ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΔΥΟ ΙΔΕΟΛΟΓΙΩΝ

Στόχος της CΙΑ ήταν να κερδίσει τη «μάχη για το μυαλό και την ψυχή των ανθρώπων».

Στη μάχη αυτή ρίχτηκαν με ενθουσιασμό σημαντικοί αμερικανοί στοχαστές, καλλιτέχνες και συγγραφείς. Το κίνητρό τους ήταν κατά κύριο λόγο ιδεολογικό: η αποστροφή για τον σοβιετικό κομμουνισμό, τους οδηγούσε σε συνεργασία με τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες δίχως ηθικές αναστολές. Ορισμένοι, όπως ο φιλόσοφος Σίντνεϊ Χουκ, ο ριζοσπάστης διανοούμενος Τζέιμς Μπέρνχαμ, η φεμινίστρια Γκλόρια Στάινεμ, ο συνθέτης Νίκολας Ναμπόκοβ και ο νεαρός φοιτητής Χένρι Κίσινγκερ, συνεργάζονταν απευθείας με την αμερικανική υπηρεσία πληροφοριών, συμβάλλοντας στην οργάνωση των δραστηριοτήτων της. Αλλοι, όπως ο διάσημος συγγραφέας Αρθουρ Κέστλερ, συμμετείχαν στις «μετωπικές» οργανώσεις, όπως το Κογκρέσο για την Πολιτιστική Ελευθερία, αδιαφορώντας για την προφανή σχέση που διατηρούσαν αυτές με τις επιδιώξεις της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Από την άλλη, η Νίνα Σιμόν όταν τραγουδούσε στη Νιγηρία το 1961 ή ο Τζάκσον Πόλοκ όταν εξέθετε τα έργα του στο Παρίσι το 1960 αγνοούσαν τον ρόλο της CΙΑ στην οργάνωση και χρηματοδότηση των εκδηλώσεων.

Ο Ψυχρός Πόλεμος, όπως συμβατικά χαρακτηρίζεται η δεύτερη πεντηκονταετία του 20ου αιώνα, είχε στον πυρήνα του τη σύγκρουση δύο ιδεολογιών. Στη σύγκρουση αυτή, οι διανοούμενοι είχαν σημαντικό ρόλο, γεγονός που εξηγεί το ενδιαφέρον των μυστικών υπηρεσιών για τον προσεταιρισμό τους. Υπήρχαν αυτοί που συναίνεσαν, όπως φυσικά και αυτοί που αρνήθηκαν αντιμετωπίζοντας τις συνέπειες των επιλογών τους. Σε κάθε περίπτωση όμως, οι «στρατευμένοι διανοούμενοι» δεν ήταν αποκλειστικό προνόμιο της μίας πλευράς, ήταν ένα φαινόμενο μίας ολόκληρης εποχής.