Οι γυναίκες του στρατηγού

Με το επιτηδευμένο μουστάκι και το ξεχωριστό βλέμμα, ο μεξικανός επαναστάτης στην προσωπική του ζωή είχε ένα αχαλίνωτο πάθος για τις γυναίκες. Και όταν πήγαινε με γυναίκες το έκανε στα σοβαρά, τόσο που αναγνώρισε ισότιμα όλα τα παιδιά που έκανε, δίνοντάς τους το επώνυμό του και την περιουσία του.

Εδώ και ογδόντα χρόνια ο Πάντσο Βίγια αποτελεί μια ιστορική φιγούρα που παριστάνει είτε τον κοινό αλογοκλέφτη ή τον ληστή με ισχυρή κοινωνική συνείδηση που μετά τις επιδρομές του μοιράζει τα λάφυρα μεταξύ των φτωχών, είτε τον ηρωικό στρατηγό και άνθρωπο κλειδί της Μεξικανικής Επανάστασης, είτε τον άσπλαγχνο δολοφόνο που δεν του καίγεται καρφί όταν σκοτώνει. Αυτός ο βάρβαρος κόσμος γεμάτος πιστόλια, άλογα και κρεοπωλεία με επιδοτημένα προϊόντα μεταφραζόταν στην προσωπική του ζωή σε ξέφρενο και ασίγαστο πάθος για γυναίκες. Ο Βίγια αντιμετώπιζε σοβαρά τις κατακτήσεις του. Εκτός από το να οδηγεί τις γυναίκες στο κρεβάτι ή στον αχυρώνα ή στα βραχάκια, ανάλογα με την περίσταση, εξίσου συχνά τις άφηνε έγκυες και μετά, τρυφερός και συναισθηματικός όπως ήταν, φρόντιζε γι΄ αυτές και τα παιδιά που γεννούσαν. Εδινε σε όλα το επώνυμό του (Βίγια, το επαναστατικό, όχι Αράνγκο, το κανονικό) και αρκετά συχνά σπίτωνε στο ίδιο μέρος τα παιδιά που είχε αποκτήσει από δύο ή τρεις ή έξι γυναίκες. Στις απαρχές της Επανάστασης ο Βίγια, μεταξύ των μαχών, βρήκε χρόνο για να φλερτάρει (φευγαλέα αλλά επίμονα) τη Λους Κοράλ. Λίγες ημέρες μετά την παντρεύτηκε σε εκκλησία, αλλά την προηγούμενη του γάμου ο ιερέας που τέλεσε τη λειτουργία τού έδωσε να καταλάβει ότι σωστό θα ήταν να εξομολογηθεί πριν από την τελετή. Ο Βίγια απέφυγε αυτή την ενοχλητική διαδικασία λέγοντας, εκτός πρωτοκόλλου: «Κοιτάξτε, για να με εξομολογήσετε χρειάζεστε τουλάχιστον οκτώ μέρες και όπως βλέπετε, έχουν όλα κανονιστεί για να γίνει ο γάμος αύριο». Ετσι κι έγινε, παντρεύτηκε τη Λους αν και στην πραγματικότητα ήταν ήδη παντρεμένος με την Πέτρα Εσπινόσα και πιθανόν με πολλές άλλες, κρίνοντας από την πληθώρα των γραμμάτων που λάμβανε.

