Κουτσά στραβά

«Του λιμανιού το καλντερίμι όσοι δε ζήσαν/ να που δεν ξέρουν τι ΄ναι πόνος και καημός/ πώς κλαίει ο άνθρωπος που τα όνειρά του τώρα σβήσαν/ πόσο πικρός, του κόσμου ο κατατρεγμός./ Πνιχτές ανάσες και βρισιές/ βαμμένα χείλια παγωμένα στις γωνιές/ κι είναι θάνατος αργός/ του πεζοδρομίου ο νόμος ο σκληρός», τραγουδούσε η Πόλυ Πάνου στη θεατρική επιτυχία του Αλέξη Γαλανού «Κόκκινα φανάρια». Το τραγούδι δεν ακούστηκε τελικά ούτε και στην κινηματογραφική μεταφορά του έργου από τον Βασίλη Γεωργιάδη, που τον έφερε στις υποψηφιότητες για Οσκαρ το 1963- ο θρύλος λέει πως έχασε το βραβείο ξενόγλωσσης ταινίας για ελάχιστες ψήφους από το «8 » του Φελίνι.

Είχαν περάσει ελάχιστα χρόνια από το κλείσιμο των πορνείων και των κακόφημων μπαρ (όπως η «Φρύνη» της Μαντάμ Παρί στα «Φανάρια» του Γεωργιάδη) της πειραϊκής Τρούμπας, όταν η ταινία έκανε μεγάλη εισπρακτική επιτυχία, χαρίζοντας στην ελληνική κοινωνία την εικόνα της συμπαθούς, καλοκάγαθης πόρνης. Αυτό δεν εμπόδισε βέβαια το άγριο κυνηγητό των ιερόδουλων «του δρόμου», όπως εκείνες που σύχναζαν εκεί που κάποτε βρίσκονταν τα κρατικά πορνείαναι, υπήρχαν και κρατικά στα Βούρλα του Πειραιά, ώστε να είναι ελεγχόμενα- όπου μπορούσες να πάρεις «γαλόνια» (αφροδίσια) από τις «λαμαρίνες», τις κοπέλες που «για ένα τάλιρο» προσέφεραν υπηρεσίες στο πι και φι (δεν φορούσαν άλλωστε εσώρουχο), πατώντας το ένα πόδι σε τσιμεντόλιθο. Μάρτυς και το βιβλίο «Βούρλα- Τρούμπα» του Βασίλη Πισιμίση στη σελ. 19.

Ελάχιστα διέφεραν από τις κακόφημες ζώνες της σημερινής Αθήνας όπως έχει αφεθεί να καταντήσει- και από τη δημοτική αρχή. Οπου αλλοδαπές πόρνες κυκλοφορούν (δίχως εσώρουχα συνήθως) και προσφέρονται έναντι μόλις 5 ευρώ, φωνάζοντας στα περαστικά αυτοκίνητα το ζοφερό «δίχως προφυλακτικό», σε μικρή απόσταση από τον προαγωγό τους που συνήθως διαπληκτίζεται με διπλανό προαγωγό ή με άλλη κοπέλα. Υπάρχουν αναλογίες: τότε, παλιά, ήταν η προσφυγιά. Σήμερα, είναι οι οικονομικοί μετανάστες…

Oλα αυτά σοβούν στο ιστορικό κέντρο, χαμηλά στη Σόλωνος, στη Σωκράτους και γύρω από το Εθνικό Θέατρο. Του οποίου οι εργαζόμενοι έκαναν δραματική έκκληση για την εγκληματικότητα, που δεν αφήνει τους ίδιους και τους θεατές να πάνε στις παραστάσεις των εθνικών- για φαντάσουσκηνών. Ποιος ξέρει τι θα δουν στο μέλλον τα παιδιά που συνωστίστηκαν στις εξετάσεις για την εκεί δραματική σχολή… (σελ. 6).

