο είναι τετραγωνικής βάσης και κλείνει με τον εκφορικό τρόπο αλλά κυκλικά αφήνοντας μία τρύπα στην κορυφή. Γι΄ αυτό και κάποιοι ερευνητές αναφέρουν ότι πιθανόν το τετράγωνο κτίσμα να περιείχε κάποιον θησαυρό και στα άλλα δύο να έμεναν οι φύλακες.