Οταν ο στρατηγός ενδιαφερόταν για μια γυναίκα δεν υπήρχε εμπόδιο που να μην παραμέριζε από τον δρόμο του. Εάν ετίθετο ζήτημα νομιμοποίησης το έλυνε με την παρουσία ενός δικαστή στα επαναστατικά του στρατεύματα, ο οποίος εντασσόταν στα πρωτοπαλίκαρά του και πρόθυμα πάντρευε το αφεντικό του με τις κοπέλες που δεν μπορούσαν να διανοηθούν ερωτικές περιπτύξεις χωρίς να έχει προηγηθεί πράξη γάμου. Αυτοί οι αυτοσχέδιοι γάμοι λάμβαναν χώρα στα πιο απρόβλεπτα μέρη, κάτω από ένα δένδρο, έξω από ένα αντίσκηνο ή μπροστά από τον πάγκο μιας καντίνας με φόντο τεκίλες, πυροβολισμούς και γέλια. Εκτός από αυτοσχέδιοι, οι γάμοι αυτοί ήταν και εφήμεροι εφόσον διαρκούσαν μέχρι ο στρατηγός να καταφέρει να ρίξει στο κρεβάτι την κοπέλα και τότε ο δικαστής, σε ένδειξη ζήλου, έσκιζε την πράξη γάμου για να μην έχει το αφεντικό του προβλήματα με τον νόμο στον επόμενο γάμο του. Οταν τα εμπόδια δεν μπορούσαν να εξομαλυνθούν από τον προσωπικό του δικαστή, ο Βίγια τα ξεπερνούσε όπως και να ΄χε, ακόμα και με τη βία, όπως συνέβη στην περίπτωση της Αουστρεμπέρτα Ρεντερία, της τελευταίας γυναίκας που παντρεύτηκε. Η Αουστρεμπέρτα εμφανίστηκε όταν ο στρατηγός, έχοντας ξεμπερδέψει με την Επανάσταση, είχε αποσυρθεί στο Κανουτίγιο, το μεγάλο αγρόκτημα όπου διέμενε και περνούσε τον καιρό του με γεωργικές δουλειές σε ένα θορυβώδες οικογενειακό περιβάλλον. Μαζί με τον στρατηγό ζούσαν επτά παιδιά του, τα οποία είχε περιμαζέψει από διάφορα σπίτια στα περίχωρα. Επίσης ζούσε η γυναίκα του Λους Κοράλ, η άλλη γυναίκα του Σολεδάδ Σεάνιες με τα δύο παιδιά της και περιστασιακά, επίσης με το παιδί της, η επίσημη ερωμένη του Μανουέλα Κάσας. Η οικογενειακή ζωή του Βίγια στο Κανουτίγιο αποτελούσε ένα σχολαστικά οργανωμένο σύστημα και περιελάμβανε, εκτός από τις τρεις γυναίκες και τα παιδιά, μια κοσμοσυρροή από δασκάλους. Υπήρχε μια αίθουσα όπου έκαναν μαθήματα τα παιδιά, καθώς και μια τεράστια τραπεζαρία όπου συγκεντρώνονταν γύρω από την ικανοποιημένη φιγούρα του στρατηγού, πάνω από τριάντα άνθρωποι και έτρωγαν.

Η Αουστρεμπέρτα Ρεντερία ήταν λευκή, ψηλή με σκουρόχρωμα μάτια, την είχε απαγάγει ο διοικητής Μπαουντέλιο Ουρίμπε, γνωστός και ως Αυτούλας, και την είχε δωρίσει στον Βίγια. Ο στρατηγός ερωτεύτηκε το «δώρο» με την πρώτη ματιά και όταν συνειδητοποίησε ότι εκείνη δεν συμμεριζόταν τα αισθήματά του, την έκανε δική του με τη βία. Ο ιστορικός Φρίντριχ Κατζ διηγείται την ακόλουθη σκηνή από τη θαυμάσια και εξαντλητική βιογραφία του στρατηγού: «Η τελευταία πράξη της βίαιης σκηνής ήταν τρομερή. Εκλαιγε όχι μόνο η Αουστρεμπέρτα τον καημό της, αλλά και ο ίδιος ο στρατηγός στην άκρη του κρεβατιού. Εσένα θα σε παντρευτώ, Μπετίτα, τραύλιζε ο Βίγια, εσύ δεν είσαι σαν τις άλλες». Αυτό που ακολούθησε μετά την απαγωγή με το ζόρι, αποδεικνύει τη γοητεία που ασκούσε ο στρατηγός. Ο πατέρας της Αουστρεμπέρτα, απελπισμένος στην προοπτική να κάνει τον Βίγια γαμπρό του, διέφυγε με την κόρη του στις ΗΠΑ, όπου και έζησαν μες στη φτώχεια κάνοντας δουλειές του ποδαριού για να επιβιώσουν, μέχρι να περάσει το πείσμα του στρατηγού. Οταν ο Βίγια παραδόθηκε και αποσύρθηκε στο Κανουτίγιο, ο υποψήφιος πεθερός του επέστρεψε στο Μεξικό με την κόρη του και εγκαταστάθηκε κρυφά στην πόλη Γκόμες Παλάσιο. Η Αουστρεμπέρτα εκεί, πιθανώς εμποτισμένη με τις δόσεις τεστοστερόνης που της είχε σπείρει ο στρατηγός, ενημέρωσε τον πατέρα της ότι ήταν παράφορα ερωτευμένη με τον βιαστή της και έφευγε εκείνη τη στιγμή με κατεύθυνση το αγρόκτημά του για να τον βρει.

