Ενα συναρπαστικό «ρεπορτάζ» της μεγάλης φωτιάς

Αλέκα ΚαραδήμουΓερόλυμπου ΤΟΧΡΟΝΙΚΟ ΤΗΣΜΕΓΑΛΗΣ ΠΥΡΚΑΓΙΑΣ
UΝΙVΕRSΙΤΥ SΤUDΙΟ ΡRΕSS, 2002, Ηλίας Πετρόπουλος, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΤΟΥ1917
Η ΠΥΡΚΑΓΙΑ

ΜΠΑΡΜΠΟΥΝΑΚΗΣ, 1980 Παραφράζοντας τη γνωστή ρήση του Μαρξ, θα μπορούσε κανείς να πει πως οι φυσικές καταστροφές αποτελούν τη «μήτρα» των πόλεων. Η Λισαβώνα και το Σαν Φρανσίσκο αποτελούν δυο χαρακτηριστικά παραδείγματα. Είναι αδιανόητο να φανταστεί κάποιος ποια θα ήταν η όψη της σημερινής Θεσσαλονίκης αν δεν είχε συμβεί η καταστροφική πυρκαγιά του 1917, η οποία σώριασε σε ερείπια το μεγαλύτερο μέρος του ιστορικού κέντρου της. Η Γερόλυμπου, βασισμένη σε ένα γαλλικό χειροποίητο αναμνηστικό άλμπουμ το οποίο πωλούνταν στα κυλικεία της Στρατιάς της Ανατολής στους στρατιώτες που βρίσκονταν στο μέτωπο, συνθέτει μεθοδικά ένα συναρπαστικό «ρεπορτάζ» της μεγάλης φωτιάς. Ενα πλήθος από πολύτιμες φωτογραφίες, επίγειες και από αέρος, της αεροναυτικής υπηρεσίας του γαλλικού στρατού αντικρυστά με μαρτυρίες από κατοίκους της πόλης, ταξιδιώτες και ανταποκριτές εφημερίδων, αποδίδουν το κλίμα μιας πόλης που έγινε στάχτη και αναγεννήθηκε, όπως αναγεννήθηκε, από αυτήν. Ο Πετρόπουλος στο λεύκωμά του παραθέτει ένα πλήθος από σπάνια φωτογραφικά ντοκουμέντα: καμένα μνημεία, σπίτια σε σωρούς, μαυροφορεμένες γιαγιάδες που διασχίζουν ερείπια, ξένοι φαντάροι διάσπαρτοι στα γκρεμίδια, ένα αποτεφρωμένο σινεμά, λειωμένοι μεταλλικοί σκελετοί κτισμάτων, υπαίθρια παζάρια εμπόρων που έμειναν άστεγοι, αυτό είναι το σκηνικό μιας πύρινης υπερπαραγωγής.