Υπάρχει κάποιος που να μην κωφεύει στην κατάντια μιας άλλοτε ασφαλούς πόλης; Τότε που και οι κακόφημες γωνιές γίνονταν τραγούδι στα χείλη μιας Βέμπο: «Τα σκοτάδια μισούσα τις νύχτες/ και τ΄ άστρα φοβόμουν…/ Μα άλλαξα ζωή/ νύχτα το πρωί/ έγινε κι ανάρια/ μπρος μου αργοδιαβαίνουν/ κόκκινα φανάρια». Απλώς τότε, στην Τρούμπα ή στα Βούρλα- αργότερα στη Φυλής και στο Μεταξουργείο- οι «τσουρνούδες» (σύμφωνα με το παραπάνω βιβλίο), ζεύγος ιερόδουλου με καταφερτζή προαγωγό, κατάφεραν να κλέβουν τον πελάτη με κόλπο: τον πήγαιναν σε κρεβάτι με μακριά σεντόνια. Από την καρέκλα όπου άφηνε τα ρούχα του, στο κατωπόδι, του «τσούρνεβε» το πορτοφόλι ο κρυμμένος πίσω απ΄ το σεντόνι προαγωγός. Και για να μην το καταλάβει μετά, οι υπηρεσίες πληρώνονταν προκαταβολικά… Σήμερα οι «τσουρνούδες» γύρω μας δεν χρειάζονται καν μακριά σεντόνια.

Τα «κόκκινα φανάρια» υμνήθηκαν από πολλούς, κάποτε και σαν αντίβαρο προς τη βεβαρημένη λίμπιντο. Οπως από τον Τζίμι Χέντριξ, τον βίαιο με τις γυναίκες όπως αποκαλύπτεται 40 χρόνια από τον θάνατό του (σελ. 3), στο τραγούδι «Red Ηouse» για έναν κατάδικο των 99 ημερών που ψάχνει το ταίρι που είχε αφήσει πίσω σε ένα πορνείο για να καταλήξει με την αδελφή της… Τα «φανάρια» υμνήθηκαν όσο και το σκανδαλιστικό, ερωτικό γυμνό της μεγάλης οθόνης. Που το υπηρέτησε σαν να ήταν τέχνη απενοχοποίησης μιας συμπλεγματικής κοινωνίας η Αδαμαντία Μαυροειδή. Η Γκιζέλα Ντάλι των εφηβικών κινηματογραφικών ερεθισμών που μας άφησε κληρονομιά το ακόλαστο του πόθου για τα πέρα από την πεζή πραγματικότητα (σελ. 10). Υμνήθηκαν και όσο του έρωτα τα τερτίπια. Ας θυμηθούμε τον βασιλιά Σολομώντα που φιλοξενώντας τη βασίλισσα του Σαβά, όταν της ζήτησε να κοιμηθεί μαζί του κι εκείνη αρνήθηκε, φρόντισε να την ταΐσει μπόλικα καρυκεύματα. Βάζοντάς της όρο πως δεν θα πάρει τίποτε πολύτιμο από το παλάτι τη νύχτα, αλλιώς θα έπρεπε να υποκύψει στις προτάσεις του. Εκείνη δίψασε και ήπιε νερό- κι έτσι ο βασιλιάς ζήτησε ικανοποίηση για το πολύτιμο που του πήρε: το νερό (σελ. 14).

Σαν το νερό που κύλαγε στις ρούγες την ώρα που ο Σπύρος Ζαγοραίος τραγουδούσε τη γλυκόπικρη γεύση του έρωτα με κόκκινες ανταύγειες: «Ημουνα μόνος όταν ξέσπασε η μπόρα/ κι έγινα ένα μ΄ όλα αυτά τα απομεινάρια/ που για να ζήσουν προτιμούν αυτή την ώρα/ αυτές τις ρούγες με τα κόκκινα φανάρια./ Κρύφτηκα σ΄ ένα υπόστεγο και κοίταζα/ μπρος μου περνούσαν τρέχοντας όλου του κόσμου οι ράτσες/ κι έβλεπα το κεφάλι όπου γύριζα/ φρικτές, βρεμένες, βρώμικες, ηδονισμένες φάτσες…».

Koutsastraba@dolnet.gr