Το σεξαπίλ του Βίγια, όπως φάνηκε από το πορτρέτο του που σκιαγραφήθηκε μέχρι εδώ, επηρέαζε και τους άνδρες, αφου οι στρατιώτες του τον λάτρευαν και όπως λέει ο στιχουργός του τραγουδιού, «θεωρούσαν αντρίκειο να πεθάνουν γι΄ αυτόν». Την εποχή της αίγλης του, η γοητεία του Βίγια αιχμαλώτισε και τον διεθνή Τύπο, με τους δημοσιογράφους να τον ακολουθούν στις μάχες του με ένα πολυτελές βαγόνι, που ο στρατηγός είχε προσθέσει στο τρένο των επαναστατών. Από εκεί ο Τζον Ριντ έγραψε τα φημισμένα χρονικά που κυκλοφόρησαν στις ΗΠΑ για τον ήρωα της Μεξικανικής Επανάστασης και έκαναν τον πρόεδρο Ουίλσον να δηλώσει το 1913 ότι δεν θα είχε καμία αντίρρηση αν εκλεγόταν ο Φρανσίσκο Βίγια πρόεδρος του Μεξικού, μια απερισκεψία για την οποία μετάνιωσε οικτρά τρία χρόνια αργότερα, όταν ο στρατηγός εισέβαλε στην αμερικανική πόλη Κολόμπους.

Το χάρισμα του Βίγια, ενισχυμένο από τις θεαματικές επαναστατικές νίκες του, έκανε εξάλλου τον Χάρι Ε. Αϊτκεν, παραγωγό της εταιρείας Μutual Film στο Χόλιγουντ, να υπογράψει μαζί του συμβόλαιο για να κινηματογραφήσει τις μάχες του.

Την 12η Δεκεμβρίου 1916 καταγράφτηκε το πιο μελανό γεγονός στην πάντα οριακή σχέση του Βίγια με τις γυναίκες. Μόλις κατέλαβε την πόλη Καμάργκο, μια γυναίκα πλησίασε τον Βίγια για να του ζητήσει με λυγμούς να δώσει χάρη στον άνδρα της. Οταν όμως κατάλαβε ότι είχε ήδη εκτελεστεί όρμησε καταπάνω στον στρατηγό με βρισιές και γροθιές μέχρις ότου η σφαίρα ενός τουφεκιούδεν γνωρίζουμε αν το όπλο βρισκόταν στα χέρια του ίδιου του Βίγια- την έριξε άψυχη στο χώμα. Αμέσως μετά, ο Βίγια διέταξε να εκτελεστούν ενενήντα γυναίκες που υπηρετούσαν στον στρατό του Καράνσα, τις οποίες είχαν αιχμαλωτίσει οι στρατιώτες του. Ο γραμματέας του έγραψε τότε: «Αμφιβάλλω αν κάποια πένα μπορεί να περιγράψει επακριβώς τις σκηνές πόνου και τρόμου που διαδραματίστηκαν εκείνο το πρωί. Θρήνος, αίμα, συντριβή, ενενήντα θυσιασμένες γυναίκες, σωριασμένες η μία πάνω στην άλλη, με κομματιασμένα κρανία και στήθη τρυπημένα από βλήματα των στρατιωτών του Βίγια».

