… και οι αντιφάσεις της σύγχρονης Τουρκίας

«Δεν μπορούμε να ξεδιαλύνουμε την ιστορία με τα διαμορφωμένα από τον εθνικισμό του 19ου αιώνα μυαλά μας». Σ΄ αυτήν την άποψη καταλήγει η συζήτηση του απόγονου των βυζαντινών αυτοκρατόρων με την απόγονο των οθωμανών σουλτάνων. Ο εθνικισμός μαζί με τον λαϊκισμό (όπου εντάσσεται και ο φονταμενταλιστικός ισλαμισμός) φαίνεται να είναι για τον Λιβανελί οι πληγές της σύγχρονης Τουρκίας. Με κοινωνιολογική και όχι πολιτική προσέγγιση παρουσιάζει λοιπόν στο μυθιστόρημά του τις διάφορες νοοτροπίες που συνυπάρχουν και συγκρούονται στον τόπο του, και εδώ δείχνει τα αφηγηματικά του χαρίσματα. Με συνεχή πηγαινέλα στον χρόνο μιλάει για τον εκδυτικισμό των αστών της Ισταμπούλ από τα μέσα του 18ου αιώνα, για τη μεγάλη κούρσα της αλλαγής και τις μεταρρυθμίσεις του Κεμάλ που έπεσαν σαν νεροποντή στην τουρκική κοινωνία των αρχών του 20ού αιώνα, για τη μετανάστευση των Τούρκων στη Γερμανία και για τις ταπεινώσεις που έζησαν, για την άνοδο του ισλαμισμού που πατάει στην έλλειψη παιδείας των μαζών, για την εξέλιξη της θέσης της γυναίκας, για την εξεγερμένη μοντέρνα νεολαία που συντονίζεται με την ευρωπαϊκή πραγματικότητα, για τις προκαταλήψεις απέναντι στους ξένους, για τις καινούργιες γενιές που λειτουργούν σαν αρπακτικά για να βρουν μια θέση στο καινούργιο μωσαϊκό της χώρας. Ετσι γινόταν ανέκαθεν σ΄ αυτά τα μέρη, λέει κάποιος ήρωας του βιβλίου. Ετσι γίνεται και στην ιστορία της Λεϋλά και της Ρόξυ, τα άγρια πάνε να διώξουν τα ήμερα, αλλά στο τέλος η ισορροπία θα αποκατασταθεί.