Οδός Σταδίου, αριθµός 23

«Η µοναδική έξοδος κινδύνου στο υποκατάστηµα ήταν κλειδωµένη, ενώ είχε χαθεί το τηλεχειριστήριο που θα µπορούσε να την ανοίξει. Οι εργαζόµενοι, στην προσπάθειά τους να διασωθούν µετά τον εµπρησµό από τις µολότοφ, εγκλωβίστηκαν σε µια… σιδερένια κλούβα. Η τραγωδία ίσως θα ήταν µεγαλύτερη αν δεν είχε µείνει συµπτωµατικά ανοιχτή µια πόρτα διαφυγής, για να εξαερίζεται ο χώρος επειδή µύριζε µια τουαλέτα!». Αυτά µεταξύ άλλων αναφέρει το πόρισµα της Επιθεώρησης του υπουργείου Εργασίας («Το Βήµα», 24/9) σχετικά µε την τραγωδία στην τράπεζα Μarfin, στην οδό Σταδίου. Καταγράφονται σοβαρές ελλείψεις στο σύστηµα πυρασφάλειας, κλειστές έξοδοι διαφυγής, ελλείψεις πιστοποιητικών και απουσία σχετικής εκπαίδευσης του προσωπικού. Παράγοντες που προφανώς επέδρασαν στην προσπάθεια απεγκλωβισµού των εργαζοµένων. Το πόρισµα-καταπέλτης διαψεύδει τη διοίκηση της τράπεζας, που έσπευσε αµέσως µετά την τραγωδία να αποσείσει ενδεχόµενες ευθύνες της. Λίγο µετά τον τραγικό θάνατο της Αγγελικής Παπαθανασοπούλου, της Παρασκευής Ζούλια και του Επαµεινώνδα Τσάκαλη, γράφαµε σε τούτη τη στήλη: «Εχουν ευθύνες, ποινικές ή άλλες, οι υπεύθυνοι της τράπεζας; Πιστεύω πως έχουν και πρέπει να τους αποδοθούν. Αυτές όµως οι ευθύνες επικούρησαν τη βασική αιτία και δεν µπορούν να χρησιµοποιούνται για να την συσκοτίζουν. Στη Σταδίου τρεις νέοι άνθρωποι πέθαναν από µια φωτιά. Τη φωτιά άναψαν οι µολότοφ. Τις µολότοφ πέταξαν εν ψυχρώ µασκοφόροι δολοφόνοι. Τόσο συγκλονιστικά απλό. Αν οι καταγγελίες µας δεν ξεκινούν από αυτό το απλό, τότε είµαστε κι εµείς προβοκάτορες. Αν την επόµενη φορά που οι γκεστ σταρ–ψυχοπαθείς της βίας µπουν ανάµεσά µας εµείς συνεχίσουµε κανονικά να πορευόµαστε, είµαστε κι εµείς προβοκάτορες».

Το πόρισµα επιβεβαιώνει εκείνη την εκτίµηση. Επειδή όµως ξαναεµφανίστηκαν µονόπλευρες «αναλύσεις», ας θυµίσουµε το αυτονόητο: κάθε προσέγγιση που επιλεκτικά επιδιώκει να υπερτονίσει ή να µειώσει κάποιες ευθύνες, µας αφήνει αδιάφορους. Οι θιασώτες της δολοφονικής βίας και οι επιδεικνύοντες παθολογική ανοχή στα παιχνίδια τους δεν µπορούν να χρησιµοποιούν ως εκ των υστέρων άλλοθι την υπαρκτή – όπως αποδεικνύεται – ασυδοσία της τράπεζας. Η περιχαρής περιφορά του πορίσµατος σε δίκτυα και διαδίκτυα δεν αλλάζει το βασικό αίτιο των θανάτων, δεν µετατρέπει τις µολότοφ σε βραχυκύκλωµα. Δεν οµορφαίνουν οι παραµορφωτικοί φακοί τα σκοτεινά κουκουλοφόρα «µη-πρόσωπα». Από την άλλη, όµως, δύσκολα ξεχνιούνται οι οργίλες ανακοινώσεις και οι αµφίβολης ακρίβειας ισχυρισµοί της διοίκησης της τράπεζας, που επεδίωκε να συσκοτίσει την πραγµατικότητα. Το τραπεζικό κατάστηµα ήταν ένα κλειστό φονικό κουτί και οι µολότοφ βρήκαν άφθονα εύφλεκτα υλικά όταν έσκασαν πάνω στην ατσαλάκωτη υπεροπτική πλεονεξία των περίφηµων πολλά υποσχόµενων «νέων επιχειρηµατιών».

§ Ο Κωστής Παπαϊωάννου είναι πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώµατα του Ανθρώπου.