Οι συνωμοσίες δολοφονίας κατά του Βίγια αυξάνονταν όσο πλησίαζε το τέλος της Επανάστασης. Στους εχθρούς του από το στρατόπεδο του Καράνσα είχαν προστεθεί δυο- τρεις αμερικανικές πρωτοβουλίες που στόχευαν στην εξολόθρευση του στρατηγού. Για κάποιον ανεξήγητο λόγο, ο Βίγια μισούσε τους Κινέζους τόσο πολύ όσο θαύμαζε τους Ιάπωνες. Χρησιμοποιώντας ως μεσάζοντα τον Γκεμίτσι Τατεμάτσου, έναν Ιάπωνα που υπήρξε προσωπικός του υπηρέτης, η κυβέρνηση της Ουάσιγκτον κατάφερε να παρεισφρήσουν αρκετοί Ιάπωνες στο στενό περιβάλλον του στρατηγού. Δύο από αυτούς, οι Ντίο και Φουσίτα κατόρθωσαν να ρίξουν ισχυρό δηλητήριο στο φλιτζάνι με τον καφέ που θα είχε πιει ο στρατηγός αν δεν είχε αφαιρεθεί κοιτάζοντας τα οπίσθια της Ρόσα Λίμα, μιας από τις στρατιωτίνες του που περνούσε από εκεί με αέρα τον οποίο ο Βίγια θεώρησε πρόσκληση και δίχως να χάσει λεπτό τινάχτηκε από τη θέση του τρέχοντας ξωπίσω της, αφήνοντας άθικτο τον αχνιστό και θανατηφόρο καφέ.

Θα ήταν χρόνια αργότερα, το 1923, την εποχή που ο Βίγια ζούσε ήσυχα περικυκλωμένος από γυναικόπαιδα στο αγρόκτημα του Κανουτίγιο, όταν μια συνωμοσία τον αποτελείωσε, πιθανώς οργανωμένη από την κυβέρνηση του προέδρου Ομπρεγκόν. Τον Ιούλιο αυτής της χρονιάς, ο Βίγια αποφάσισε να αφήσει το αγρόκτημά του για λίγες ημέρες προκειμένου να γίνει ο νονός ενός

Συνολικά, εκτιμάται ότι ο αριθμός των γυναικών με τις οποίες ο Βίγια είχε αποκτήσει παιδιά είναι γύρω στις τριάντα

παιδιού στο χωριό Ρίο Φλορίδο. Ο στρατηγός είχε τη γενναιόδωρη συνήθεια να βαφτίζει όποιο μωρό και αν του παρουσίαζαν. Δεν θα ήταν παράλογο αυτή η γενναιοδωρία να θεωρηθεί ένας ολοκληρωμένος κύκλος: ο άνδρας που βαφτίζει τα παιδιά που αφήνει πίσω του. Μετά τη βάφτιση οδήγησε το αυτοκίνητό του μέχρι το Παράλ, προσβλέποντας σε μια στάση μεταξύ των μηρών της Μανουέλα Κάσας η οποία, εκτός από επίσημη ερωμένη του, διηύθυνε και μία από τις επιχειρήσεις του Βίγια, ένα ξενοδοχείο. Εκτός από τον στρατηγό, στο αμάξι επέβαιναν ο γραμματέας του και τρεις σωματοφύλακες. Πριν φτάσουν στο ξενοδοχείο, στρίβοντας στη γωνία, αιφνιδιάστηκαν από ριπές πολυβόλων που έσπειραν σαράντα σφαίρες στο αμάξωμα του αυτοκινήτου και εννέα στο σώμα του Βίγια. Την επομένη, αντίθετα από την επιθυμία που είχε εκφράσει πολλές φορές, θάφτηκε στο νεκροταφείο του Παράλ και όχι στο μαυσωλείο που είχε ζητήσει να κατασκευάσουν στην πόλη της Τσιουάουα. Λίγο καιρό αργότερα, η εφημερίδα «Λα Πάτρια» δημοσίευσε έναν κατάλογο με τις πιθανές χήρες και τα παιδιά του: Εστέρ Καρδόνα ντε Βίγια (δύο τέκνα), Λους Κοράλ ντε Βίγια (χωρίς τέκνα), Σολεδάδ Σεάνιες ντε Βίγια (ένα τέκνο), Πάουλα Αλαμίγιο ντε Βίγια (χωρίς τέκνα), Ασουνσιόν Ρ. Ντε Βίγια (ένα τέκνο), Αουστρεμπέρτα Ρεντερία ντε Βίγια (ένα τέκνο), συν ένα τέκνο από τη Χουάνα Τόρες, ένα από τη Γουαδαλούπε Κος, ένα από την Πέτρα Εσπινόσα και μια κόρη ονόματι Μαρία, αγνώστου μητρός.

Το νομικό, οικογενειακό και συναισθηματικό χάος που άφησε ο Βίγια, ώθησε τον αδελφό του Ιππόλυτο πριν ακόμα πέσουν οι τελευταίες χούφτες χώμα στον τάφο του να λεηλατήσει, μαζί με μία σειρά από χήρες, ό,τι είχε αφήσει ο στρατηγός στο αγρόκτημα του Κανουτίγιο, σε μια επιχείρηση αρπαγής που συμπεριελάμβανε δικηγόρους, πληρωμένους δολοφόνους, τον πρόεδρο Ομπρεγκόν και μία σειρά επιδρομών στους κήπους του αγροκτήματος. Εκεί μπορούσε κανείς να δει τον αδελφό του ή κάποια από τις χήρες να σκαλίζουν το χώμα με φτυάρια ψάχνοντας θησαυρούς που, όπως έλεγαν, κάπου είχε θάψει ο στρατηγός. Ο πόλεμος ανάμεσα στις χήρες ξέσπασε κυρίως μεταξύ της Αουστρεμπέρτα Ρεντερία, της Σολεδάδ Σεάνιες, της Μανουέλα Κάσας- που δεν ήταν σύζυγος- και της Λους Κοράλ. Η τελευταία, που τον είχε παντρευτεί σε εκκλησία, έγραψε χρόνια μετά ένα βιβλίο με τον τίτλο Ο Πάντσο Βίγια εκ των έσω, ενώ επιπλέον μετέτρεψε σε μουσείο το σπίτι όπου είχε ζήσει με τον στρατηγό. Εκεί έδειχνε τις διάφορες γωνίες κάνοντας αναίσχυντα σχόλια όπως «εδώ κοιμόμουν εγώ με τον στρατηγό μου», «εδώ παίρναμε πρωινό ο στρατηγός μου κι εγώ» και τέλος ολοκλήρωνε τη βόλτα με μια επίσκεψη στο γκαράζ, όπου βρισκόταν το αμάξι με τις οπές από τις σαράντα σφαίρες, μέσα στο οποίο είχε δολοφονηθεί ο Βίγια.

Συνολικά, εκτιμάται ότι ο αριθμός των γυναικών με τις οποίες ο Βίγια είχε αποκτήσει παιδιά είναι γύρω στις τριάντα, αλλά σύμφωνα με την Ελια Βίγια, εγγονή του Πάντσο και της Γουαδαλούπε Κος και συγγραφέα του βιβλίου Διαδρομή ενός πάθους: οι έρωτες του στρατηγού μου, ο Βίγια είχε μόνο δεκαοκτώ. Η Ελια βεβαιώνει ότι το μεγάλο πρόβλημα του παππού της ήταν «πώς να ξεφορτωθεί όλες αυτές που ήθελαν να αποτελέσουν μέρος της ιστορίας του» και προσθέτει ότι «όλες τον αγαπούσαν βαθιά και καμία δεν τολμούσε να κριτικάρει τις συζυγικές απιστίες του».